BAKI,VOA
Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Ticarət və İnkişaf Konfransının (UNCTAD) son hesabatına görə, Səudiyyə Ərəbistanı xarici birbaşa investisiyaların (FDI) cəlb edilməsi sahəsində böyük sıçrayış edərək qlobal reytinqdə 17-ci pillədən 13-cü yerə yüksəlib.
ArabAZ xəbər verir ki, hesabatda qeyd olunur ki, Krallıq 2025-ci ildə öz iqtisadiyyatına 33 milyard dollar həcmində xarici birbaşa investisiya cəlb etməyi bacarıb. Bu göstərici 2024-cü il ilə müqayisədə 51.14 faiz rəqəmsal artım deməkdir. Bu kəskin canlanma Səudiyyə Ərəbistanının neft asılılığını azaltmağı hədəfləyən “Vizyon 2030” iqtisadi şaxələndirmə proqramı çərçivəsində uzunmüddətli xarici kapitalı cəlb etmək siyasətinin uğurunu nümayiş etdirir. Krallıq strateji hədəf olaraq 2030-cu ilə qədər illik xarici investisiya həcmini 100 milyard dollara çatdırmağı qarşısına məqsəd qoyub.
Səudiyyə Ərəbistanı Statistika İdarəsinin (GASTAT) bu ayın əvvəlində açıqladığı digər hesabatda isə müsbət tendensiyanın davam etdiyi görünür. Belə ki, 2026-cı ilin birinci rübündə ölkəyə daxil olan xarici investisiyaların həcmi illik müqayisədə 2.4 faiz artaraq 26.6 milyard Səudiyyə riyalına (7.1 milyard dollar) çatıb.
Körfəzdə investisiya rəqabəti və regional vəziyyət
Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri (BƏƏ) qlobal reytinqdə özünün 9-cu mövqeyini qoruyub saxlayıb. Ölkəyə qoyulan xarici birbaşa investisiyaların həcmi əvvəlki ildəki 46 milyard dollardan 2025-ci ildə 48 milyard dollara yüksəlib. UNCTAD rəsmiləri bildiriblər ki, həm BƏƏ, həm də Səudiyyə Ərəbistanı enerji, infrastruktur və şaxələndirmə strategiyaları sayəsində xarici kapitalın diqqət mərkəzindədir. Regionun digər dövləti Qətər də kimya sənayesi, enerji və İKT sektoruna qoyulan sərmayələr hesabına xarici birbaşa investisiya axınını 460 milyon dollardan 3 milyard dollara çatdıraraq ciddi irəliləyiş qeyd edib.
UNCTAD əlavə edib ki, Qərbi Asiya alt-regionu Asiya, Avropa və Afrika arasında strateji dəhliz rolunu oynamasından böyük fayda götürür. Lakin artan geosiyasi gərginliklər gələcəkdə elan edilmiş layihələrin icrasına mənfi təsir göstərə və xüsusilə enerji, nəqliyyat və logistika sahələrində riskləri artıra bilər.
Qlobal investisiya xəritəsi: ABŞ liderliyini qoruyur
İki illik ardıcıl azalmadan sonra, 2025-ci ildə qlobal xarici birbaşa investisiya axını 6 faiz artaraq 1.62 trilyon dollara çatıb. Lakin bu artım dünyada qeyri-bərabər paylanıb; inkişaf etmiş iqtisadiyyatlara qoyulan sərmayələr 11 faiz artaraq 723 milyard dollar təşkil etdiyi halda, inkişaf etməkdə olan ölkələrdə artım cəmi 2 faiz (901 milyard dollardan çox) olub.
ABŞ illik müqayisədə 2.46 faiz rəmzi azalma yaşamasına baxmayaraq, ümumi 277 milyard dollarlıq investisiya ilə qlobal liderliyini qoruyub. Siyahıda sonrakı yerləri 151 milyard dollarla Sinqapur, 116 milyard dollarla Honkonq, 105 milyard dollarla Çin və 77 milyard dollarla Braziliya bölüşürlər.