Böyük türk tarixçisi Halil İnalcık, Sultan II Mehmed xanı imperiyanın həqiqi qurucusu olaraq qəbul edir və Fatihin İstanbul şəhərini fəth etməsi ilə birlikdə, Əmir Teymurun zərbəsindən sonra yaranmış Səltənət fasiləsinin (Fetret dövrünün) real mənada tamamilə bitirildiyini bəyan edir.Bu dövrdə strateji su boğazlarında Osmanlı mütləq hakimiyyəti qurulmuş, Balkan coğrafiyasında

Osmanlı tarixinə dair bir çox klassik mənbələrdə 1364-cü ildə baş vermiş Sırpsındığı (serblərin məğlub edildiyi/sındığı yer) döyüşü mühüm qələbə kimi qeyd olunur. Rəvayətə görə, Hacı İlbəy Macarıstan kralının rəhbərliyi altında olan macar, serb və digər Balkan dövlətlərinin birləşmiş Səlib ordusunu gözlənilməz gecə hücumu ilə darmadağın etmişdir. Lakin müasir tarixşünaslıq bu hadisənin reallığını ciddi şəkildə şübhə altına alır.

Tarixçi Halil İnalcık Osmanlı fəthlərinin təkcə qılıncla deyil, həm də "istimalet" adlanan xüsusi bir sülh və uzlaşma siyasəti ilə həyata keçirildiyini sübut edir. İstimalet — müxtəlif vədlərlə qeyri-müsəlman əhalini öz tərəfinə çəkərək dövlətin ərazisini genişləndirmək strategiyası idi.

Osmanlı dövlətinin bəylikdən imperiyaya keçid dövründə bəyliyin əsas hərbi qüvvələrini təşkil edən qazilərin başçısı Süleyman paşanın idarə etdiyi Rumeli, Anadoludan asılı olmayaraq müstəqil bir əraziyə çevrilmişdi. Dövlətin ərazilərinin genişlənməsində Ucların (müsəlman və xristian sərhədlərini ayıran bufer zonalar) rolu əvəzsiz olmuşdur. Bu uc ənənəsi zaman keçdikcə daha da genişlənərək yeni sərhədləri əhatə etməyə başladı.

Görkəmli tarixçi Halil İnalcık Orxan Qazinin oğlu Süleyman paşanın Rumeliyə yerləşdiyi zaman köhnə türk ənənəsinə sadiq qaldığını qeyd edir. Süleyman paşa bölgədə hərbi üstünlüyü qorumaq üçün dərhal sağ, orta və sol qollardan ibarət cinahlar yaratmışdı.

Osmanlı dövlətinin daxili işlərini qaydaya salması və davamlı fəth strategiyası sayəsində türklər Balkanlarda irəliləməkdə ciddi çətinlik çəkmədilər. XIV əsrin son rübündə Balkanlar siyasi cəhətdən bütöv deyildi və bir neçə kiçik feodal dövlətə parçalanmışdı. Bu dövlətlər arasındakı rəqabət və çəkişmələr onların Osmanlıya qarşı birgə müqavimət göstərməsinə mane olur, bu da türk hökmranlığının yayılmasını sürətləndirirdi.

Tarix kitablarında adətən Fatihin üç dəfə taxta çıxdığı göstərilir.