BAKI,VOA

Osmanlı tarixinin ən parlaq simalarından biri olan Sultan I Murad, həm döyüş meydanında qazandığı zəfərlər, həm də faciəvi ölümü ilə yaddaşlarda qalmışdır. Onun ölümü və daşıdığı "Xudavəndigar" ünvanı bu gün də tarixçilər tərəfindən geniş araşdırılır.

I Muradın Ölümü: Kosovo Meydanında Gözlənilməz Sui-qəsd

1389-cu ildə baş verən Kosovo müharibəsində düşmən ordusu məğlub olub qaçdıqdan sonra böyük qələbə qazanan Sultan I Murad, döyüş meydanında dolaşmağa başlayır və qələbə üçün Allaha şükür edir.

Bu vaxt müharibədə yaralanan serb despotu Miloş Obiliçin (Kobilic) kürəkəni hökmdarın yanına gələrək, müsəlman olacağını və mühüm məlumatlar verəcəyini söyləyir. Sultan onu qəbul edir. Anidən I Murad Xudavəndigarın üzərinə xəncərlə hücum edən Miloş Obiliç sultanı ürəyindən yaralayır və onu atdan aşağı salır. Obiliç hökmdarın ətrafındakı adamlar tərəfindən dərhal öldürülür.

Sultanın yaralandığı yerdə dərhal çadır qurulur və müalicəyə başlanılır. Lakin yarası həddindən ağır olduğu üçün müalicə təsir göstərmir. Buna görə də böyük oğlu Yıldırım Bəyazid çağırılaraq orada hökmdar elan edilir.

"Xudavəndigar" nə Deməkdir?

Tarix kitablarında I Muraddan müxtəlif adlarla bəhs edilir:

Murad-ı Əvvəl: Birinci Murad.

Qazi Hökmdar: Müharibələrdə iştirak edən sərkərdə.

Amurad: Avropa mənbələrində verilən ad.

Xudavəndigar: Ən çox istifadə edilən və ən mühüm titulu.

Xudavəndigar sözü fars dilindən gəlir və "hökmdar", "sahib", "əmir" mənalarını verir. Bu adın əhəmiyyəti ondadır ki, atası və babasından fərqli olaraq I Murada təkcə “bəy” deyilmir, o, artıq tamhüquqlu bir imperiya hökmdarı kimi tanınır.

Bu ad o qədər simvolikləşmişdir ki, sonradan Bursa sancağının rəsmi adı olur və Osmanlı idarəçiliyində bu ərazi “Xudavəndigar Sancağı” adlandırılır.