Bakı. VOA:

Pakistan Talibanı (Təhrik-i Taliban Pakistan) ilə ölkənin şimal-qərbində İŞİD-Xorasan arasında rəqabət Pakistanın təhlükəsizlik qurumları üçün ciddi dilemma yaradır.

VOA xəbər verir ki, bu da öz növbəsində Pakistanda təhlükəsizlik mühitini günü-gündən mürəkkəbləşdirir.

Bəzi Qərb ekspertlərinin Pakistan Taliban və Əfqanıstan Talibanlarının hər iki ölkədə İŞİD-Xorasanın zəiflədilməsində böyük rol oynadığına dair rəyləri fonunda bu dilemma mürəkkəb təhlükəsizlik məsələsinə çevrilir.

ABŞ qüvvələri Əfqanıstandan çıxarılandan bəri həm Əfqan Talibanı, həm də onun müttəfiqi Pakistan Talibanı Əfqanıstanda İŞİD-Xorasana qarşı əks-partizan əməliyyatlarına başlayıb.

Pakistan Talibanı Pakistan-Əfqanıstan sərhəd bölgələrində İŞİD-Xorasan qruplarının fəaliyyət zonasını daraltmağa nail olub.

Pakistan sərhəddində İŞİD-Xorasan reallığı rəsmi İslamabad üçün ciddi təhlükədir. Belə ki, Pakistan rəsmi olmasa da ölkədəki Taliban qüvvələrinin geclənməsini istəmir. Lakin Talibanı da məhv edə bilmir, çünki Pakistanda Talibanın məhvi, Əfqanıstan və Pakistanda İŞİD-Xorasanı gücləndirəcək.

Eyni şəkildə Əfqanıstandakı Taliban hökuməti Pakistan Talibanı və İŞİD-Xorasanla bağlı siyasətində ciddi problemlə üz-üzədir.

Məsələ ondadır ki, Əfqanıstandakı Taliban hökuməti Pakistanın təzyiqi ilə Pakistan Talibanına qarşı hərəkətə keçib və onların liderlərinin əksəriyyətini həbs edib.

İddia olunur ki, “Dövlətə” sahib Əfqanıstan taliblərinin Pakistan taliblərinə qarşı “repressiyası” ikincini İŞİD-Xorasanla ittifaq etməyə məcbur edəcək.

Pakistanda İŞİD-Xorasanın “imkanlarının” güclənməsinin ilk əlaməti kimi parlament seçkilərinə bir gün qalmış, fevralın 7-də İŞİD-Xorasanın ən çox cəmləşdiyi bölgə olan Bəlucistanda törədilən iki terror aktını misal gətirmək olar.

Pakistanlı ekspertlər İŞİD-Xorasanın Pakistanda və həmçinin bölgədə əsas terror təhlükəsi kimi yenidən gündəmə gəldiyinə diqqət çəkiblər.

Ekspertlərin fikrincə, bu hücumlardan əvvəl Pakistanın əməliyyat sürəti zəifləmişdi.

İŞİD-Xorasan 2022-ci ildə həyata keçirdiyi hücumlarla müqayisədə 2023-cü ildə Pakistanda daha az terror aktı həyata keçirib. İŞİD-Xorasanın “dinc” qalmas səbəbi isə, 2016-cı ildə ABŞ-ın Əfqanıstandakı ordusu və onun nəzarəti altında olan Əfqanıstan Milli Ordusunun terrorçulara güclü təzyiq göstərməsi ilə izah edilir.

Çin Əfqanıstanda təsirini genişləndirir

ABŞ Hərbi Hava Qüvvələri və Əfqanıstan Milli Ordusunun intensiv bombardman əməliyyatları İŞİD-Xorasanın Əfqanıstanın şərqindəki “bazasından” çıxarılmasına səbəb olub.

İddia edilir ki, İŞİD-Xorasan 2014-cü ildə Pakistan Talibanı, Əl-Qaidə və Əfqan Talibanının üzvləri tərəfindən ana təşkilatlarının bir qolu olaraq yaradılıb.

Əfqanıstanda İŞİD-Xorasan-a təzyiq, terrorçu ünsürlərin Pakistan ərazisinə doğru irəliləməyə başlamasına səbəb oldu.

İŞİD-Xorasan əsasən Əfqanıstanda, Hayber Paxtunxva və Bəlucistan əyalətlərində və daha az dərəcədə Pakistanın Pəncabında “fəaliyyət” göstərir.

Terror təşkilatlarına məxsus olan parşalanma İŞİD-Xorasanda da baş verdi və təşkilatın bəzi üzvləri Pakistan ərazisində “Pakistan İŞİD vilayəti” adı altında “fəaliyyətə” başladılar.

Bu qrup Pakistanda 2016-cı ildən bəri Kvetta şəhəri ətrafı və Pişəvərdə şiə və müsəlmanlara qarşı hücumlar həyata keçirirlər.

Lakin Talibanın Əfqanıstanda İŞİD-ə qarşı başlatdığı şiddətli əməliyyatdan sonra təşkilatın bir çox üzvü Pakistan-Əfqanıstan sərhəd bölgələri və Bəlucistana getməyə başlayıb.

Pakistan ordusunun son on ildə Şimali Vəziristanda başlatdığı hərbi əməliyyat Pakistan Talibanının qəbilə bölgələrindəki (bu gün Pakistan və Əfqanıstanda bir çox dağlıq böldəgə müxtəlif qəbilələr var, onlar sadəcə qəbilə rəislərinə tabedirlər) terror şəbəkələrini məhv etməyə müvəffəq olub.

Əməliyyat nəticəsində Pakistan hökuməti bəyan etdiyi məqsədlərə nail oldu, eyni zamanda bu terror qruplaşmalarını öz hərəkətlərini davam etdirmək üçün başqa ilham və mənbələr axtarmağa sövq etdi.

Hərbi rəsmilərin sözlərinə görə, yüzlərlə pakistanlı Taliban üzvü qaçaraq İŞİD-ə qoşulub. Qeyd edək ki, Pakistan hökuməti həmişə İŞİD-in Pakistanda mövcudluğunu inkar edib.

Bununla belə, İŞİD-in Kəraçidə 43 sərnişinin ölümü ilə nəticələnən avtobus hücumuna görə məsuliyyəti üzərinə götürməsi ilə Pakistandakı mövcudluğu təsdiqlənib.

İŞİD-Xorasan şiə müsəlmanlarla yanaşı, Əfqanıstan Talibanı və Pakistan Talibanına rəğbət bəsləyən dini qrupları da hədəf alır.

İŞİD-Xorasan keçən il iyulun 30-da İslam Alimləri Dərnəyinin seçki mitinqinə intihar hücumu həyata keçirib və hücum nəticəsində birliyin regional lideri də daxil olmaqla ən azı 54 nəfər ölüb.

Pakistanlı ekspertlər hesab edirlər ki, İŞİD-Xorasanın ən böyük hədəfi, Pakistandakı hökuməti devirərək onun yerinə xilafət qurmaq, sonra isə Avropa və ABŞ-da terror aktları törətməkdir.

İŞİD bu gün başda müsəlman dövlətləri olmaqla bütün dünya üçün real təhlükədir.