BAKI,AzerVoice Analitik Təhlil Mərkəzi

HƏMAS hərəkatının liderlərindən Sami Əbu Zührinin xaricdə əməliyyatlar həyata keçirmək çağırışı, hərəkatın artıq son kartlarını ortaya qoymağa hazırlaşdığını göstərən bir göstəricidir.Ən azından bir çox soyasi analitiklər bu fikirdədirlər. Bu çağırışın arxasında Qəzza zolağında hakimiyyətini davam etdirmək ümidinin tükənməsi, İsrailin hərəkatın hərbi strukturlarını tamamilə dağıtmaq niyyətinin aydın şəkildə ortaya çıxması və Fələstin əhalisi arasında baş qaldıran HƏMAS əleyhinə xalq etirazları dayanır.

Əbu Zühri bazar ertəsi günü belə deyib: “Dünyanın harasında olursa olsun, silah daşıya bilən hər kəsi hərəkətə keçməyə çağırıram.” Bu, ABŞ prezidenti Donald Trampın fələstinlilərin Qəzzadan çıxarılmasını nəzərdə tutan planına qarşı çıxmaq məqsədi daşıyır. O, İsrail baş naziri Benyamin Netanyahunun HƏMAS liderlərinə silahı yerə qoymaq və Qəzzanı tərk etmək çağırışına münasibət bildirərək: “Bu, o deməkdir ki, müharibənin məqsədi Trampın köçürülmə planını həyata keçirməkdir… Bu şeytani plana qarşı dünyanın hər yerində silah daşıya bilən hər kəs hərəkətə keçməlidir”-deyib.

Bu kontekstdə İsrailin Milli Təhlükəsizlik Şurası çərşənbə axşamı xəbərdarlıq yayıb. Bildirilir ki, HƏMAS da daxil olmaqla “terror” qrupları, Pasxa bayramı tətili müddətində xaricdəki yəhudi və israilli hədəflərə hücum etməyə çalışa bilər”.İSrail rəsmiləri hesan edir ki, Bu xəbərdarlıq HƏMAS ilə onu doğuran ana təşkilat — Müsəlman Qardaşları (İxvan) arasında ideoloji və fəaliyyət baxımından dərin bağların mövcudluğuna işarə edir. Onların fikrincə HƏMAS iddia etdiyi kimi, milli güclərlə əməkdaşlığa deyil, təşkilatın maraqlarını ön plana çəkən radikal strategiyalara üstünlük verir.

Bəzi ərəb ekpertlər hesab edir ki,Misirdə və digər ölkələrdə Müsəlman Qardaşları təşkilatı da, HƏMAS-dan əvvəl, siyasi hakimiyyəti itirdikdən sonra şiddətə və meyl göstərmişdir. 2013-cü ilin iyunundakı inqilabdan sonra, bu təşkilat üzvlərinin və HƏMAS-dan ayrılmış şəxslərin Misir ordusuna və dövlət strukturlarına qarşı zorakı hərəkətlərdə iştirak etdiyi iddia edilir.

Londonda yayımlanan “Əl-Ərəb” qazetinin məlumatına əsasən isə, HƏMAS-ın indiki yanaşması — israilliləri deyil, yəhudiləri hədəfə almağa çağıran və xaricdəki mülki hədəfləri nişan alan əməliyyat tərzi — onun tarixi müqavimət xəttindən uzaqlaşmasını, təşkilatın öz maraqlarını Fələstin məsələsinin üzərinə qoyduğunu göstərir.

“Bu İxvanın beynəlxalq təşkilat modelinin və ideoloqlarının təsirini güclü şəkildə əks etdirir.Bu, ilk dəfə deyil ki, İxvan təşkilatının bir qolu, ağır siyasi məğlubiyyətdən sonra radikal taktika tətbiq edir.İxvan, siyasi dialoq qabiliyyətini itirdikdən sonra saf radikalizmi mənimsəmiş və praktiki olaraq siyasi islamın məğlubiyyətini zorakı taktikalarla ört-basdır etməyə çalışmışdır.Siyasi islamın bu şəkildə zorakılığa yönəlməsi, siyasətdə tam ümidsizlik yaşadıqlarını və gələcəkdə siyasi rol oynamaq ümidlərinin qalmadığını göstərir. HƏMAS-ın hazırkı vəziyyəti göstərir ki, hərəkat Qəzzadakı siyasi rolunun bitməsindən sonra “Əl-Qaidə” kimi təşkilatların üslubunda xaricdə partlayışlar və sui-qəsdlər təşkil etməyi planlaya bilər.

Müsəlman Qardaşlarının və onun regional qollarının "təxirə salınmış fövqəladə plan" adlandırılan yanaşması mövcuddur. Bu plan təşkilat qurucusu Həsən əl-Bənnanın ideyalarına əsaslanaraq deyir ki, əgər siyasi vasitələrlə hakimiyyət əldə etmək mümkün deyilsə, maksimum zorakılıq tətbiq edilməlidir” ”-deyə qəzet eddia edir.