BAKI,VOA

Osmanlı tarixinə dair bir çox klassik mənbələrdə 1364-cü ildə baş vermiş Sırpsındığı (serblərin məğlub edildiyi/sındığı yer) döyüşü mühüm qələbə kimi qeyd olunur. Rəvayətə görə, Hacı İlbəy Macarıstan kralının rəhbərliyi altında olan macar, serb və digər Balkan dövlətlərinin birləşmiş Səlib ordusunu gözlənilməz gecə hücumu ilə darmadağın etmişdir. Lakin müasir tarixşünaslıq bu hadisənin reallığını ciddi şəkildə şübhə altına alır.

Tarixi mənbələr arasındakı ziddiyyətlər

Sırpsındığı döyüşü ilə bağlı ən böyük müəmmalar aşağıdakılardır:

Səssiz mənbələr: Balkan xalqlarının həmin dövrə aid salnamələrində və Bizans tarixi mənbələrində belə bir müharibə haqqında heç bir məlumata rast gəlinmir.

Gecikmiş qeydlər: Bu döyüş barədə məlumat verən Osmanlı əsərləri hadisədən on illərlə, hətta yüz illərlə sonra qələmə alınmışdır.

Çirmən döyüşü müəmması: Maraqlıdır ki, 1371-ci ildə serblərin müttəfiqləri ilə birlikdə ağır məğlubiyyətə uğradığı və tarixi sənədlərlə təsdiqlənən Çirmən müharibəsi köhnə Osmanlı mənbələrində demək olar ki, qeyd olunmur.

Halil İnalcıkın elmi yanaşması

Dünya şöhrətli tarixçi Halil İnalcık bu dolaşıqlığı elmi şəkildə izah etmişdir. Onun fikrincə, Sırpsındığı adlandırılan hadisə müxtəlif illərdə baş vermiş döyüşlərin bir növ "xalq yaddaşında birləşməsidir".

İnalcıka görə, 1352-ci ildə Rumeliyə ilk dəfə keçən Süleyman Paşanın serblərlə toqquşmaları, Ədirnənin fəthi prosesi və 1371-ci ilin məşhur Çirmən döyüşü sonradan tarixçilər tərəfindən qarışdırılmışdır. Ehtimal olunur ki, 1352-ci ilin kiçikmiqyaslı hücumları 1371-ci ilin böyük Çirmən zəfəri ilə birləşdirilərək, süni şəkildə 1364-cü ilə aid edilən yeni bir "Sırpsındığı" müharibəsi mifi yaradılmışdır.

Beləliklə, böyük ehtimalla Sırpsındığı müstəqil bir müharibə deyil, əslində 1371-ci il Çirmən döyüşünün Osmanlı xalq epikasındakı adıdır.