Şimali Afrika

Qədim Misir incəsənəti min illərdir insanları valeh edir. Erkən Yunan və sonrakı Roma sənətçiləri Misir texnikalarından təsirlənmiş, bu sənət üslubu isə bu günə qədər bir çox mədəniyyətlər üçün ilham mənbəyinə çevrilmişdir. Sonrakı dövrlərdən fərqli olaraq, Misir sənətçilərinin adları bizə məlum deyil və bunun çox maraqlı bir səbəbi var: Misir incəsənəti estetik zövqdən çox funksional məqsədlər üçün yaradılırdı.

2011-ci il 25 Yanvar hadisələri Misirin müasir tarixində dönüş nöqtəsi kimi təqdim edilsə də, illər keçdikcə bu prosesin niyə uğurla nəticələnmədiyi sualı daha kəskin şəkildə gündəmə gəlir. İnqilabın ildönümləri yaxınlaşdıqca məsuliyyətin kimdə olduğu barədə qarşılıqlı ittihamlar yenidən alovlanır. Lakin məsələni emosional müstəvidən çıxarıb siyasi analiz prizmasından dəyərləndirmək zərurəti artıq qaçılmazdır.

Bir sıra ərəb və İslam ölkələri ABŞ Prezidenti Donald Trampın təşəbbüsü ilə yaradılan Qəzza üzrə “Sülh Şurası”na qoşulmaq barədə birgə qərar qəbul edib. Səudiyyə Ərəbistanı, Türkiyə, Misir, İordaniya, İndoneziya, Pakistan, Qətər və Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin xarici işlər nazirləri yaydıqları birgə bəyanatda ölkələrinin “Sülh Şurası”na üzv olmaq qərarını açıqlayıblar. Bildirilib ki, hər bir dövlət üzvlüklə bağlı sənədləri öz milli hüquqi prosedurlarına uyğun şəkildə imzalayacaq. Qeyd edək ki, Misir, Pakistan və Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri bu qərarı daha əvvəl elan etmişdi.

Misir Prezidenti Əbdülfəttah əs-Sisi çərşənbə günü bildirib ki, Fələstin məsələsi Yaxın Şərqdə hələ də “prioritetlərin önündə” dayanır. Davos Dünya İqtisadi Forumu çərçivəsində keçirilən panel müzakirəsində çıxış edən Misir lideri vurğulayıb ki, Fələstin məsələsinin həlli regional sabitliyin əsas şərti və ədalətli, hərtərəfli sülhün əldə olunması üçün mühüm təməl hesab olunur. Əs-Sisi ABŞ Prezidenti Donald Trampın Qəzzada İsrail–HƏMAS müharibəsini dayandıran atəşkəsin əldə olunması istiqamətində göstərdiyi səyləri də yüksək qiymətləndirib. Qeyd edək ki, sözügedən atəşkəs ötən ilin oktyabr ayında əldə olunub.

Tunis Prezidenti Kays Səid ölkənin şimal və şərq bölgələrini cənginə alan qeyri-adi daşqınlarla mübarizə aparmaq üçün orduya təcili müdaxilə əmri verib. Bazar ertəsindən başlayan şiddətli yağışlar nəticəsində azı 4 nəfər həyatını itirib. Xilasetmə Əməliyyatları və Ordunun Rolu Hazırda Mülki Müdafiə bölmələri paytaxt Tunis, eləcə də Binzert, Nabil və Monastır vilayətlərində su altında qalmış yaşayış məntəqələrində suyun çəkilməsi üçün gərgin iş aparır. Prezident Səid ordunun bütün imkanlarını, xüsusilə mühəndislik və xilasetmə bölmələrini fəlakət zonasına cəlb edib. Tunis ordusu təkcə müdafiə deyil, həm də sosial böhranlarda (məsələn, COVID-19 dövründə peyvəndlərin daşınması və səhra xəstəxanalarının qurulması) oynadığı mühüm rolla xalqın böyük etimadını qazanıb.

Suriya ordusu ölkənin şərqində, Rəqqə vilayətində irəliləyişini davam etdirib. Ordu Suriya Demokratik Gücləri ( PKK-nın Suriya qolu) döyüşçülərdən strateji əhəmiyyətli Təbqə şəhərinə və Fərat bəndinə nəzarəti ələ keçirdiyini açıqlayıb. Suriya Xəbər Agentliyi isə SDQ qüvvələrinin Fərat çayı üzərində iki körpünü partlatdığını bildirib.

Gələn həftə Qahirədə HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzza atəşkəs sazişinin ikinci mərhələsini irəlilətmək məqsədilə danışıqlar aparılacaq. Səfərin əsas mövzusu texnokrat komitənin tərkibinin müəyyənləşdirilməsi və sazişin icrasının irəlilədilməsi olacaq. Görüşə HƏMAS-ın baş danışıqlısı Xəlil əl-Hayya rəhbərlik edəcək, lakin dəqiq tarix açıqlanmayıb. Fatah-a yaxın mənbələr Misirin vasitəçilik rolunun önəmli olduğunu, xüsusilə İsrail Baş naziri Benyamin Netanyahunun yaratdığı maneələr qarşısında əhəmiyyətli olduğunu bildiriblər. Netanyahu Rəfah sərhəd keçidinin yalnız Qəzza-dakı son israilli girovun, Ran Gvili-nin, qaytarılmasından sonra açılacağını açıqlayıb.

Misirin Xarici İşlər naziri Bədr Əbdülattı Çərşənbə günü Somalinin birliyi, suverenliyi və ərazi bütövlüyünün Misir tərəfindən tam dəstəkləndiyini vurğulayıb. O, bu prinsipləri Afrika Buynuzu və Qırmızı dəniz regionunun sabitliyinin əsas sütunu kimi qiymətləndirib. Əbdülattı hər hansı bir birtərəfli tədbirləri, paralel qurumlar yaratmaq cəhdlərini və beynəlxalq hüquq çərçivəsi xaricində yeni siyasi reallıqların formalaşdırılmasını Misirin rədd etdiyini qeyd edib.

Azərbaycan Hava Yollarının (AZAL) Bakı-Qahirə marşrutu üzrə ilk çarter reysini yerinə yetirib. Protokola uyğun olaraq, Qahirə Beynəlxalq Hava Limanında təyyarənin ənənəvi su qövsü ilə qarşılanma mərasimi keçirilib. Birbaşa uçuşlar 2026-cı il fevralın 20-dək həftədə bir dəfə olmaqla hər cümə günü həyata keçiriləcək. Sərnişinlər Qahirə Beynəlxalq Hava Limanının 1-ci terminalından yola düşəcəklər.

Misir İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahunu oktyabrın 10-da qüvvəyə minmiş Qəzza atəşkəsinin ikinci mərhələsinin icrasına mane olmağa çalışmaq və regionu yeni münaqişəyə sürükləməkdə ittiham edib. Misir Dövlət İnformasiya Xidmətinin rəhbəri Ziya Rəşvan bildirib ki, Netanyahunun məqsədi ABŞ-ın diqqətini İran, Suriya və Livan kimi digər regional məsələlərə yönəldərək atəşkəsi sabotaj etməkdir.

Çərşənbə günü Səudiyyə Ərəbistanının Şərq bölgəsində zəlzələ qeydə alınıb. Səudiyyə Geoloji Xidmətinin (SGS) sözçüsü Tariq Aba əl-Xeyl bildirib ki, 4,0 bal gücündə olan zəlzələ nəticəsində hər hansı dağıntı və ya insan tələfatı qeydə alınmayıb. Onun sözlərinə görə, zəlzələ İranın Zaqros dağları bölgəsində Ərəbistan və Avrasiya tektonik plitələrinin toqquşması nəticəsində yaranan tektonik gərginliklə əlaqədardır. Bu gərginlik Səudiyyə Ərəbistanının Şərq bölgəsində yer qabığında mövcud olan qırılmaların aktivləşməsinə səbəb olub.