İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ABŞ və İsrailin İran daxilində parçalanma yaratmağa yönəlik planlarının Türkiyənin diplomatik təşəbbüsləri və Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın ABŞ Prezidenti Donald Trampla apardığı danışıqlar nəticəsində uğursuz olduğunu bildirib.

Tramp administrasiyası Avropada MAGA yönümlü təşəbbüslərin maliyyələşdirilməsi üçün yeni qrant proqramı hazırlayır. Proqram ABŞ-ın xarici yardım siyasətinin yenidən qurulmasının bir hissəsi hesab olunur. Təkliflərdən biri Avropa İttifaqının rəqəmsal tənzimləmələrinə qarşı fəaliyyət göstərən təşəbbüslərə 2 milyon dollar ayrılmasını nəzərdə tutur. Layihələr söz azadlığı və milli suverenlik kimi mövzulara yönələcək. Məlumat Financial Times qəzetinə istinadən yayılıb. Reuters sənədləri müstəqil şəkildə təsdiqləmədiyini bildirib. Proqramın bəzi hissələri ilə bağlı Dövlət Departamentində müzakirələrin davam etdiyi bildirilir.

ABŞ Konqresinin üzvü Ralf Norman Senata namizədliyini açıqlayıb. O, mərhum senator Lindsi Qrehemin boş qalan mandatı uğrunda mübarizə aparacaq. Norman əsas prioritetinin Donald Trampın "America First" siyasətini dəstəkləmək olduğunu bildirib. Prezident Tramp isə Lindsi Qrehemin bacısı Darlin Qrehemi xüsusi praymeridə iştirak etməyə çağırıb. Tramp onun namizədliyini dəstəkləyəcəyini açıqlayıb. Darlin Qrehem hazırda Senatda müvəqqəti senator kimi fəaliyyət göstərir. Xüsusi Respublikaçı praymeri avqustun 11-də keçiriləcək.

Donald Trampın sosial media şirkətinin yeni ödənişli məlumat xidməti təqdim etməyə hazırlaşdığı bildirilir. Məlumata görə, xidmət istifadəçilərə Trampın paylaşımlarını digərlərindən daha tez görmək imkanı yaradacaq. Aylıq xidmət haqqının 100 min ABŞ dollarına qədər ola biləcəyi iddia edilir. Yeni sistem əsasən banklar və investisiya şirkətləri üçün nəzərdə tutulub. "Truth API" adlı xidmət platformanın ən nüfuzlu hesablarının paylaşımlarını daha sürətli çatdıracaq. Bu, şirkətin məlumatların lisenziyalaşdırılması sahəsində ilk təşəbbüsü olacaq. Şirkət bununla yeni gəlir mənbəyi yaratmağa çalışır. Hazırda yayılan məlumat rəsmi şəkildə təsdiqlənməyib.

İran və ABŞ arasında qarşıdurmanın yenidən kəskinləşməsi fonunda strateji diqqət nüvə proqramından Hörmüz boğazına yönəlib. Hazırkı mərhələdə əsas sual İranın uranı zənginləşdirib-zənginləşdirməyəcəyi deyil, Hörmüz boğazının beynəlxalq gəmiçilik üçün təhlükəsiz və fasiləsiz açıq qalıb-qalmayacağıdır. Münaqişənin əvvəlki mərhələsində diplomatik səylər İranın nüvə proqramı, uranın zənginləşdirilməsi səviyyəsi, beynəlxalq yoxlamalar, sanksiyaların yumşaldılması və Tehranın yeni məhdudiyyətləri qəbul edib-etməməsi ətrafında cəmləşirdi. Lakin hərbi əməliyyatların yenidən başlaması ilə strateji ağırlıq mərkəzi dəyişərək Hörmüz boğazına keçib.

İyirmi il ərzində İslam Respublikası öz gücünü Tehrandan idarə edə bildiyi ərəb paytaxtlarının sayı ilə ölçürdü: Bağdad, Dəməşq, Beyrut və Sana. İlk olaraq Dəməşq süqut etdi və bununla İranın dünyaya elan etdiyi şiə dünyası ilə quru körpüsü uçdu. Sonra, iyun ayının son həftəsində, yerdə qalan üç paytaxtdan ikisi İrana öz nüfuzunu qazandıran milislərə qarşı üsyan etdi. Bu, Amerikanın və ya İsrailin zərbəsi ilə deyil, hər iki ölkədə dövlətin rəsmi qərarı ilə baş verdi.

17 İyul tarixi dünya tarixində bir sıra önəmli hadisələrlə yadda qalıb. Bu gün baş vermiş əsas hadisələrin xronoloji xülasəsini təqdim edirik

Prezident İlham Əliyev ABŞ Prezidenti Donald Trampa təşəkkür edib. Dövlət başçısı bunu sosial şəbəkədə paylaşdığı müraciətdə ifadə edib. O, Donald Trampın Şuşa Qlobal Media Forumundakı çıxışına istinad edən materialı paylaşmasını yüksək qiymətləndirib. Prezident İlham Əliyev Trampın Azərbaycan ilə Ermənistan arasında davamlı sülhün təşviqində mühüm rol oynadığını bildirib. O qeyd edib ki, ABŞ Prezidentinin liderliyi regionda sabitliyə və firavanlığa tarixi töhfə verib. Paylaşımda Donald Tramp yenidən "Sülh adamı" kimi xarakterizə olunub. Dövlət başçısı ona səmimi minnətdarlığını ifadə edib. Müraciət Vaşinqton sammitinin birinci ildönümü ərəfəsində yayımlanıb.

Ceyms Devid Vensin son açıqlamalarının Respublikaçılar Partiyası daxilində fikir ayrılıqlarını üzə çıxardığı bildirilir. Təhlilə görə, İsrailin İran siyasəti ABŞ-də həm Respublikaçılar, həm də Demokratlar arasında yeni müzakirələr yaradıb. Vensin İsraili gizli təsir kampaniyasında ittiham etməsi diqqətçəkən hadisə kimi qiymətləndirilir. Təhlildə Demokratlar Partiyasının 103 üzvünün İsrailə ayrılan yardımın dayandırılmasını dəstəkləməsi də siyasi dəyişikliklərin əlaməti kimi göstərilir. Həmçinin Donald Trampın Benyamin Netanyahu ilə telefon danışığında Livan və Suriyadan çıxmaq çağırışı etdiyi iddia olunur. İsrail tərəfinin sonrakı açıqlamaları isə bu mövzuda fikir ayrılıqlarının davam etdiyini göstərir. Ağ Evin növbəti addımlarının diqqətlə izlənəcəyi qeyd olunur. Bu qiymətləndirmələr təhlil xarakteri daşıyır.

Müəyyən şərtlər daxilində İsrail qoşunları Suriyadan çıxara bilər

ABŞ Prezidenti Donald Tramp 2024-cü ildən İranda saxlanılan ABŞ vətəndaşının azad edildiyini açıqlayıb. ABŞ Prezidenti Truth Social platformasında paylaşdığı açıqlamada bildirib ki, ABŞ vətəndaşı 2024-cü ilin dekabrında qanunsuz saxlanılmışdı. O qeyd edib ki, İranın qadının ölkəni tərk etməsinə icazə verməsini "xoşməramlı addım" kimi qiymətləndirir.

İran ABŞ-ın ölkənin infrastrukturuna mümkün hərbi zərbələri halında regiondakı strateji obyektləri hədəfə alacağı barədə sərt xəbərdarlıq edib. General Zülfüqari ABŞ Prezidenti Donald Trampın İrana qarşı hərbi təhdidlərini həyata keçirməsi halında Tehranın genişmiqyaslı cavab verəcəyini bildirib.

Amerika Birləşmiş Ştatlarının Prezidenti Donald Tramp "Truth Social" sosial şəbəkəsində Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin IV Şuşa Qlobal Media Forumunda Azərbaycan və Ermənistan arasında sülhün təmin edilməsinə Amerikalı dövlət başçısının verdiyi töhfə ilə bağlı fikirlərinin yer aldığı məqaləni paylaşıb. Məqalədə qeyd olunur ki, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev ABŞ Prezidenti Donald Trampın rolunu unikal sülhsevər insan kimi yüksək qiymətləndirib. O bildirib ki, Trampın diplomatiyaya prinsipial şəkildə fərqli yanaşması Azərbaycan və Ermənistan arasında tarixi sülh sazişinin əldə olunmasında həlledici rol oynayıb və onun sözlərinə görə, Azərbaycan-ABŞ münasibətlərində misli görünməmiş yeni dövrün əsasını qoyub.

ABŞ dövlət katibi Marko Rubio ifrat solçu siyasi terrorçuluğa həsr olunmuş beynəlxalq toplantı keçirəcək. Tədbirdə azı 65 ölkənin nümayəndələrinin iştirakı gözlənilir. Toplantının əsas məqsədi sol yönümlü zorakı qruplara qarşı beynəlxalq əməkdaşlığı gücləndirməkdir. Tramp hökuməti bu təhlükənin hüquq-mühafizə qurumları tərəfindən lazımi səviyyədə qiymətləndirilmədiyini bildirir. Tədbirdə terrorçuluqla mübarizə sahəsində çalışan mütəxəssislər təhlükənin qlobal miqyasını müzakirə edəcəklər. Bəzi keçmiş rəsmilər isə hökumətin bu istiqamətə həddindən artıq diqqət ayırmasından narahatdırlar. Onlar bunun dini radikal və ifrat sağçı qruplarla mübarizəni zəiflədə biləcəyini düşünürlər. ABŞ Dövlət Departamenti bu tənqidlərin əsaslı olmadığını bildirir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İrana qarşı hücumların yeni mərhələdə genişləndirilə biləcəyini bildirib. O, elektrik enerjisi obyektlərinin, körpülərin və digər mühüm infrastrukturun mümkün hədəflər sırasında ola biləcəyini deyib. ABŞ Mərkəzi Komandanlığı Böyük Tunb adasında qanadlı raket anbarlarını və buraxılış məntəqələrini vurduğunu açıqlayıb. Hücumlarda insan tələfatının qeydə alınmadığı bildirilib. Vaşinqton əməliyyatların İranın Hörmüz boğazındakı hərbi imkanlarını zəiflətməyə yönəldiyini iddia edir. Son zərbələr İrandakı hərbi obyektlərə qarşı ardıcıl dördüncü gecə keçirilən əməliyyatların davamı olub. Trampın açıqlamaları hava hücumlarının qarşıdakı günlərdə daha da genişlənə biləcəyinə işarə edir. Mülki infrastrukturun hədəfə alınması isə beynəlxalq hüquqla bağlı ciddi suallar yarada bilər.

ABŞ-ın İrana qarşı hərbi əməliyyatları ölkənin silah ehtiyatlarına ciddi təsir göstərib. Təhlilə görə, fevralın 28-dən bəri ən vacib sursat növlərindən ən azı dördünün ehtiyatının yarısı istifadə olunub. Bu əməliyyatlar nəticəsində milyardlarla dollar həcmində əlavə hərbi xərc yaranıb. Donald Trampın müdafiə toplantısında ABŞ ordusuna qoyulan investisiyaların əhəmiyyətindən danışacağı gözlənilir. Bununla yanaşı, ekspertlər davam edən müharibənin sursat ehtiyatlarını sürətlə azaltdığını bildirirlər. Bu vəziyyət gələcəkdə yeni silah istehsalı və müdafiə xərclərinin artırılması ehtimalını gücləndirə bilər. ABŞ ordusunun döyüş hazırlığı baxımından sursat ehtiyatlarının bərpası mühüm məsələlərdən biri kimi qiymətləndirilir. Müharibənin maliyyə yükünün artması müdafiə siyasətində yeni qərarların qəbulunu zəruri edə bilər.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu ABŞ senatoru Lindsi Qrehemin anım mərasimində iştirak etmək üçün ABŞ-a səfər etməyə hazırlaşır. Məlumata görə, səfər şənbə gecəsi başlayacaq və çərşənbə axşamına qədər davam edəcək. Səfər çərçivəsində Donald Tramp ilə mümkün görüş də müzakirə olunur, lakin bu barədə hələ rəsmi təsdiq verilməyib. Netanyahu Aparatının Avstriya Kansleri Kristian Ştokerdən planlaşdırılmış İsrail səfərini təxirə salmasını istədiyi bildirilir. Ştokerin səfəri gələn həftəyə nəzərdə tutulmuşdu. Netanyahu Aparatının gün ərzində ABŞ səfərinin proqramını açıqlaması gözlənilir. Lindsi Qrehem Donald Trampın ən yaxın siyasi müttəfiqlərindən biri hesab olunurdu. Onun qəfil vəfatı ABŞ siyasi dairələrində geniş əks-səda doğurub.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu ilə keçirdiyi telefon danışığında İsrail ordusunun Suriya və Livandakı hərbi mövcudluğunu azaltmasını və qoşunlarını geri çəkməsini istəyib. ABŞ və İsrail rəsmilərinin verdiyi məlumata görə, Tramp İsrail ordusunun Suriya ərazisində qalmasının regional gərginliyi artırdığını və daha genişmiqyaslı müharibəyə səbəb ola biləcəyini bildirib.

15 İyul tarixi dünya tarixində bir sıra önəmli hadisələrlə yadda qalıb. Bu gün baş vermiş əsas hadisələrin xronoloji xülasəsini təqdim edirik

Donald Tramp ABŞ-ın İranın hərbi imkanlarının böyük hissəsini məhv etdiyini iddia edib. ABŞ Prezidenti bu barədə Ağ Evdə keçirdiyi brifinqdə danışıb. O, İran və Hizbullahın Rusiyaya qarşı sanksiyalar qanun layihəsinə əlavə edilə biləcəyini bildirib. Tramp yeni məhdudlaşdırıcı tədbirlərin mümkünlüyünə diqqət çəkib. ABŞ-İran qarşıdurması fonunda hərbi və iqtisadi təzyiq siyasəti davam edir. Regionda gərginliyin diplomatik və təhlükəsizlik nəticələri izlənilir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranın qarşıdurmada “ilk atəşi açdığını” bildirib. O, bunun böyük səhv olduğunu deyib. Tramp ABŞ-ın İranla razılaşma üçün imkan yaratdığını iddia edib. ABŞ Prezidenti həmçinin Vaşinqtonun İranın hərbi imkanlarının böyük hissəsini sıradan çıxardığını bildirib. Tərəflər arasında qarşılıqlı ittihamlar ABŞ-İran gərginliyinin davam etdiyi bir vaxtda səslənir. Bölgədə hərbi və diplomatik vəziyyət qeyri-müəyyən olaraq qalır.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Hörmüz boğazının qorunması qarşılığında ABŞ-a investisiyaların yatırılmasını dəstəklədiyini bildirib. O, boğazın təhlükəsizliyinin təmin edilməsində ABŞ-ın roluna diqqət çəkib. Tramp daha əvvəl Hörmüz boğazından keçid üçün ödəniş məsələsini gündəmə gətirmişdi. Son açıqlamasında isə Körfəz ölkələrinin ABŞ-a investisiya yatırması ideyasını önə çıxarıb. Hörmüz boğazı enerji daşımaları baxımından dünyanın ən strateji su yollarından biri olaraq qalır.

Donald Tramp Hörmüz boğazından keçid üçün ödəniş tətbiqi ideyasını dəstəkləmədiyini bildirib. O, heç bir ölkənin bu su yolundan istifadə üçün haqq tələb etməməli olduğunu deyib. Tramp daha əvvəl gəmilərə 20 faizlik rüsum tətbiq ediləcəyini açıqlamışdı. ABŞ Prezidenti sonradan Körfəz ölkələrinin rüsum əvəzinə ABŞ-a böyük investisiyalar yatırmaq istədiyini bildirib. Hörmüz boğazı ilə bağlı müzakirələr enerji təhlükəsizliyi və beynəlxalq gəmiçilik baxımından davam edir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Hörmüz boğazından keçən yüklərə 20 faizlik rüsum tətbiqi planından geri çəkilib. O bildirib ki, bunun əvəzinə Körfəz ölkələri ilə ticarət və investisiya razılaşmaları nəzərdə tutulur. Tramp İran limanlarına qarşı blokadanın davam etdiyini açıqlayıb. ABŞ Prezidenti Hörmüz boğazının İran istisna olmaqla bütün gəmilər üçün açıq olduğunu deyib. Qərar ABŞ-İran qarşıdurması və regionda artan dəniz gərginliyi fonunda verilib. Hörmüz boğazının gələcək statusu beynəlxalq enerji bazarları üçün mühüm məsələ olaraq qalır.