#Pakistan

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Pakistan Silahlı Qüvvələrinin komandanı və Quru Qoşunlarının rəhbəri marşal Seyid Asim Müniri qəbul edib. Görüşdə Türkiyə Prezidentinin müavini Cevdet Yılmaz, Baş Qərargah rəisi ordu generalı Səlcuq Bayraktaroğlu və Milli Kəşfiyyat Təşkilatının (MİT) rəhbəri İbrahim Kalın da iştirak edib.

Səudiyyə Ərəbistanı və Pakistanın xarici işlər nazirləri telefon danışığı aparıblar. Danışıq zamanı ABŞ-İran müharibəsi və bölgədəki son vəziyyət müzakirə olunub. Tərəflər vasitəçilik təşəbbüslərinin dəstəklənməsinin vacibliyini vurğulayıblar. Nazirlər dialoqun davam etdirilməsinin zəruriliyini qeyd ediblər. Onların fikrincə, hərtərəfli siyasi həll bölgədə sabitliyin təmin olunmasına töhfə verə bilər. Telefon danışığında regional təhlükəsizlik məsələlərinə də toxunulub. Tərəflər diplomatik səylərin artırılmasının vacibliyini bildiriblər. Söhbət qarşılıqlı əməkdaşlığın davam etdirilməsi ilə bağlı razılaşma şəraitində başa çatıb.

Pakistanın Baş naziri Şahbaz Şərif İran Prezidenti Məsud Pezeşkianla telefon danışığında regiondakı son gərginliyi müzakirə edib. Şərif ABŞ və İran arasında artan qarşıdurmadan narahatlığını bildirib və bütün tərəfləri təmkin göstərməyə çağırıb. Pakistan hökuməti diplomatik yollarla böhranın həll edilməsinin vacibliyini vurğulayıb. Danışıqlar regional sabitliyin qorunması və yeni eskalasiyanın qarşısının alınması istiqamətində aparılıb. İslamabad ABŞ-İran münasibətlərində yaranan gərginliyin daha geniş regional böhrana çevrilməməsi üçün vasitəçilik səylərini dəstəkləyir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranın danışıqları davam etdirmək istədiyini və Vaşinqtonun bu təklifi qəbul etdiyini açıqlayıb. Bununla belə, Tramp ABŞ və İran arasında əldə olunan atəşkəsin artıq başa çatdığını bildirib. Onun sözlərinə görə, tərəflər arasında yeni diplomatik təmas imkanları qalır. İran və ABŞ arasında gərginliyin artdığı bir dövrdə danışıqların bərpası üçün Qətər və Pakistan kimi vasitəçilər də səylərini davam etdirirlər. Mümkün danışıqların əsas mövzularının Hörmüz boğazında təhlükəsizlik, regional sabitlik və hərbi qarşıdurmanın qarşısının alınması olacağı gözlənilir. Trampın açıqlaması Vaşinqton və Tehran arasında həm hərbi, həm də diplomatik kanalların paralel davam etdiyini göstərir.

Fransa BMT Təhlükəsizlik Şurasının fövqəladə iclasında İranın son günlərdə region ölkələrinə və Hörmüz boğazındakı gəmilərə qarşı hücumlarını pisləyib. Fransanın BMT-dəki nümayəndəsi Jerom Bonnafon bildirib ki, Qətər və Pakistanın vasitəçilik səylərinə baxmayaraq, İran ABŞ-İran memorandumunun müddəalarını pozub. O, Bəhreyn, Qətər və İordaniyaya qarşı hücumları qəbuledilməz adlandıraraq, Tehranı zorakılığı dayandırmağa çağırıb. Fransa həmçinin ABŞ-İran memorandumunun icrasının sürətləndirilməsini və Hörmüz boğazında sərbəst gəmiçiliyin bərpasını tələb edib. Paris hesab edir ki, boğazın açıq saxlanılması beynəlxalq dəniz hüququ və qlobal enerji təhlükəsizliyi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Təhlükəsizlik Şurasının iclası Rusiya və Çinin etirazlarına baxmayaraq prosedur səsvermə ilə təsdiqlənib. Səsvermədə 11 ölkə iclasın keçirilməsini dəstəkləyib, 2 ölkə qarşı çıxıb, 2 ölkə isə bitərəf mövqe tutub.

Qətər diplomatlarının ABŞ və İran arasında əldə olunmuş anlaşma memorandumunu qorumaq və yeni eskalasiyanın qarşısını almaq üçün İrana səfər etdiyi bildirilir. Mənbələrə görə, Qətər nümayəndə heyəti İran rəsmiləri ilə danışıqlar apararaq gərginliyin azaldılması və daha geniş diplomatik prosesin davam etdirilməsi üçün imkanları müzakirə edir. Qətər və Pakistan əvvəlki aylarda ABŞ-İran danışıqlarında mühüm vasitəçi rolunu oynayıb. Tərəflər arasında əldə olunan memorandumun cəmi üç həftə əvvəl imzalandığı və vasitəçilərin bu razılaşmanın qorunmasına çalışdığı qeyd olunur. Yeni diplomatik təşəbbüslərin əsas məqsədi mövcud anlaşmanı möhkəmləndirmək və gələcək sülh çərçivəsi üçün zəmin yaratmaqdır. ABŞ-İran qarşıdurmasının yenidən gərginləşdiyi bir vaxtda Qətərin səyləri regional sabitlik baxımından mühüm addım kimi qiymətləndirilir.

Pakistan Xarici İşlər Nazirliyi ABŞ və İranı müvəqqəti anlaşma üzrə öhdəliklərini yerinə yetirməyə çağırıb. Nazirlik bütün tərəflərin təmkinli davranmasının vacibliyini vurğulayıb. Açıqlamada bölgədə sülh və sabitliyi poza biləcək addımlardan çəkinməyin zəruriliyi qeyd olunub. Pakistan gərginliyin daha da artmasının qarşısının alınmasını istəyir. Ölkə diplomatik səylərin davam etdirilməsinin vacibliyini ön plana çıxarıb. Həmçinin xatırladılıb ki, Pakistan və Qətər iyun ayında İsveçrədə keçirilən müvəqqəti anlaşmanın imzalanma mərasiminə birgə ev sahibliyi ediblər. İslamabad bölgədə sabitliyin qorunmasının bütün tərəflərin maraqlarına uyğun olduğunu bildirib.

Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan İsrailin ABŞ–İran anlaşmasını pozmağa çalışdığını bildirib. O bu açıqlamanı İstanbulda Pakistanın baş naziri ilə görüş zamanı verib. Ərdoğan Türkiyənin regionda sülh səylərinə dəstək verməyə hazır olduğunu deyib. O, vasitəçilik prosesinin çətin olduğunu qeyd edib. Türkiyə prezidenti İsraili regional sülhü pozmamağa çağırıb. O, Suriya və Livandakı gərginliklərə də diqqət çəkib. Açıqlama region siyasətində diqqət çəkib.

Pakistanın baş naziri Şahbaz Şərif Tehran şəhərində keçirilən dəfn mərasimində iştirak edib. O, Xameneinin təsirinin gələcək nəsillər tərəfindən yadda qalacağını bildirib. Şərif sosial şəbəkədə paylaşım edərək onun liderliyini yüksək qiymətləndirib. Mərasimdə Pakistanın yüksək səviyyəli nümayəndə heyəti iştirak edib. Heyətə dövlət və hərbi rəsmilər daxil olub. Pakistan tərəfi İranla münasibətlərə xüsusi önəm verib. Bu iştirak regionda diqqət çəkib.

Pakistan ordusunun baş komandanı Asim Münir Tehranda İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ilə görüşüb. Görüş Əli Xameneinin dəfn mərasimləri çərçivəsində baş tutub. ISNA agentliyinin məlumatına görə, Asim Münir Baş nazir Şahbaz Şərifin rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyəti ilə İrana səfər edib. Nümayəndə heyəti anım mərasimlərində iştirak edib. Pakistanın İran ilə ABŞ arasında vasitəçilik səylərində mühüm rol oynadığı bildirilir. Görüşün məzmunu ilə bağlı əlavə təfərrüatlar açıqlanmayıb. Tərəflər arasında təmaslar davam edir.

Pakistanın Baş naziri Şahbaz Şərif Tehranda keçirilən vida mərasimində Əli Xameneinin tabutu önündə ehtiramını bildirib. Onu Pakistan Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargah rəisi Asim Münir və rəsmi nümayəndə heyəti müşayiət edib. Pakistanın son aylarda ABŞ ilə İran arasında aparılan danışıqlarda vasitəçi rolunu oynadığı bildirilir. Məlumata görə, İslamabad tərəflər arasında qapalı diplomatik təmasların qurulmasına dəstək verir. Pakistan eyni zamanda İran və körfəz ölkələri ilə münasibətlərdə tarazlığı qorumağa çalışır. Vida mərasimində müxtəlif ölkələrin nümayəndələri də iştirak edirlər. Tədbir Tehranda davam edir.

İranın keçmiş ali rəhbəri Əli Xameneinin dəfn mərasiminə 100-dən çox ölkənin nümayəndələrinin qatılması gözlənilir. İranın dövlət televiziyasının məlumatına görə, mərasim cümə günü başlayacaq. Pakistan, Tacikistan, Ermənistan və Gürcüstan dövlət və ya hökumət başçıları səviyyəsində təmsil olunacaqlar. Türkiyə, Hindistan, Çin, Rusiya, Əfqanıstan və Banqladeş isə yüksəksəviyyəli nümayəndə heyətləri göndərəcəklər. Mərasimin beynəlxalq səviyyədə geniş iştirakla keçiriləcəyi bildirilir. İran paytaxtında təhlükəsizlik tədbirləri gücləndirilib. Dəfn mərasimi dünya ictimaiyyətinin diqqət mərkəzindədir.