60 illik milli hərəkət olan “HƏMAS”—ın bütün təcrübə, fədakarlıq və qəhrəmanlıqlarına baxmayaraq-öz siyasi və mübarizə seçimlərini heç vaxt ciddi şəkildə nəzərdən keçirməyib.Ptoblem onda olub ki, onlar müqaviməti bütövlükdə tənqid etməkdən yayınaraq həqiqəti gizlədiblər: Müqavimət özü qanunsuz deyil - bu, işğala qarşı ədalətli reaksiya və insanlıq halıdır. Tənqid isə konkret bir strateji seçimə yönəlməlidir.

İsrailin iki il davam edən Qəzza müharibəsi (2023-2025) ərzində “HƏMAS” hərəkatı yalnız xarici deyil, həm də daxili təhdidlərlə üzləşdi. Müharibə dövründə bir sıra qəbilə və silahlı dəstələr meydana çıxaraq bölgədə təhlükəsizlik boşluğu yaratmağa cəhd göstərdi. Atəşkəsin qüvvəyə minməsindən bir neçə gün öncə “HƏMAS” Xan Yunis şəhərinin cənubunda yerləşən Məcaidə qəbiləsinin silahlıları ilə ən böyük toqquşmasına girdi. Müharibə bitdikdən dərhal sonra isə hərəkat Dəğmiş qəbiləsi ilə daha geniş döyüşlər apardı və İsrailin himayəsində fəaliyyət göstərən silahlı qrupları izləməyə başladı.

İsrail Baş naziri Benyamin Netanyahu isə HƏMAS-ın bəyanatını “hiylə” adlandıraraq rədd edib. İsrail mediasına açıqlamasında o, “Müharibəni yalnız bizim şərtlərimizlə bitirmək mümkündür. Bunlara HƏMAS-ın silahsızlandırılması və Qəzza üzərində təhlükəsizlik nəzarətinin qurulması daxildir”, – deyə bildirib.

Bu addım Misirin müharibəni bitirəcək çıxış yollarının axtarışı üzrə təşəbbüslərin və diplomatik fəaliyyətin mərkəzində qalmaq istəyini göstərir. Eləcə də, hər hansı razılaşmanın Misirdən kənar əldə olunmasının və ya onu kənarda qoymaq cəhdlərinin mümkünsüzlüyünü vurğulayır.

İsrail, 21 aydan artıq davam edən müharibə səbəbindən mühasirəyə alınmış və dağıdılmış Qəzza zolağında hökm sürən fəlakətli humanitar vəziyyətə görə beynəlxalq təzyiqlərlə üz-üzədir.

Lakin 2023-cü il oktyabrın 7-dən əvvəlki vəziyyət, həmin tarixdən sonrakı vəziyyətlə müqayisədə fərqlidir. Son 21 aydır davam edən İsrail müharibəsi zamanı son aylarda HƏMASın nəzarətə başladığı vaxtdan bəri ən ciddi sayılan çağırışlar meydana çıxıb.

İndiyədək Qəzza ərazisində, HƏMAS-ın əlində sağ olduğu güman edilən 20 girovun xilas edilməsi məqsədilə aparılan döyüşlər nəticəsində 446 israilli əsgər ölüb. Bu rəqəmə 7 oktyabr 2023-cü ildə həlak olan 444 əsgər daxil deyil.

Netanyahunun bu görüşü, Trampın ikinci prezidentlik dönəmindən bəri Ağ Evə üçüncü səfəridir.

Bu münaqişə İran və onun proksiləri, həmçinin dolayı yolla onun hərbi müttəfiqi olan Rusiya üçün sarsıdıcı bir məğlubiyyətlə nəticələndi.

Eyni şəkildə HƏMAS da ideologiyanı dövlətin və xalqın üzərinə qoyduğu üçün uduzdu.

HƏMASın qərarları hansı şəraitdə qəbul etdiyi sualı, xüsusən əsir mübadiləsi və atəşkəs üçün aparılan danışıqlar başlayandan bəri, son bir ildən çoxdur gündəmdədir.

Misir və Qətər verdikləri ortaq bəyanatda Vaşinqtonun elçisinin təklifinə əsaslanaraq atəşkəsə nail olmaq üçün tərəflər arasında danışıqları bərpa etməyə yönəlmiş intensiv səylərini davam etdirdiklərini bildiriblər.