İran SEPAH-ının baş komandanı, general-mayor Əhməd Vahidi ölkəyə qarşı təhdidlərin davam edəcəyini və İranın müdafiə və hücum imkanlarını gücləndirməli olduğunu bildirib. SEPAH komandanı bildirib ki, müdafiə və hücum gücünün artırılması strategiyasının davam etdirilməsi həm mövcud, həm də gələcək təhdidlərin qarşısının alınması üçün ən effektiv yoldur.

İsrailin Baş naziri Binyamin Netanyahu Qəzzənin gələcəyi ilə bağlı əvvəlki mövqelərini yeni siyasi və təhlükəsizlik şəraitində yenidən gündəmə gətirir. Ekspertlərə görə, Netanyahunun son açıqlamalarında əsas yenilik mövqelərin özündə deyil, onların dəyişən şəraitdə fərqli siyasi məqsədlərlə təqdim edilməsindədir.

40 yaşını keçən portuqaliyalı futbol ulduzu Kriştiano Ronaldo karyerasının son mərhələsinə yaxınlaşsa da, futbolu başa vurduqdan sonra ənənəvi mənada işə ehtiyac duymaya bilər. “Əl-Nəsr”in futbolçusu olan Ronaldo artıq idmandan kənarda da böyük biznes imperiyası qurub. “Əl-Cəzirə”nin məlumatına görə, onun sosial şəbəkələrdə bir milyarddan çox izləyicisi var. Futbolçunun “Instagram” hesabında bir reklam paylaşımının dəyərinin təxminən 3 milyon dollar olduğu bildirilir. “Forbes” isə Ronaldonun meydandan kənar fəaliyyətlərdən son 12 ayda təxminən 65 milyon dollar qazandığını açıqlayıb.

“Mona Liza”nın oğurlanması iki ildən sonra üzə çıxdı

Donald Tramp administrasiyasının region üçün irəli sürdüyü 20 bəndlik sülh planına əsasən Qəzzanın idarəçiliyi həvalə edilən Əli Əbdülhəmid Şaat bölgə boyu toplanmış dağıntı və xarabalıqları Aralıq dənizinə doğru itələyərək onlardan faydalanmağı planlaşdırır. O hesab edir ki, bu addım müharibə başlamazdan əvvəl də dar bir quru zolağında yaşayan Qəzza sakinləri üçün mövcud yaşayış sahəsini genişləndirməyə imkan verə bilər.

Məkkə -Ərəbistan yarımadasının şimalında, Batn-i Məkkə (Bəkkə) adlı vadidə salınmış qədim yaşayış məntəqəsidir. Şəhərin mərkəzində Kəbə yerləşir. Kəbənin əhatəsindəki çökəklik sahə “Bəthau Məkkə” adlanır və sel zamanı qumla dolduğu üçün tarixi mənbələrdə qeyd olunur.

Bu gün baş vermiş əsas hadisələrin xronoloji xülasəsini təqdim edirik.

ABŞ Ali Məhkəməsi Tramp administrasiyasına Ağ Evdəki 400 milyon dollarlıq bal zalı layihəsinin tikintisini hələlik davam etdirməyə imkan verib. Qərar müvəqqətidir və layihənin qanuniliyi barədə yekun hökm deyil. Administrasiya layihənin milli təhlükəsizlik üçün zəruri olduğunu bildirir. Kompleksə 90 min kvadratfutluq bal zalı ilə yanaşı, yeraltı təhlükəsizlik infrastrukturu da daxildir. Tramp burada bomba sığınacaqları, tibbi obyektlər və dron və raketlərdən müdafiə imkanlarının yaradıldığını deyib. Layihənin təxminən 65 faizinin tamamlandığı bildirilir. Tarixi irsin qorunması təşkilatı administrasiyanın Konqresin razılığı olmadan belə genişmiqyaslı dəyişiklik edə bilməyəcəyini iddia edir. Ali Məhkəmə indi administrasiyanın əsas müraciətini nəzərdən keçirəcək.

Braziliya Prezidenti Lula da Silva və ABŞ Prezidenti Donald Tramp telefonla danışıblar. Söhbətin əsas mövzularından biri ABŞ-nin Braziliya məhsullarına tətbiq etdiyi yeni gömrük tarifləri olub. Lula mübahisənin danışıqlar yolu ilə həll edilməsinin vacibliyini vurğulayıb. Tramp iki ölkənin rəsmilərinin mümkün qədər tez görüşməsini təklif edib. ABŞ bəzi Braziliya məhsullarına 25 faizlik tarif tətbiq edib. Lula tariflərin hər iki ölkənin iqtisadiyyatına zərər verəcəyini bildirib. Braziliya artıq ABŞ-yə qarşı mümkün cavab tədbirlərinə gətirib çıxara biləcək hüquqi-ticarət prosesinə başlayıb. Liderlər mütəşəkkil cinayətkarlıqla mübarizə məsələsini də müzakirə ediblər.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ABŞ-nin yeni iqtisadi təzyiq kampaniyasının uğursuz olacağını bildirib. Onun açıqlaması Donald Trampın İrana qarşı son dərəcə ağır iqtisadi tədbirlər görmək təhdidindən sonra verilib. Əraqçi Vaşinqtonun oxşar siyasəti əvvəllər də həyata keçirdiyini xatırladıb. O, 14 il əvvəl ABŞ-nin İrana qarşı ağır sanksiyalarla hədələdiyini bildirib. İran rəsmisi həmin siyasətin nəticə vermədiyini iddia edib. Əraqçi ABŞ-nin hazırkı addımlarını əvvəlki təzyiq siyasətinin təkrarı kimi qiymətləndirib. Tehran iqtisadi sanksiyaların İranın mövqeyini dəyişdirməyəcəyini bildirir. ABŞ isə İrana qarşı iqtisadi təzyiqi daha da artırmağa hazırlaşır.

İranın müdafiə nazirinin səlahiyyətlərini icra edən müavini Şahrox Şəhram ölkənin hərbi təchizat zəncirinin fəaliyyətini davam etdirdiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, ABŞ zərbələri İranın hərbi istehsal sistemini sıradan çıxara bilməyib. Şəhram İran müdafiə sənayesinin geniş daxili istehsal imkanlarına malik olduğunu deyib. O, müharibənin başlanmasından sonra silah və hərbi avadanlıq istehsalının sürətlə artdığını iddia edib. İran rəsmisi istehsaldakı artımı “eksponensial” adlandırıb. Tehran hərbi sənayesinin müharibə şəraitinə uyğunlaşdığını nümayiş etdirməyə çalışır. Son məlumatlarda İranın raket obyektlərini və digər hərbi infrastrukturu sürətlə bərpa etdiyi də bildirilir. Şəhramın açıqlaması İranın hərbi imkanlarının zəiflədilməsi barədə iddialara cavab kimi qiymətləndirilə bilər.

NATO-nun ali hərbi komandanlığı Hörmüz boğazında sərbəst gəmiçiliyin dəstəklənməsi məsələsini müzakirə etmək üçün üzv ölkələrin nümayəndələrini bir araya gətirib. Videokonfrans avqustun 19-da müdafiə rəhbərləri səviyyəsində keçirilib. NATO bunun alyansın missiyası olmadığını xüsusi olaraq vurğulayıb. Təşkilat yalnız maraqlı üzv ölkələr arasında mümkün töhfələrin əlaqələndirilməsinə kömək edir. NATO müttəfiqləri İranla qarşıdurmaya alyans olaraq birbaşa qoşulmaqdan yayınmağa çalışırlar. Fransa və Böyük Britaniya NATO-dan kənarda təxminən 12 ölkədən ibarət koalisiya yaratmaq üzərində işləyir. Məqsəd Hörmüz boğazında gəmilərin təhlükəsiz keçidini təmin etməkdir. Uzunmüddətli mexanizmin həyata keçirilməsi üçün İranın razılığının da lazım olacağı bildirilir.

İran və Oman Hörmüz boğazı üzrə danışıqların yenidən başlanmasını müzakirə edib. Omanın xarici işlər naziri Bədr bin Həməd əl-Busaidi iranlı həmkarı Abbas Əraqçi ilə telefonla danışıb. Tərəflər danışıqların bərpası üçün uyğun şəraitin yaradılması yollarını nəzərdən keçiriblər. Əsas məsələlərdən biri Hörmüz boğazında sərbəst gəmiçiliyin bərpası olub. Nazirlər diplomatik təmasların davam etdirilməsinin vacibliyini vurğulayıblar. Onlar bölgədə təhlükəsizliyin və sabitliyin qorunmasına çağırıblar. Oman son dövrdə Hörmüz böhranının diplomatik yolla həlli istiqamətində fəal səylər göstərir. Tehran və Məsqət də bu istiqamətdə qarşılıqlı təmasları davam etdirmək niyyətindədir.

Sinaloa ştatının qubernatoru Ruben Roça üç aydan çox fasilədən sonra vəzifəsinə qayıdıb. ABŞ onu Sinaloa karteli ilə əlaqələrdə və narkotik qaçaqmalçılığına yardım etməkdə ittiham edir. Roça bütün ittihamları rədd edib. Meksika hakimiyyəti ABŞ-nin iddialarını təsdiqləyən kifayət qədər dəlil müəyyən etmədiyini bildirir. Meksika buna görə Roçanın həbs edilməsi və ABŞ-yə təhvil verilməsi istiqamətində addım atmayıb. ABŞ prokurorları Roça və daha doqquz şəxsin “Los Chapitos”la əməkdaşlıq etdiyini iddia edirlər. İttihama görə, bunun müqabilində rəsmilərə siyasi dəstək və rüşvət verilib. Roça isə ABŞ-dəki işi siyasi məqsədli və Meksikanın suverenliyinə qarşı yönəlmiş addım adlandırıb.

Türkiyə İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu haqqında İnterpolun qırmızı bildirişinin çıxarılmasına çalışacaq. Məsələ Qəzzaya humanitar yardım aparan donanmanın İsrail tərəfindən dayandırılması ilə bağlı Türkiyədə açılmış cinayət işi çərçivəsində gündəmə gəlib. Türkiyə məhkəməsi Netanyahu və digər şübhəli barədə həbs qərarı çıxarıb. İttihamlar arasında soyqırımı, insanlıq əleyhinə cinayətlər və işgəncə yer alır. İş ümumilikdə 35 nəfəri əhatə edir. Ankara Netanyahu barədə beynəlxalq axtarış imkanının yaradılmasını istəyir. İnterpol müraciəti araşdırdıqdan sonra qırmızı bildirişin verilməsi barədə qərar qəbul edəcək. İsrail Netanyahunun ofisi vasitəsilə Türkiyənin addımını rədd və sərt şəkildə tənqid edib.

“Starcloud” yeni sərmayə mərhələsində 250 milyon dollar cəlb edib. Şirkətin bazar dəyəri 2,3 milyard dollar olaraq qiymətləndirilib. Mart ayında bu göstərici 1,1 milyard dollar idi. 2024-cü ildə yaradılan şirkət indiyədək ümumilikdə 450 milyon dollar sərmayə cəlb edib. “Starcloud” “Nvidia” ilə orbit şəraitinə uyğun hesablama sistemi hazırlayır. Şirkət gələcəkdə 88 min peykdən ibarət şəbəkə yaratmağı planlaşdırır. Hədəf orbitdə 20 giqavatlıq hesablama gücü yaratmaqdır. Şirkət ABŞ-də yeni nəsil kosmik aparatlarının istehsalı üçün böyük istehsal müəssisəsi də qurur.

İran Hərbi Dəniz Qüvvələrinin komandanı Şəhram İrani ölkəsinin strateji boğaz və su yollarını müdafiə etməyə hazır olduğunu bildirib. O, bu ərazilərin İran üçün xüsusi əhəmiyyət daşıdığını vurğulayıb. İran donanması strateji su yollarında güclü mövcudluğunu davam etdirdiyini bildirir. İrani donanmanın əsas vəzifəsinin milli maraqları və ölkənin təhlükəsizliyini qorumaq olduğunu deyib. Komandan İran Silahlı Qüvvələrinin mümkün təhlükələrə qarşı hazır olduğunu vurğulayıb. O, rəqib qüvvələrin İranın maraqlarına qarşı addımlarına imkan verilməyəcəyini bildirib. Açıqlamada konkret boğazın adı çəkilməyib. Bununla belə, İran üçün əsas strateji su yollarından biri Hörmüz boğazıdır.

İsrail ordusu Livanın cənubundakı Bəraşit kəndində bir binanı bombalayıb. Hücum atəşkəs razılaşmasının qüvvədə olduğu bir vaxtda həyata keçirilib. İsrail ordusu bir neçə şəxsin “təhlükəsizlik zonası” adlandırdığı xətti keçdiyini iddia edib. Həmin şəxslərin bir binaya daxil olduğu və İsrail hərbçiləri üçün təhlükə yaratdığı bildirilib. İsrail bu iddiaları təsdiqləyən dəlil təqdim etməyib. Livanın cənubunda İsrailin hərbi əməliyyatları atəşkəsə baxmayaraq davam edir. Mövcud razılaşmaya əsasən, İsrail qüvvələrinin Livandan mərhələli şəkildə çıxması nəzərdə tutulur. Razılaşmanı tənqid edənlər isə bunun İsrailin Livandakı hərbi mövcudluğunu möhkəmləndirə biləcəyini bildirirlər.

Qazaxıstan və Azərbaycan strateji tərəfdaşlığın genişləndirilməsi məsələlərini müzakirə ediblər. Danışıqlar Yermeq Köşerbayev və Azərbaycanın Qazaxıstandakı səfiri Əlimirzamin Əsgərov arasında keçirilib. Tərəflər Transxəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutunun inkişafına xüsusi diqqət yetiriblər. Qazaxıstan Azərbaycanı bu nəqliyyat xəttinin inkişafında əsas tərəfdaşlarından biri hesab edir. Görüşdə ikitərəfli ticarətin artırılması və xammaldan kənar ixracın genişləndirilməsi imkanları nəzərdən keçirilib. Sənaye əməkdaşlığı və qarşılıqlı sərmayələrin artırılması da müzakirə olunub. Tərəflər beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində əməkdaşlığın davam etdirilməsinin vacibliyini vurğulayıblar. Bakı və Astana strateji tərəfdaşlıq və müttəfiqlik münasibətlərini daha da möhkəmləndirmək niyyətindədirlər.

Çin ABŞ və İranı dialoqa və danışıqlara çağırıb. Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Lin Cien Pekinin birtərəfli sanksiyalara qarşı olduğunu bildirib. Çin beynəlxalq hüquqa və BMT Təhlükəsizlik Şurasının mandatına əsaslanmayan məhdudiyyətləri qəbul etmədiyini vurğulayıb. Lin Cien hərbi gücdən istifadənin vəziyyəti daha da gərginləşdirəcəyini deyib. Onun sözlərinə görə, təzyiq siyasəti heç bir tərəfin maraqlarına xidmət etmir. Pekin tərəfləri məsuliyyətli davranmağa çağırıb. Çin mövcud fikir ayrılıqlarının siyasi və diplomatik yollarla aradan qaldırılmasını istəyir. Açıqlama ABŞ-nin İrana qarşı yeni sanksiya təhdidləri fonunda verilib.

Böyük Britaniya məhkəməsi “Palestine Action” hərəkatının beş fəalı ilə bağlı qərar qəbul edib. Hakim onların terrorçuluq qanunları əsasında cəzalandırılmasını rədd edib. Beş fəal 2024-cü ilin avqustunda Börnlidəki “Barclays Bank” filialına ziyan vurmaqda təqsirli bilinib. Banka dəymiş ziyanın 212 min funt sterlinq olduğu açıqlanıb. Fəallar “Barclays”ın İsrailin “Elbit Systems” şirkətindəki səhmlərinə etiraz edirdilər. Qərar Preston Kral Məhkəməsində hakim Robert Altham tərəfindən açıqlanıb. Məhkəmə qarşısında toplaşan tərəfdarlar qərarı alqışlarla qarşılayıblar. Qərar fəalların terrorçuluqla bağlı qanunvericilik əsasında cəzalandırılmayacağını nəzərdə tutur.

“Hizbullah” ABŞ-nin təşkilatın İranın Qüds qüvvələrinin nəzarəti altında fəaliyyət göstərməsi barədə iddiasını rədd edib. Vaşinqton bundan əvvəl “Hizbullah”a qarşı yeni sanksiyalar elan edib. Təşkilat ABŞ-nin bu iddiadan yeni tədbirlərə haqq qazandırmaq üçün istifadə etdiyini bildirib. “Hizbullah” sanksiyaların Livana təzyiq göstərmək və ölkəni zəiflətmək məqsədi daşıdığını iddia edib. Təşkilat İranla yaxın münasibətlərini isə gizlətməyib. “Hizbullah” Tehranla “yaxın və qardaşlıq münasibətlərindən” qürur duyduğunu bildirib. Bununla yanaşı, təşkilat özünün Livana məxsus qüvvə olduğunu vurğulayıb. “Hizbullah” ABŞ sanksiyalarının onun mövqeyini və “müqavimət” siyasətini dəyişməyəcəyini açıqlayıb.

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian müharibənin hazırkı mərhələdə başa çatdırılmasının daha məqsədəuyğun olduğunu bildirib. O, İranın hazırda “güclü və ləyaqətli mövqedə” olduğunu iddia edib. Pezeşkian danışıqlar nəticəsində əldə edilmiş razılaşmanı böyük nailiyyət adlandırıb. Sənədin İranın Ali Milli Təhlükəsizlik Şurası tərəfindən yekdilliklə təsdiqləndiyini bildirib. Prezident razılaşmada İranın təslim olmasını nəzərdə tutan müddəanın olmadığını deyib. Bununla yanaşı, Tehranı yenidən hədəfə alacaq hücuma sərt cavab veriləcəyini vurğulayıb. Pezeşkian müharibə və dəniz mühasirəsinin inflyasiya və iqtisadi çətinlikləri artırdığını da etiraf edib. O, qarşıdurmanın davamını istəyənlərin bunun yaratdığı çətinlikləri də qəbul etməli olduqlarını bildirib.

Çin ABŞ-nin Yaxın Şərqdə yeni iqtisadi təzyiq tədbirlərinə qarşı çıxıb. Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Lin Cien sanksiyaların münaqişənin həllinə kömək etməyəcəyini bildirib. Pekin tərəfləri siyasi və diplomatik vasitələrdən istifadə etməyə çağırıb. Çin birtərəfli ABŞ sanksiyalarına uzun müddətdir qarşı çıxır. Pekin BMT Təhlükəsizlik Şurasının razılığı olmadan tətbiq edilən məhdudiyyətlərin beynəlxalq hüquqi əsasının olmadığını bildirir. Açıqlama ABŞ-nin İrana iqtisadi təzyiqi artırdığı bir vaxtda verilib. Vaşinqton Pekinin Tehranla iqtisadi əlaqələrini azaltmasını istəyir. Çin isə iqtisadi təzyiq əvəzinə danışıqlar və diplomatiyanı müdafiə edir.