Prezident Əhməd əş-Şəraa vaxtilə kürdlərin rəhbərlik etdiyi, artıq ləğv olunmuş Suriya Demokratik Qüvvələrinin sabiq komandanı Məzlum Abdinin prezidentin müşaviri təyin edilməsi barədə fərman imzalayıb.

Ərəb dünyası əsrlər boyu qlobal geosiyasətin, mədəniyyətin və böyük tarixi dönüşlərin mərkəzi nöqtələrindən biri olmuşdur. 25 avqust tarixi də Yaxın Şərq və Şimali Afrika regionunda bir sıra taleyüklü hadisələrlə yadda qalmışdır. Bu təqvim günündə müstəmləkəçiliklə mübarizədən tutmuş regional ittifaqların formalaşmasına qədər mühüm addımlar atılmışdır. Həmçinin hərbi münaqişələr, diplomatik böhranlar və hakimiyyət dəyişiklikləri məhz bu tarixdə cərəyan edərək bölgənin gələcək simasını müəyyənləşdirmişdir. Tarixin fərqli dövrlərində baş verən hadisələr ərəb xalqlarının ictimai-siyasi yaddaşında dərin izlər buraxmışdır. Təqdim olunan xronologiya 25 avqustda ərəb coğrafiyasında qeydə alınmış ən əhəmiyyətli məqamları əks etdirir.

İraqın Baş naziri Əli əz-Zeydi İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibafla görüşüb. İraqın baş naziri İranın ölkəsinə göstərdiyi dəstəyi yüksək qiymətləndirib. O, xüsusilə təxminən 10 il əvvəl İŞİD-ə qarşı mübarizə zamanı Tehranın tutduğu mövqeyi qeyd edib. Görüşdə İran və İraq arasında əməkdaşlığın gələcək istiqamətləri müzakirə olunub. Tərəflər müxtəlif sahələrdə birgə fəaliyyətin genişləndirilməsi imkanlarını nəzərdən keçiriblər. İkitərəfli münasibətlərin daha da möhkəmləndirilməsinin vacibliyi vurğulanıb. Qalibaf İraq hökumətinin Tehranla əlaqələrin inkişaf etdirilməsi istiqamətindəki səylərini yüksək qiymətləndirib. İran parlamentinin sədri əməkdaşlığın iki xalqın ortaq maraqlarına xidmət etməli olduğunu bildirib.

Təqaüdçü general Xəlifə Hafterin Nigerin qərbində İŞİD-ə bağlı qrup tərəfindən girov saxlanılan amerikalı pilot Kevin Raydoutun azad edilməsinə kömək etdiyi bildirilir. “Reuters”in dörd mənbəyə istinadən yaydığı məlumata görə, Raydout ötən cümə axşamı gec saatlarda Liviyanın şərqindəki hakimiyyət orqanlarına təhvil verilib. Bununla belə, girovun azad edilməsi müqabilində nə verildiyi barədə rəsmi məlumat açıqlanmayıb. Mənbələrdən biri Liviyanın fidyə ödədiyini bildirib.

Suriyadakı “İŞİD” terror təşkilatı fəaliyyət strategiyasını köklü şəkildə dəyişərək “elitar qüvvələr” modelindən “klaster tipli gizli hüceyrələr” sisteminə keçib. Təşkilat ənənəvi “əraziyə nəzarət” taktikasını “rəqibləri daxildən yaralamaq və nüfuz etmək” üsulu ilə əvəzləyib. Silahlı qruplaşmaları hədəf almaqdan mülki əhalini vurmağa yönələn “İŞİD”, “Ənsar əs-Sünnə səriyyələri” kimi özünə bağlı olan, lakin bir-biri ilə birbaşa əlaqəsi bulunmayan şəbəkələrdən istifadə edir. İyerarxik strukturdan adaptasiya oluna bilən torvari formasiyaya və yıpratma müharibəsi aparan qruplara transformasiya olunan təşkilat bu yolla daxili parçalanma, hərbi çevriliş yaratmaq və ya mövcud gərginliklərdən yararlanaraq yenidən səhnəyə qayıtmaq məqsədi güdür.

Deyr əz-Zor, Rakka və Həsəkəni əhatə edən Suriya Əl-Cəzirə bölgəsi 2026-cı ildə təşkilatın imkanlarının sınaqdan keçirildiyi əsas meydan hesab olunur. Yanvarın sonunda ABŞ qüvvələrinin yenidən mövqe dəyişməsindən və tamamilə geri çəkilməsindən, ondan əvvəl isə “SDQ” qüvvələrinin digər ərazilərə çəkilməsindən sonra Dəməşqin Fəratın şərqinə nəzarəti ələ alması təşkilatın öz xeyrinə istifadə etməyə çalışdığı yeni təhlükəsizlik reallığı yaradıb.

Hələ bir qədər əvvəl “Hizbullah”ın son iki ildə regionda baş verən dəyişikliklərin ən böyük uduzan tərəfi olduğu hesab edilirdi. Onun hərbi və siyasi rəhbərliyinə endirilən kütləvi İsrail zərbələri, eləcə də Suriyanın keçmiş prezidenti Bəşər Əsəd rejiminin devrilməsi təşkilatın malik olduğu misilsiz hərbi və regional nüfuz dövrünün sona çatdığı təəssüratını yaradırdı. Lakin ABŞ və İsrailin İrana qarşı müharibəsi, eləcə də Tehran və Ankara üçün prioritetlərin dəyişməsi şəraiti yenidən dəyişdi. Bu durum təşkilata yeni manevr imkanları qazandırdı. Bu hal “Hizbullah”ın əvvəlki gücünü bərpa etməsi ilə değil, onu əhatə edən strateji mühitin kəskin şəkildə dəyişməsi ilə bağlıdır.

Türkiyədə İŞİD terror təşkilatına qarşı genişmiqyaslı əməliyyat keçirilib. Ölkənin 30 vilayətində aparılan əməliyyat zamanı 119 nəfər saxlanılıb. Şübhəlilər terror təşkilatına üzvlük, təbliğat və maliyyələşdirmə fəaliyyətində iştirak etməkdə ittiham olunurlar. Əməliyyat zamanı çoxsaylı sənəd və rəqəmsal material ələ keçirilib. İyunun sonunda Ankarada İŞİD-lə əlaqədə şübhəli bilinən bir nəfər silahlı qarşıdurmada zərərsizləşdirilmişdi. Daha sonra terror təşkilatları ilə əlaqədə şübhəli bilinən 209 nəfər də saxlanılmışdı. Türkiyə terrorizmlə mübarizə əməliyyatlarını davam etdirəcəyini bəyan edib.

Türkiyədə terror təşkilatı İŞİD-ə qarşı eyni vaxtda 30 vilayətdə keçirilən genişmiqyaslı əməliyyatlar zamanı 119 şübhəli saxlanılıb. Türkiyənin Daxili İşlər Nazirliyinin yaydığı məlumata görə, əməliyyatlar Jandarma Baş Komandanlığının Terrorla Mübarizə İdarəsinin, Respublika Baş Prokurorluqlarının koordinasiyası və vilayət jandarma komandanlıqlarının iştirakı ilə həyata keçirilib.

Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri (BƏƏ) Suriyada terrorçu qruplara qarşı keçirilən təhlükəsizlik əməliyyatlarına tam dəstəyini ifadə edib, eyni zamanda ABŞ Prezidenti Donald Trampın Suriyanın terrorizmi dəstəkləyən dövlətlər siyahısından çıxarılması prosesinə başlanılması barədə qərarını müsbət addım kimi qiymətləndirib.

Afrikada varlığını möhkəmləndirməyə çalışan qlobal güc Çin ilə iqtisadi maraqları hədəf alan, Çini cəngəlliklərdə təqib edərək onu mühasirəyə almağı əsas məqsəd qoyan İŞİD terror təşkilatı arasında qarşıdurma qaçılmaz hala gəlib. Regiondakı gərginlik və xaosdan bəhrələnən İŞİD-in bu fəaliyyəti Pekini daha mürəkkəb və baha başa gələn təhlükəsizlik və hərbi seçimlər etməyə məcbur edib.

Təhlükəsizlik mənbələrindən əldə edilən məlumatlara görə, MİT Əhməd Qazançının Türkiyədən qeyri-qanuni yollarla Əfqanıstan-Pakistan bölgəsinə keçdiyini, orada İŞİD-in "Xorasan Vilayəti" qanadına qoşularaq terror düşərgələrində aktiv fəaliyyət göstərdiyini müəyyən edib.