BAKI,VOA
1462-ci il iyunun 17-də Osmanlı-Valaxiya müharibəsinin ən mühüm hadisələrindən biri baş verdi. Valaxiya hökmdarı Vlad Tepeş Osmanlı sultanı Fateh Sultan Mehmedi öldürmək məqsədilə gecə hücumu təşkil etsə də, plan uğursuzluqla nəticələndi.
Həmin ilin yazında Osmanlı ordusu sədrəzəm Vəli Mahmud Paşanın komandanlığı altında Valaxiya üzərinə yürüşə başlamışdı. Fateh Sultan Mehmed isə donanma ilə Qara dəniz vasitəsilə Dobruca sahillərinə çıxmışdı. Osmanlı qüvvələri İbrail qalası da daxil olmaqla Dunay çayı boyunca yerləşən Valaxiyanın mühüm qalalarını və istehkamlarını ələ keçirərək yandırmışdı. Daha sonra Osmanlı ordusu Valaxiyanın paytaxtı Tırqovişte yaxınlığında düşərgə qurmuşdu.
Bu vaxt qüvvələrini ölkənin şimalına çəkən Vlad Tepeş təxminən 10-15 min nəfərlik qoşunla Osmanlı ordusuna qarşı hərəkətə keçdi. Onun əsas məqsədi gecə basqını təşkil edərək Fateh Sultan Mehmedi qərargahında öldürmək idi.
İyunun 17-nə keçən gecə həyata keçirilən hücum zamanı Vlad Tepeş və döyüşçüləri səhvən sultanın çadırı əvəzinə sədrəzəm Mahmud Paşa və İshaq Paşanın çadırlarının yerləşdiyi istiqamətə yönəldilər. Hücumçular çadırların ətrafındakı atları və dəvələri öldürə bildilər. Lakin onlar Fateh Sultan Mehmedin çadırına çatanda yeniçəri qoşunlarının artıq müdafiə mövqeləri qurduğunu gördülər.
Osmanlı ordusu qısa müddətdə döyüş sıralarını təşkil etməyə nail oldu. Bununla da Valaxiya qüvvələrinin qəfil hücum üstünlüyü aradan qalxdı. Səhərə qədər davam edən döyüşlər nəticəsində Vlad Tepeşin qüvvələri məğlubiyyətə uğradı və günəş doğmağa yaxın o, geri çəkilməyə məcbur oldu.
Döyüşdən sonra Osmanlı komandanlığı Mihaloğlu Əli bəyi axıncı dəstələri ilə geri çəkilən Valaxiya qüvvələrinin təqibinə göndərdi. Əli bəyin rəhbərlik etdiyi dəstələr düşmənə ciddi itkilər yetirdi və təxminən min nəfəri əsir götürdü. Əsir alınanlar daha sonra edam edildi.
İrəliləyişini davam etdirən Osmanlı ordusu Tırqovişte şəhərinə daxil olarkən ağır mənzərə ilə qarşılaşdı. Şəhərdə təxminən 20 min türk və bolqar əsilli insanın dirəyə keçirilmiş və ya çarmıxa çəkilmiş vəziyyətdə nümayiş etdirildiyi ərazi aşkar edildi. Bu hadisə Vlad Tepeşin sərt üsullarının ən qəddar nümunələrindən biri kimi tarixə düşdü.
Fateh Sultan Mehmed Valaxiya hökmdarının təqibinin davam etdirilməsi barədə göstəriş verdi. Bu zaman Vlad Tepeş geri çəkilmə yolunu qorumaq məqsədilə təxminən 6 min nəfərlik süvari dəstəsini arxada saxlamışdı. Turhanoğlu Ömər bəyin komandanlığı altında olan Osmanlı qüvvələri həmin dəstəni yaxalayaraq döyüşdə tamamilə məhv etdi.
Lakin bu müddətdə Vlad Tepeş əvvəlcə Valaxiya-Moldaviya sərhədi istiqamətinə, daha sonra isə Macarıstana sığınmağa nail oldu.
Valaxiyada müqavimət göstərə biləcək ciddi hərbi qüvvə qalmadıqdan sonra Osmanlı ordusu müxtəlif hissələrə bölünərək ölkənin geniş ərazilərinə yayıldı. Yürüş zamanı təxminən 200 min at və yük heyvanı ələ keçirildi.
Yürüşün uğurla başa çatdığı qənaətinə gələn Fateh Sultan Mehmed daha sonra ordusu ilə birlikdə paytaxta qayıtmaq qərarı verdi.