Rusiya ilə Ukrayna arasında baş verən müharibə dünyanın ən ağır faciələrindən biridir. İnsanlar həyatını itirir, şəhərlər yerlə-yeksan olur, milyonlarla insan evsiz qalır. Amma bütün bu faciənin fonunda bəzi siyasi fiqurlar üçün başqa bir reallıq mövcuddur: müharibə həm də böyük bir qazanc mənbəyinə çevrilə bilər. Donald Tramp bu fiqurların ən parlaq nümunəsidir.
VOA təhlil mərkəzi
Hizbullah və digər qruplar 7 oktyabr 2023-də İsrailin Qəzza zolağında başlatdığı hərbi əməliyyatlar fonunda Livan–İsrail sərhədində döyüşlərə qoşulub. İsrail 23 sentyabr 2024-dən etibarən hava hücumlarını ölkənin böyük hissəsinə, o cümlədən Beyruta qədər genişləndirib və Cənub Livanda quru əməliyyatlarına başlayıb.27 noyabr 2024-də Hizbullah və İsrail arasında atəşkəs qüvvəyə minsə də, rəsmi məlumatlara görə, İsrail onu 3 mindən çox dəfə pozub, nəticədə 266 nəfər ölüb, 563 nəfər yaralanıb
Parlament ötən ay nüvə obyektlərinin gələcək yoxlanışlarının yalnız Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasının təsdiqi ilə aparılmasını nəzərdə tutan qanun qəbul edib. Bu addım Qərbə və Atom Enerjisi Agentliyinə təzyiq vasitəsi kimi dəyərləndirilir. Hazırda Şuraya bağlı bir alt komitə və Müdafiə Nazirliyi nüvə obyektlərinin təhlükəsizliyini təmin edir, faktiki olaraq isə bu iş SEHAPın xüsusi bölməsinə məxsusdur.
2025-ci il avqustun 8-də Vaşinqtonda tarixi bir mərhələ keçildi: Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və ABŞ-nin dövlət başçısı Donald Tramp iki ölkə arasında Strateji Tərəfdaşlıq Xartiyasının (STX) hazırlanması üçün yaradılacaq Strateji İşçi Qrupunun təsis edilməsinə dair Anlaşma Memorandumu imzaladılar.
2020-ci ildə baş vermiş 44 günlük Qarabağ Müharibəsi və 2023-cü ildə keçirilmiş 23 saat 48 dəqiqəlik "antiterror əməliyyatı" nəticəsində Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü yenidən bərpa etməsi, Prezident İlham Əliyevi Türk Dünyasında hərbi qələbə qazanmış lider mövqeyinə yüksəltdi. Lakin liderlik nüfuzu yalnız hərbi uğurla deyil, bu uğurun diplomatik və iqtisadi nəticələrə çevrilməsi ilə də ölçülür.
İranın Bağdaddakı təsiri, şiə dini lider Ayətullah Əli Sistaninin rəhbərlik etdiyi Nəcəf dini mərcəliyi qarşısında zəifləyir. İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun (SEPAH) bəzi dairələrinin silahlı qrupları silahların məhdudlaşdırılması və “Həşdi-Şaabi”nin dövlət strukturlarına inteqrasiya planlarına qarşı yönləndirmə cəhdlərinə baxmayaraq, İraq şiələrinin dini rəhbərliyi hakim koalisiya ilə ciddi problemlər yaşayır. Hakimiyyət isə böhranın dərinləşməsini önləməkdə ləngiyir və vəziyyət “qaynama nöqtəsinə” yaxınlaşır.
İşsizlik Rusiyada yenidən tarixi minimuma enib və hazırda bu göstərici cəmi 2,2 faiz təşkil edib. Müharibədən və pandemiyadan əvvəl bu rəqəm 4,6 faiz idi. Belə kəskin azalma - ölkədə kadr çatışmazlığının ən ağır mərhələyə keçdiyini göstərir. Hələ 2023-cü ildə Rusiya Mərkəzi Bankının sədri Elvira Nabiulina problemi “Rusiya iqtisadiyyatının əsas zəif nöqtəsi” adlandırmışdı.
O bildirib ki, Hizbullah atəşkəs razılaşmasının bütün bəndlərinə əməl edib və İsrailə qarşı heç bir pozuntu qeydə alınmayıb. Brakın təkliflərinin Livanın hərbi gücünü əlindən almağı və ordunun effektiv silaha sahib olmasının qarşısını alacağını deyən Qasim, ABŞ təmsilçisinin hətta əl qumbaraları və minaatanlar kimi sadə silahların da 30 gün ərzində təhvil verilməsini istədiyini açıqlayıb.
Bu müddətdə İranın nüvə proqramına, əsas obyektlərinə və simvolik fiqurlarına qarşı hücumlar davam etsə də, Bağdadın Tehrana verdiyi dəstək yalnız bəyanatlar və sosial mediada paylaşılan mesajlarla məhdud qaldı. Bu, “İraq İranın təsir dairəsindən çıxırmı?” sualını aktuallaşdırdı.
Kürdüstan Regional Hökumətinin başçısı isə yezidilərin yurdlarına qayıtmasının “Sincar razılaşmasının” icrasından asılı olduğunu bildirib, əsirlərin azad edilməsi və itkinlərin taleyinin müəyyənləşdirilməsi üçün səylərin davam edəcəyini deyib. Onun sözlərinə görə, Sincardakı silahlı qruplar və qeyri-qanuni milislər çıxarılmadan bölgədə təhlükəsiz dönüş mümkün deyil.
Hazırda prezident, hökumət, hətta xarici işlər naziri səviyyəsində İsraillə heç bir əlaqə yoxdur. Əlaqə yalnız Sülh Müqaviləsinin təhlükəsizlik bəndlərinin icrası üzrə ortaq hərbi komitə vasitəsilə və Misirin Qəzzada atəşkəs vasitəçiliyi ilə bağlı koordinasiyası çərçivəsində aparılır.
Tramp sualtı qayıqların növü və onların dəqiq istiqaməti barədə məlumat verməsə də, ümumilikdə Pentaqon belə hərbi gəmilərin hərəkəti barədə ictimaiyyətə az məlumat açıqlayır. CNN-in məlumatına görə, ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin istifadə etdiyi bütün sualtı qayıqlar nüvə enerjisi ilə işləyir, lakin yalnız bir növü nüvə başlıqlı silahlarla təchiz olunub.