BAKI,VOA Analitik Təhlil Mərkəzi
Yaxın Şərqdə təhlükəsizlik vəziyyəti yenidən kəskinləşir və Livan-İsrail sərhədi yeni qarşıdurma mərhələsinə daxil olur. Hizbullah rəhbərliyinin silahdan imtina etməyəcəyini açıq bəyan etməsi və eyni vaxtda İsrail ərazisinə raket və pilotsuz uçuş aparatlarının buraxılması bölgədə gərginliyi daha da artırır.
Son məlumatlara görə, Livandan buraxılan raketlər Qərbi Qalileya istiqamətinə düşüb, eyni zamanda İsrailin şimalında bir neçə nöqtədə hava hücumu siqnalları verilib. İsrail ordusu bəzi hücumların qarşısını aldığını açıqlasa da, insidentlər regionda təhlükəsizlik risklərinin yüksək səviyyədə qaldığını göstərir.
“Hizbullah”ın baş katibi Naim Qasım çıxışında təşkilatın silahlarını təhvil verməyəcəyini və mübarizənin davam edəcəyini vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, İsrailə qarşı müqavimət zəifləməyəcək və təşkilat hərbi potensialını qoruyacaq. Bu bəyanat Livan daxilində və beynəlxalq səviyyədə müzakirələrə səbəb olub.
Qasım eyni zamanda birbaşa danışıqları rədd edərək yalnız dolayı diplomatik kanallar vasitəsilə proseslərin davam etdirilməsini mümkün saydı. Bu yanaşma faktiki olaraq siyasi kompromis imkanlarını məhdudlaşdırır və qarşıdurmanın uzanacağına işarə edir. O, həmçinin atəşkəsin əldə olunmasında İran faktorunun mühüm rol oynadığını qeyd edib ki, bu da regional güclərin prosesə təsirini bir daha ortaya qoyur.
Digər tərəfdən, İsrail rəsmiləri xəbərdarlıq edir ki, “Hizbullah”ın hücumları davam edərsə, mövcud məhdud cavab strategiyası dəyişdirilə bilər. Bu isə daha genişmiqyaslı hərbi əməliyyatların başlanması ehtimalını artırır. Artıq bəzi şimal yaşayış məntəqələrində təhsil və nəqliyyatın dayandırılması qərarı vəziyyətin ciddiliyini göstərir.
Son günlərdə tərəflər arasında qarşılıqlı hücumlar intensivləşib. “Hizbullah” Livan ərazisində yerləşən İsrail qüvvələrini hədəf aldığını bildirir, İsrail isə buna cavab olaraq hava zərbələrini davam etdirir. Bu toqquşmalar nəticəsində hər iki tərəfdə itkilər qeydə alınır. Livan tərəfi son 24 saatda onlarla mülki şəxsin öldüyünü və yaralandığını açıqlayıb.
Mövcud vəziyyət formal olaraq qüvvədə olan atəşkəs rejiminə baxmayaraq, onun faktiki şəkildə pozulduğunu göstərir. ABŞ vasitəçiliyi ilə əldə olunmuş razılaşmanın davam etməsi sual altına düşür, çünki tərəflər bir-birini davamlı şəkildə razılaşmanı pozmaqda ittiham edir.
Ümumilikdə, bu hadisələr Yaxın Şərqdə daha geniş geosiyasi qarşıdurmanın tərkib hissəsi kimi qiymətləndirilir. Bir tərəfdə İsrailin təhlükəsizlik narahatlıqları, digər tərəfdə isə “Hizbullah”ın və onun arxasında dayanan regional güclərin strateji maraqları dayanır. Mövcud dinamika göstərir ki, yaxın perspektivdə sabitliyin bərpası çətin görünür və region yeni eskalasiya mərhələsinə doğru irəliləyir.