BAKI,VOA,Yusif Şərifzadə

Macarıstan Prezidenti Tamaş Şuyok səlahiyyət müddətinə dərhal xitam verilməsini nəzərdə tutan konstitusiya dəyişikliyini imzalayıb. Dəyişiklik Baş nazir Peter Macarın rəhbərlik etdiyi hakim Tisa Partiyasının təşəbbüsü ilə parlamentdə qəbul olunub.

VOA xəbər verir ki, konstitusiyaya edilən 17-ci dəyişiklik Şuyokun prezident vəzifəsindən uzaqlaşdırılmasını cəmiyyətin dövlət başçısına “ciddi etimad itkisi” ilə əsaslandırır. Şuyok 2024-cü ilin əvvəlində sabiq baş nazir Viktor Orbanın rəhbərlik etdiyi Fides Partiyasının deputatları tərəfindən prezident seçilmişdi.

Dəyişiklik Peter Macarın aprel ayında keçirilmiş seçkilərdə Viktor Orbanı böyük fərqlə məğlub etməsindən sonra əvvəlki hakimiyyət dövründə formalaşdırılmış siyasi təsir mərkəzlərini zəiflətmək siyasətinin bir hissəsi kimi təqdim olunur. Tisa Partiyası parlamentdə konstitusiya dəyişiklikləri üçün tələb olunan üçdəiki səs çoxluğuna malikdir.

Şuyok açıqlamasında qanunvericilik aktını imzalamaqdan başqa seçiminin olmadığını bildirib. Onun sözlərinə görə, sənəd formal baxımdan qanunun tələblərinə uyğun qəbul edildiyi üçün prezident kimi onu təsdiqləməli idi.

Bununla yanaşı, əvvəllər Konstitusiya Məhkəməsinin hakimi olmuş Şuyok islahatın Macarıstanda hüququn aliliyi prinsipinə zərər vurduğunu bildirib. O, konstitusiyaya edilən dəyişikliyi ölkənin konstitusion demokratiyası üçün dönüş nöqtəsi adlandırıb.

Şuyok dövlət vəzifəli şəxslərin bu üsulla vəzifədən uzaqlaşdırılmasının demokratiya, hakimiyyət bölgüsü və hüququn aliliyi baxımından təhlükəli nümunə yaratdığını vurğulayıb. Onun fikrincə, dəyişiklik ölkənin konstitusion dəyərlərinə ciddi zərbə vurub.

Yeni prezident seçilənədək dövlət başçısının səlahiyyətlərini parlamentin sədri Aqneş Forsthoffer müvəqqəti icra edəcək. Parlament daha sonra keçid dövrü üçün yeni prezident seçməlidir. Konstitusiya dəyişikliyi deputatlar üçün 12 illik fəaliyyət məhdudiyyəti və Konstitusiya Məhkəməsinin hakimləri üçün 70 yaş həddi kimi əlavə islahatları da əhatə edir.