BAKI, AzerVoice Analitik Təhlil Mərkəzi
Fransız dili bir çox Afrika ölkəsində nüfuz itirdikdən sonra, Paris üçün Misir strateji nöqtəyə çevrilib. Əhalisi 100 milyondan çox olan bu ölkədə fransız dilinin yenidən gücləndirilməsi, Fransanın mədəni təsirini artırmaq baxımından önəmli addım sayılır.
Fransa Prezidenti Emmanuel Makron, Misirə rəsmi səfəri zamanı Qahirə ilə Paris arasında təhsil sahəsində strateji əməkdaşlığı genişləndirməklə fransız dilini bu ölkədə yenidən canlandırmaq istəyir. O, fransız dili müəllimlərinin və bu dili öyrənən minlərlə şagirdin ümidlərini oyatdı.
Makronun Misirə səfəri zamanı verdiyi açıqlamalar onun yalnız siyasi deyil, eyni zamanda mədəni və təhsil baxımından da strateji planlara malik olduğunu göstərdi. Misir prezidenti Əbdülfəttah əs-Sisi ilə birlikdə Şimal Sinada Əriş şəhərinə səfəri zamanı, Makron Qəzza ilə bağlı birgə mövqelərlə yanaşı, fransız dilinin Misirdə yenidən əsas təhsil dili kimi möhkəmləndirilməsinə dair təkliflərini açıqladı.
Yeni bakalavriat sisteminə Fransa dəstəyi
Makron Qahirə Universitetində keçirilən Fransa–Misir universitet forumunda çıxışı zamanı bəyan edib ki, Fransanın Misirdə tətbiq ediləcək yeni bakalavriat sistemində tərəfdaş olmasını arzulayır. Bu sistemdə fransız dili əsas qiymətləndirmə göstəricisinə daxil edilməsə də, dilin kənarlaşdırılmaması üçün ciddi təzyiqlər var.
Qahirə Universitetinin professoru Nurhan Şeyxə görə, Fransa fransız dilini “yumşaq güc” kimi görür. Makron isə bu dili siyasi əlaqələri gücləndirmək üçün körpü rolunda istifadə etmək istəyir.
Makronun təklif etdiyi imtiyazlar nələrdir?
Makron fransız dili ilə bağlı aşağıdakı imkanları vəd etdi:
- Misirli tələbələrə Fransada təhsil alma fürsəti
- İki diplomlu sistemlə məzun olmaq və Avropada iş imkanı
- Müəllimlərin hazırlanması üçün dəstək proqramları
- Fransa universitetləri ilə birbaşa əməkdaşlıq
Bu imtiyazlar fransız dili müəllimlərinə və şagirdlərinə yeni ümidlər qazandırdı.
Hökumətin ikili mövqeyi və ictimai risklər
Misir hökuməti fransız dilini “üçüncü dil” kimi görür. Ana dil ərəb dili, ikinci dil isə qlobal istifadə baxımından ingilis dilidir. Fransız dili isə bəzi hallarda ümumi qiymət ortalamasına daxil edilmir. Bu isə şagirdlərin bu dili öyrənməyə marağını azaldıb.
Bununla belə, hökumət modernləşmə və beynəlxalq əlaqələr kontekstində fransız dilinin yenidən aktuallaşmasına qarşı çıxa bilmir. Lakin bu qərar ictimai tənqidlərə yol aça bilər: təhsil siyasətində xarici müdaxiləyə imkan verilməsi kimi şərh edilə bilər.
Makron fransız dilinin yenidən canlanması ilə Fransanın Aralıq dənizi və Afrika regionlarında itirdiyi mövqeləri bərpa etməyə çalışır. Misir isə bu prosesdə mədəni körpü və strateji tərəfdaş rolunu oynayır.