Tarix bu gün xəritələrin dəyişməsinə, sərhədlərin çizilməsinə və kosmosa yol açılmasına şahidlik edib. 19 fevral – SSRİ rəhbərliyinin tarixi bir qərarla Krım yarımadasını Rusiyadan alıb Ukraynaya verdiyi (1954), əfsanəvi 'Mir' kosmik stansiyasının orbitə buraxıldığı (1986) və Türkmənbaşı Saparmurat Niyazovun doğum günü ilə əlaqədar Türkmənistan Dövlət Bayrağı Gününün qeyd edildiyi tarixdir. Bu gün həm də Çanaqqala müharibəsində xarici donanmaların boğazı keçmək üçün ilk kütləvi bombardmana başladığı, Rusiyada təhkimçilik hüququnun ləğv edildiyi və Tomas Edisonun fonoqrafı patentləşdirdiyi gündür. Kopernikin doğumundan Hanau terroruna qədər – AzerVoice 19 fevralın ən geniş xronologiyasını təqdim edir.
Tarixdə bu gün
1943-cü ilin fevralında Almaniya tarixində nasist rejiminə qarşı ən cəsarətli tələbə müqaviməti olan "Ağ Qızılgül" (Weisse Rose) qrupunun liderləri Hans Şoll və bacısı Sofi Şoll Gestapo tərəfindən həbs olunaraq edam ediliblər. Münhen Universitetinin tibb və biologiya fakültəsinin tələbələri olan Şoll qardaş-bacıları Adolf Hitlerin diktaturasına qarşı çıxan intellektual gənclərin simvoluna çevrilmişdilər.
Tarix bu gün böyük imperiyaların dəyişimimə və yeni ittifaqların yaranmasına şahidlik edib. 18 fevral – Türkiyə Böyük Millət Məclisinin Şimali Atlantika Alyansına (NATO) üzvlüyü təsdiqlədiyi və Osmanlı İmperiyasında qeyri-müsəlmanlara geniş hüquqlar verən məşhur İslahat Fərmanının elan edildiyi gündür. Bu gün həm də Günəş sisteminin ən sirli cismi Plutonun kəşf edildiyi, İranda yüzlərlə insanın ölümü ilə nəticələnən Nişapur qatar faciəsinin baş verdiyi və NASA-nın 'Perseverance' aparatının Marsa endiyi tarixi gündür. Mikelancelonun vəfatından Qambiyanın müstəqilliyinə qədər – AzerVoice 18 fevralın ən geniş xronologiyasını təqdim edir.
1926-cı il fevralın 17-də Türkiyə Böyük Millət Məclisində (TBMM) qəbul edilən Türk Mədəni Qanunu modernləşmə tarixin daxilində hüquqi birliyi təmin edən və qadınlara ailə və sosial həyatda bərabər hüquqlar tanıyan ən mühüm islahatlardan biri hesab olunur. İsveçrə Mədəni Qanunu nümunə götürülərək hazırlanan bu qanunla ailə institutu dövlət zəmanətinə alınıb və cəmiyyətdə dünyəvi hüquq sisteminə keçid təmin edilib.
Tarix bu gün xəritələrin dəyişməsinə və rejimlərin sarsılmasına şahidlik edib. 17 fevral – Avropanın ən gənc dövləti Kosovonun Serbiyadan ayrılaraq müstəqilliyini elan etdiyi və İslam dünyasında dünyəvi hüquq sisteminə keçidin simvolu olan Türkiyə Mədəni Qanununun qəbul edildiyi tarixi gündür. Bu gün həm də Liviyada Müəmmər Qəddafi rejiminə son qoyan inqilabın başladığı 'Qəzəb Günü', Çinin Vyetnama hücumu ilə sosialist blokunda müharibənin baş verdiyi və əfsanəvi basketbolçu Maykl Cordanın dünyaya gəldiyi tarixdir. Ankara terrorundan Tofiq Quliyevin vəfatına, Teymurləngin ölümündən 'Amerikanın Səsi' radiosunun yayımına qədər – AzerVoice 17 fevralın ən geniş xronologiyasını təqdim edir.
Navalnı on ildən artıq bir müddətdə Putinə və onun partiyasına qarşı "fırıldaqçılar və oğrular" şüarı altında xalq hərəkatı aparıb. O, 2013-cü ildə Moskva merliyinə namizədliyi zamanı böyük dəstək qazansa da, uğursuzluğa düçar olub və Rusiya hakimiyyəti icazəsiz etiraz aksiyaları keçirdiyi üçün onu mütəmadi olaraq həbs edib.
1923-cü il fevralın 16-da Misirin Fiva şəhərində ingilis arxeoloqu Hovard Karter qədim Misir hökmdarı Tutanxamunun möhürlənmiş dəfn kamerasını açaraq dünya tarixinə düşüb. Bu kəşf Misir fironlarının "Tanrı" kimi qəbul edildiyi və axirət dünyası üçün zəngin xəzinələrlə dəfn edildiyi qədim mədəniyyətin ən mühüm sübutu hesab olunur.
Tarix bu gün həm qədim sirlərin açılmasına, həm də müasir siyasi faciələrə şahidlik edib. 16 fevral – Rusiyanın ən səs-küylü müxalifətçisi Aleksey Navalnının Arktika həbsxanasında müəmmalı şəkildə öldüyü, Misirdə arxeoloq Hovard Karterin Firon Tutanxamonun qızıl tabutunu ilk dəfə açaraq dünyaya səs saldığı gündür. Bu gün həm də qlobal istiləşmə ilə mübarizənin əsas sənədi olan Kioto Protokolunun qüvvəyə mindiyi, Türkiyədə Türk Hava Qurumunun (Türk Təyyarə Cəmiyyəti) əsasının qoyulduğu və Litvanın müstəqilliyini elan etdiyi tarixdir. Fidel Kastronun andiçməsindən Hizbullahın manifestinə, Daşkənddəki sui-qəsddən Miranda peykinin kəşfinə qədər – AzerVoice 16 fevralın ən geniş xronologiyasını təqdim edir.
15 fevral 2003-cü ildə dünya üzrə 600-dən çox şəhərdə milyonlarla insan İraqın yaxınlaşmaqda olan işğalına etiraz etmək üçün küçələrə çıxdı. Nyu-Yorkda təxminən 200 min insan mənfi 4 dərəcə (25 dərəcə Farengeyt) soyuq havada Birləşmiş Millətlər Təşkilatının binasına tərəf yürüş etmək üçün toplandı. Cəmi iki həftə əvvəl həmin binada dövlət katibi Kolin Pauell saxta şəkildə İraqın kütləvi qırğın silahlarına sahib olduğunu iddia etmişdi.
"Tarix bu gün böyük imperiyaların geri çəkilməsinə və terror liderlərinin sonuna şahidlik edib. 15 fevral – Sovet İttifaqının sonuncu əsgərinin Əfqanıstanı tərk edərək 10 illik qanlı müharibəni bitirdiyi, Türkiyə xüsusi xidmət orqanlarının (MİT) keçirdiyi əməliyyatla PKK lideri Abdullah Öcalanı Keniyada ələ keçirdiyi (və ertəsi gün Türkiyəyə gətirdiyi) tarixi gündür. Qlobal arenada isə bu gün Rusiyanın Çelyabinsk səmasında meteorit partlayışının baş verdiyi, Liviyada Qəddafi rejiminə qarşı ilk qığılcımların alışdığı və Kanadanın məşhur 'Ağcaqayın yarpaqlı' bayrağını qəbul etdiyi tarixdir. Qalileo Qalileyin doğumundan genetik kodun oxunmasına qədər – AzerVoice 15 fevralın ən geniş xronologiyasını təqdim edir."
Dünyanın iki ən böyük kommunist dövləti olan Sovet İttifaqı və Çin Xalq Respublikası (ÇXR) Moskvada qarşılıqlı müdafiə və yardım haqqında tarixi saziş imzaladıqlarını elan ediblər. Müqavilə üzrə danışıqlar SSRİ lideri İosif Stalin və xarici işlər naziri Andrey Vişinski ilə ÇXR rəhbərləri Mao Zedun və Jou Enlay arasında aparılıb.
14 fevral 1989-cu ildə İranın ali dini lideri Ayətullah Ruhullah Xomeyni, müəllif Salman Rüşdinin "Şeytan ayələri" romanının nəşrindən sonra onun haqqında ölüm hökmü (fətva) çıxardı. Kitab müsəlmanlar arasında böyük qəzəb fırtınasına səbəb olmuşdu və onların bir çoxu bu əsəri küfr (allaha qarşı hörmətsizlik) hesab edirdi. Bu mübahisə multikultural və çoxdinli dünyada söz azadlığının sərhədlərini sınağa çəkdi.