#Qahirə

Misir və İran xarici işlər nazirləri bölgədəki vəziyyəti telefonla müzakirə ediblər. Bədr Əbdülati və Abbas Əraqçi əsas diqqəti gərginliyin azaldılmasına yönəlmiş diplomatik səylərə ayırıblar. Tərəflər Oman ilə İran arasındakı danışıqların davam etdirilməsi məsələsinə toxunublar. ABŞ–İran anlaşma memorandumunun icrasının bərpası da müzakirə olunub. Məqsəd tərəflərin müxtəlif narahatlıqlarını nəzərə alan hərtərəfli və davamlı razılaşmaya nail olmaqdır. Misir diplomatik səylərin daha da intensivləşdirilməsinə çağırıb. Qahirə dinc anlaşmaların bölgədə təhlükəsizliyin bərpasına kömək edəcəyini bildirir. Danışıqlar ABŞ–İran münasibətlərində diplomatik yolun yenidən açılması səyləri fonunda aparılıb.

Misirin xarici işlər naziri Bədr Əbdülati strateji dəniz yollarında sərbəst hərəkətə qarşı təhdidlərin qəbuledilməz olduğunu bildirib. O, heç bir ölkənin Hörmüz və Bab əl-Məndəb boğazlarında gəmiçiliyə mane olmamalı olduğunu vurğulayıb. Nazir Qırmızı dənizdə də sərbəst və təhlükəsiz gəmiçiliyin təmin edilməsinin vacibliyini qeyd edib. Əbdülati dəniz yollarına qarşı təhdidləri regional və beynəlxalq təhlükəsizliyə birbaşa təhlükə adlandırıb. Onun sözlərinə görə, mövcud vəziyyət beynəlxalq təchizat zəncirlərinə mənfi təsir göstərir. Strateji su yollarındakı maneələr dünya ticarətinə də ciddi təsir edə bilər. Misir bütün boğazlarda sərbəst gəmiçiliyin beynəlxalq qaydalara uyğun qorunmasını istəyir. Qahirə dəniz təhlükəsizliyinin təmin edilməsini regional sabitlik üçün mühüm hesab edir.

Qətər və Misirin yüksək vəzifəli rəsmiləri Əl-Ələmeyn şəhərində görüşüblər. Görüş Qətər–Misir Birgə Ali Komitəsinin yeddinci hazırlıq toplantısı çərçivəsində keçirilib. Qətər nümayəndə heyətinə Nayif əl-İmadi rəhbərlik edib. Misir tərəfinə isə İhab Fəhmi başçılıq edib. Tərəflər regional və beynəlxalq məsələlər üzrə davamlı məsləhətləşmələri yüksək qiymətləndiriblər. Bölgədə gərginliyin azaldılması istiqamətində birgə səylərin davam etdirilməsinin vacibliyi vurğulanıb. Doha və Qahirə bölgədə sabitliyin və davamlı sülhün təmin olunmasına tərəfdar olduqlarını bildiriblər. Birgə Ali Komitənin rəsmi iclasının cümə axşamı keçirilməsi nəzərdə tutulur.

Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan avqustun 13-14-də Misirə rəsmi səfər edəcək. Səfər çərçivəsində Türkiyə-Misir münasibətləri ilə yanaşı, Qəzza, Hörmüz boğazı, Suriya, Liviya, Sudan və Şərqi Aralıq dənizindəki vəziyyət müzakirə olunacaq. Səfər çərçivəsində Hakan Fidan və Misirin xarici işlər naziri Bədr Əbdül Ati arasında Türkiyə-Misir Birgə Planlaşdırma Qrupunun ikinci iclası keçiriləcək. Görüşdə iki ölkə liderlərinin fevralın 4-də Qahirədə keçirdiyi Yüksək Səviyyəli Strateji Əməkdaşlıq Şurasının ikinci toplantısının nəticələri və 2028-ci ildə Türkiyədə keçirilməsi nəzərdə tutulan üçüncü toplantıya hazırlıq məsələləri müzakirə olunacaq.

Misir Avropa İttifaqından 1,5 milyard avro maliyyə yardımının yaxın günlərdə köçürüləcəyini gözləyir. Bu barədə Misirin xarici işlər naziri Qahirədə keçirilən mətbuat konfransında məlumat verib. Yardım 5 milyard avroluq makromaliyyə paketinin bir hissəsidir. Qalan vəsaitin iki tranşla ödəniləcəyi bildirilib. Avropa İttifaqı artıq 2 milyard avro ayırıb. Ödənişlərin payızın əvvəlinə qədər tamamlanması gözlənilir. Proqram 7,4 milyard avroluq daha geniş razılaşmanın tərkib hissəsidir.

Azərbaycanın zəngin kino tarixi və bənzərsiz ekran əsərləri təkcə postsovet məkanında deyil, Yaxın Şərq və Şimali Afrika ölkələrində də hər zaman böyük maraqla qarşılanıb. Etnik musiqimiz, ortaq Şərq dəyərlərimiz və tarixi bağlarımız sayəsində filmlərimiz ərəb tamaşaçısının qəlbinə yol tapa bilib. Qahirə, Tunis və Dubay kimi regional kino mərkəzlərində keçirilən beynəlxalq festivallar Azərbaycan kinematoqrafiyasının ərəb dünyasına inteqrasiyasında mühüm rol oynayır.

HƏMAS nümayəndə heyəti Qahirədə Misir və Türkiyənin kəşfiyyat rəhbərləri ilə görüş keçirib. Danışıqlarda Qəzzada atəşkəs razılaşmasının ikinci mərhələsinin icrası əsas müzakirə mövzusu olub. Görüşdə Misirin kəşfiyyat rəhbəri Həsən Rəşad, Türkiyə Milli Kəşfiyyat Təşkilatının rəhbəri İbrahim Kalın, eləcə də HƏMAS rəhbərlərindən Xalid Məşəl, Xəlil əl-Həyyə və Məhəmməd Həsən iştirak ediblər. Məlumata görə, görüş müsbət şəraitdə keçib. Tərəflər razılaşmanın tam icrası ilə bağlı nikbin olduqlarını bildiriblər. HƏMAS planın həyata keçirilməsinə dəstəyini bir daha ifadə edib. Danışıqların vasitəçilər tərəfindən hazırlanmış yol xəritəsi çərçivəsində davam etdirildiyi qeyd olunub.

HƏMAS nümayəndə heyəti Misirin paytaxtı Qahirəyə səfər edib. Nümayəndə heyətinə təşkilatın İordan çayının qərb sahili üzrə rəhbəri Zahir Cəbarin başçılıq edir. HƏMAS rəsmisi Taher ən-Nunu bildirib ki, nümayəndə heyəti Misir rəsmiləri və vasitəçilərlə atəşkəs razılaşmasının icrasını müzakirə edəcək. Danışıqlarda Qəzza zolağında hərbi əməliyyatların dayandırılması əsas mövzulardan biri olacaq. Həmçinin Qəzzaya xəstəxanaların, çörəkbişirmə müəssisələrinin və infrastrukturun bərpası üçün zəruri materialların çatdırılması müzakirə ediləcək. Görüşlərdə Şarm əş-Şeyx razılaşmasının qalan müddəalarının icrası da nəzərdən keçiriləcək. Tərəflərin atəşkəsin tam həyata keçirilməsi istiqamətində müzakirələri davam etdirəcəyi bildirilir.

Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan iyunun 20-21-də Misirin paytaxtı Qahirədə keçiriləcək Türkiyə–Misir–Pakistan–Səudiyyə Ərəbistanı xarici işlər nazirlərinin dördüncü görüşündə iştirak edəcək. Səfər çərçivəsində nazirin Misir və digər iştirakçı ölkələrin rəsmiləri ilə ikitərəfli görüşlər keçirməsi nəzərdə tutulur.

Həmas İsrailin Qəzzadakı genişlənməsini pisləyib. “Sarı Xətt”in genişləndirilməsi atəşkəs razılaşmasının pozulmasıdır. İsrailin zərbələri və Fələstinlilərin köçürülməsi də pislənir. Həzəm Qəsəm bunu İsrailin verdiyi təhdidləri həyata keçirməsi kimi qiymətləndirib. Sülh Şurası məsələyə səssiz qalıb. Vasitəçi və zəmanətçi dövlətlər pozuntuların qarşısını ala bilməyib. İsrailin hərəkətləri Qahirədə danışıqlar davam edərkən baş verib. Həmas bunu siyasi və seçki hesablamalarına xidmət edən eskalasiya kimi görür.

Həmasın üzvü Husam Badran Qahirədə ABŞ vasitəçiliyi ilə keçirilən danışıqların müsbət və konstruktiv istiqamətdə getdiyini bildirib. Danışıqlar Qəzza atəşkəsi sazişinin tətbiqi ilə bağlıdır. Görüşlər məsuliyyətli ruhda keçirilir. Məqsəd danışıqların uğurla tamamlanmasıdır. Fələstin xalqının müdafiəsi və işğalçıların planlarının qarşısının alınması prioritetdir. Qəzza Səhiyyə Nazirliyi məlumat verib ki, oktyabr ortasından bəri 981 fələstinli həlak olub. Həmas tərəfi dialoqun qorunmasını vurğulayır. Danışıqların konstruktiv ruhu ərazi bütövlüyünün qorunmasına xidmət edir.