İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi müsəlman ölkələrini fikir ayrılıqlarını kənara qoymağa çağırıb. O, müsəlman dünyasının böyük dövlətlərin “həddindən artıq tələblərinə” qarşı birlikdə dayanmalı olduğunu bildirib. Əraqçi Səudiyyə Ərəbistanı, Misir, Türkiyə və Pakistanı müsəlman dünyasının böyük ailəsinin üzvləri adlandırıb. İranlı nazir bəzi İslam ölkələri ilə ciddi fikir ayrılıqlarının olduğunu etiraf edib. Bununla belə, həmin ziddiyyətlərin əməkdaşlığa mane olmamalı olduğunu vurğulayıb. Əraqçi İranın müsəlman dünyasında birlik siyasətini davam etdirəcəyini bildirib. O, son münaqişə zamanı İran xalqının 40 gün ərzində müqavimət göstərdiyini qeyd edib. Nazir bunun müsəlman dünyası üçün “böyük dərs” olduğunu iddia edib.

İran müharibəsi Körfəz ölkələrini yeni təhlükəsizlik modelləri axtarmağa sövq edib. Mühənnəd Səllum ABŞ hərbi bazalarına əsaslanan mövcud təhlükəsizlik sisteminin müharibə şəraitində gözlənilən nəticəni vermədiyini bildirib. Bölgə dövlətləri bunun fonunda ikitərəfli və çoxtərəfli müdafiə əlaqələrini genişləndirməyə başlayıblar. Qətərin NATO və Türkiyə ilə, Küveytin isə Pakistanla əməkdaşlığı buna nümunə göstərilir. Səudiyyə Ərəbistanı, Türkiyə və Pakistan arasında üçtərəfli razılaşmanın olduğu da bildirilir. Bununla belə, yeni təhlükəsizlik modellərinin real böhran şəraitində səmərəliliyi hələ sınaqdan keçirilməyib. Müharibənin iqtisadi təsirləri Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Küveyt, Bəhreyn və Qətərdə daha çox hiss olunub. Son hadisələr Körfəz dövlətlərinin təhlükəsizlik və müdafiə siyasətlərini yenidən nəzərdən keçirməsini sürətləndirir.

Pakistan və Küveyt hərbi əməkdaşlığın genişləndirilməsi məqsədilə yeni müdafiə sazişi imzalayıblar. “Protokol Sazişi-2026” Ravalpindidə iki ölkənin müdafiə nazirləri tərəfindən imzalanıb. Razılaşma 2023-cü ildən mövcud olan hərbi əməkdaşlıq çərçivəsini daha da genişləndirir. Pakistan Küveyt hərbçilərinin hazırlanmasına kömək edəcək. İslamabad Küveytin müdafiə imkanlarının gücləndirilməsi və sərhədlərin idarə olunması sahəsində də dəstək göstərəcək. Yeni sənəd 2023-cü ilin iyununda imzalanmış əsas razılaşmaya söykənir. Həmin razılaşma Küveyt tərəfindən ötən ay rəsmi şəkildə təsdiqlənib. Bununla belə, yeni müdafiə əməkdaşlığının Pakistan üçün konkret iqtisadi və strateji qarşılığının nədən ibarət olacağı hələ aydın deyil.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ABŞ-ın təzyiq siyasətinin nəticə vermədiyini anlaması və diplomatik yanaşmaya üstünlük verməsi halında Tehranla danışıqların yenidən mümkün ola biləcəyini bildirib.

Pakistan yeni müdafiə sazişi çərçivəsində Küveytin silahlı qüvvələrinə təlim keçəcək. Pakistan hərbçiləri Küveytin hərbi və müdafiə imkanlarının artırılmasına kömək göstərəcəklər. Razılaşma Küveytin müdafiə nazirinin Pakistana səfəri zamanı rəsmiləşdirilib. Pakistan Küveytə sərhədlərin idarə olunması sahəsində də dəstək verəcək. Tərəflər qarşılıqlı razılaşdırılan digər müdafiə istiqamətlərində də əməkdaşlıq edəcəklər. Saziş iki ölkə arasında hərbi əlaqələrin daha da genişləndirilməsini nəzərdə tutur. Razılaşma bölgədə təhlükəsizlik vəziyyətinin gərgin olduğu bir vaxta təsadüf edir. İran müharibə dövründə ABŞ-nin Küveytdə yerləşən Əhməd əl-Cabir hərbi obyektlərini dəfələrlə hədəfə aldığını bildirib.

Küveyt və Pakistan birgə müdafiə və hərbi əməkdaşlıq sazişi imzalayıblar. Sənəd Küveytin müdafiə nazirinin Pakistana səfəri zamanı rəsmiləşdirilib. Razılaşma iki ölkənin silahlı qüvvələri arasında əməliyyat əlaqələndirilməsinin gücləndirilməsini nəzərdə tutur. Tərəflər hərbi təcrübə mübadiləsini genişləndirməyi də planlaşdırırlar. Saziş çərçivəsində silahlı qüvvələrin hazırlıq səviyyəsinin və qarşılıqlı fəaliyyət imkanlarının artırılması qarşıya məqsəd qoyulub. Küveyt və Pakistan müdafiə sahəsində qurumlararası əlaqələri daha da möhkəmləndirmək niyyətində olduqlarını bildiriblər. İslamabad son dövrdə digər ölkələrlə də hərbi əməkdaşlığını genişləndirir. Pakistanın bu ayın əvvəlində Səudiyyə Ərəbistanı və Türkiyə ilə də birgə müdafiə sazişi imzaladığı bildirilir.

Pakistanın paytaxtı İslamabadda xəstəxananın ana və uşaq şöbəsində baş verən yanğın nəticəsində 14 yeni doğulmuş körpə ölüb. Hadisə çərşənbə günü səhər Pakistan Tibb Elmləri İnstitutunun (PIMS) xəstəxanasında baş verib. Yanğın binanın üçüncü mərtəbəsində yerləşən doğum və qadın xəstəlikləri şöbəsində başlayıb.

İran mənbəsi Asim Munirin Tehrana ABŞ-dən təhdid xarakterli mesaj gətirmədiyini bildirib. Mənbə bununla bağlı bəzi kütləvi informasiya vasitələrində yayılan məlumatları təkzib edib. Tehran görüşlərində İranın mövqeyi Pakistan nümayəndə heyətinə çatdırılıb. İran İslamabad anlaşma sənədinin şərtlərinə qayıdılmasını istəyir. Xüsusilə sənədin beşinci maddəsinə diqqət çəkilib. Bu maddə Hörmüz boğazında sərbəst gəmiçilik və dəniz minalarının təmizlənməsi məsələlərini əhatə edir. Ticarət gəmilərinin boğazdan hərəkətinin idarə olunması da müzakirə olunan məsələlər sırasındadır. Pakistan tərəfinin İranın irəli sürdüyü şərtləri ABŞ-yə çatdırmağa çalışdığı bildirilir.

Pakistanın daxili işlər naziri Möhsün Nəqvi İslamabadda ABŞ-nin Pakistandakı səfir vəzifəsini icra edən diplomatı ilə görüşüb. Görüş Nəqvinin Tehrandan qayıtmasından sonra keçirilib. Tərəflər bölgədəki vəziyyəti, sülh və sabitlik məsələlərini müzakirə ediblər. Nəqvi feldmarşal Asim Muniri Tehran səfərində müşayiət etmişdi. Asim Munir Vaşinqton və Tehran arasında vasitəçilik səylərində birbaşa iştirak edir. Pakistan tərəfi Tehran danışıqlarında əhəmiyyətli irəliləyiş əldə olunduğunu bildirib. İran da səfəri yüksək nəticəli qiymətləndirib. İslamabadın son diplomatik təmasları Pakistanın ABŞ–İran qarşıdurmasının həllində vasitəçilik rolunu gücləndirdiyini göstərir.

Azərbaycan Respublikasının müdafiə nazirinin birinci müavini – Azərbaycan Ordusunun Baş Qərargah rəisi general-polkovnik Kərim Vəliyev ölkəmizdə səfərdə olan Pakistan İslam Respublikasının Müdafiə Qüvvələri Qərargahının Xarici Hərbi Əməkdaşlıq Baş İdarəsinin rəisi general-mayor Məhəmməd İmran Xan Babarın rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyəti ilə görüşüb.

Məhəmməd Bağır Qalibaf Tehranda feldmarşal Asim Munirlə görüşüb. Görüşdə ABŞ–İran münasibətləri və iyunda imzalanmış anlaşma memorandumu müzakirə olunub. Qalibaf ABŞ-ni memorandum üzrə öhdəliklərini pozmaqda ittiham edib. O, Vaşinqtonun bu addımının regionda sabitliyin yaranmasına mane olduğunu bildirib. Asim Munir sabitliyin bərpası istiqamətində səylərini davam etdirəcəyini deyib. Pakistan ABŞ və İran arasında vasitəçilik edən ölkələrdən biridir. Məlumata görə, Donald Tramp ötən həftə Asim Munirlə telefonla danışıb. Trampın Munirdən İranla danışıqların bərpasına kömək etməsini istədiyi bildirilir.

Pakistan ABŞ və İran arasında diplomatik vasitəçilikdə mühüm rol oynaya bilər. Rabia Axtarın fikrincə, tərəflər arasındakı ritorika sərtləşdikcə vasitəçiliyə ehtiyac artır. Pakistan Vaşinqton və Tehranda danışıqlar üçün siyasi iradə yarada bilməz. Bunun əvəzində İslamabad diplomatiyaya qayıdışın siyasi qiymətini aşağı sala bilər. ABŞ və İran təzyiq qarşısında danışıqlara qayıtmış tərəf kimi görünmək istəmirlər. Bu səbəbdən tərəflərin geri çəkilmiş kimi görünmədən təmkin nümayiş etdirə biləcəyi diplomatik yolun yaradılması vacib hesab olunur. Pakistan belə bir mexanizmin formalaşdırılmasında vasitəçi rolunu oynaya bilər. Məqsəd tərəflərin siyasi nüfuzlarını qoruyaraq yenidən danışıqlar masasına qayıtmasına şərait yaratmaqdır.