BAKI, AzerVoice

Suriya üçün ildə 2 milyard kubmetrə qədər təbii qaz ixrac edə biləcək infrastrukturu bu gün tamamlayırıq.

AzerVoice-in Türkiyəyə ezam olunmuş müxbiri xəbər verir ki, bunu Türkiyə Respublikasının energetika və təbii sərvətlər naziri Alparslan Bayraktar Türkiyə-Suriya təbii qaz boru kəmərinin açılış mərasimində deyib.

"Cənab Prezidentimiz Rəcəb Tayyib Ərdoğan bizə ilk göstəriş olaraq Suriyada həyatın yenidən normallaşmasını təmin edəcək addımların dərhal atılmasını tapşırdı. Biz də Enerji və Təbii Sərvətlər Nazirliyi olaraq bu ən əsas ümumbəşəri ehtiyac – elektrik təchizatı məsələsində, xüsusilə enerji infrastrukturunda nələr edə biləcəyimizi müzakirə etdik.

Nazirliyimizdən iki ayrı mütəxəssis heyəti çox qısa müddət ərzində – birincisini dekabr ayında, çevrilişin ardınca dərhal – Şama göndərdik. Heyətlərimiz işlərini tez bir zamanda tamamladılar. Qısa, orta və uzun müddətdə nələr edə bilərik, bunlara fokuslandıq və müəyyənləşdirdik.

Türkiyə olaraq artıq 2017-ci ildən bəri Afrin və İdlib kimi bölgələrin elektrik təchizatını həyata keçiririk. Hazırda elektrik enerjisini 8 ayrı nöqtədən Suriyaya ixrac edirik. İxrac gücümüzü ilk mərhələdə 25 faiz, sonrasında isə əlavə edəcəyimiz yeni bağlantı xətləri ilə iki dəfədən çox artırmağı hədəfləyirik.

İşlərimizi tamamladığımızda bağlantı gücümüz 860 meqavata çatacaq və Suriyada 1,6 milyon evin elektrik ehtiyacını ödəyə biləcəyik.

May ayının əvvəlində İstanbulda keçirilən Təbii Sərvətlər Zirvəsi çərçivəsində dəyərli qardaşım, cənab nazir Əl-Bəşir ilə görüşdük. Görüşümüzdə Suriyanın müharibədən sonrakı bərpa prosesi çərçivəsində elektrik və təbii qaz infrastrukturunun gücləndirilməsi üçün texniki dəstək və əməkdaşlıq imkanlarını müzakirə etdik.

Bundan əlavə, Türkiyə olaraq bölgədə sabitliyin möhkəmləndirilməsi və Suriya xalqının əsas enerji ehtiyaclarının qarşılanması üçün hər cür əməkdaşlığa hazır olduğumuzu ifadə etdik. Aradan bir ay belə keçmədi. May ayının sonunda biz yenidən Şama səfər etdik.

Bu səfər çərçivəsində elektrik, təbii qaz və neft kimi əsas başlıqları müzakirə etdik və görüşümüzün nəticəsi olaraq enerji, mədənçilik və karbohidrogen sahələrində Türkiyə ilə Suriya arasında anlaşma memorandumu imzaladıq. Bu razılaşma ilə ölkələrimiz arasında enerji, mədənçilik və karbohidrogen sahələrində əməkdaşlığın inkişafı üçün bir yol xəritəsi, bir çərçivə razılaşması formalaşdırdıq", - nazir bildirib.

"Bu çərçivədə Hələdəki elektrik stansiyalarının ehtiyac duyduğu təbii qazı Türkiyədən boru kəməri vasitəsilə çatdırmaq üçün vacib bir addım atdıq. Kahramanmaraşın Türkoğlu rayonundan çıxan 36 düym diametrində və təxminən 93 kilometr uzunluğundakı boru kəmərini Suriyaya doğru davam etdiririk. Bu xətt bu gün mərasimi keçirdiyimiz Türkiyə–Suriya sərhədində, Kilisin Yavuzlu kəndində yerləşən Yavuzlu Ölçmə Stansiyasına qədər gəlib çatıb.

BOTAŞ bu xəttin Suriyadakı hissəsinin infrastrukturunun hazırlanması üçün Suriya Qaz Şirkəti – SGC ilə birlikdə çalışıb və onlara hər cür texniki dəstəyi təqdim edib. Hörmətli qonaqlar, bir azdan buradan vananı çevirərək axını başladaq və Azərbaycandan gələn təbii qazı Kilis üzərindən Suriyaya ötürəcəyik. Yavuzlu Ölçmə Stansiyasında gündə 6 milyon kubmetrə qədər qazın ötürülməsi təmin olunacaq.

Təbii qaz Hələbə, oradan isə Homsa qədər çatdırılacaq. Beləliklə, oradakı elektrik stansiyaları da yaxın zamanda işə salınacaq. İlk mərhələdə Suriya üçün ildə 2 milyard kubmetrə qədər təbii qaz ixrac edə biləcək infrastrukturu bu gün etibarilə tamamlamış oluruq. Bu təbii qazla təxminən 1200 meqavatlıq elektrik stansiyaları fəaliyyət göstərəcək. Bu isə Suriyada 5 milyon evin elektrik ehtiyacını ödəyəcək və bölgədə həyatın normallaşmasına çox böyük və əhəmiyyətli töhfə verəcək.

Burada əlbəttə can Azərbaycan üçün xüsusi bir cümlə açmalıyam. Çünki kədərdə və sevincdə bir olduğumuz Azərbaycan bu layihəyə də böyük dəstək verdi. Azərbaycan dövlətinə məxsus neft və təbii qaz şirkəti (SOCAR) ilə Azərbaycandan gələn qazın Türkiyə–Suriya sərhədində çatdırılmasına dair bir "swap" (mübadilə) razılaşması imzalanıb.

Xatırlayacağınız kimi, mart ayında biz buna bənzər bir layihəni Naxçıvanda həyata keçirmişdik. Iğdır–Naxçıvan boru xətti ilə Türkiyə üzərindən fasiləsiz təbii qaz axını Naxçıvana başlamışdı. Bu gün isə hörmətli Cabbarov ilə yeni bir layihənin açılışını "iki dövlət, bir millət" şüarı ilə birlikdə həyata keçiririk.

İnşallah, bu gündən etibarən ixracına başlayacağımız Azərbaycandan gələn təbii qazla Suriyadakı elektrik stansiyalarını yanacaqla təmin etmiş olacağıq", - o əlavə edib.