#Qəzzanın işğalı

Tramp tez-tez dünyanın diqqətini çəkən təxribatçı açıqlamalar verməyi sevir. Məsələn, ABŞ-ın Qəzza zolağına tam nəzarət edəcəyi və orada “Qəzza Rivyerası” adlı cazibədar bölgə quracağı fikri kimi. Digər tərəfdən isə o, çox vaxt nümayişkaranə addımlar atır: iyun ayında İrana qarşı həyata keçirilən qəfil hücum və ya bu ay Venesuelalı narkotik tacirlərinə qarşı təşkil edilən əməliyyat kimi. Lakin bu addımları strateji nəticələr doğuran ardıcıl siyasət kimi qəbul etmək düzgün olmaz.

İsrail ordusunun bu gün səhər saatlarından etibarən Qəzza zolağının müxtəlif bölgələrinə həyata keçirdiyi hava və artilleriya hücumları nəticəsində 3-ü uşaq olmaqla 25 fələstinli həyatını itirib. Xəstəxana mənbələri və yerli şahidlərin bildirdiyinə görə, Qəzza şəhərinə yönəlmiş hücumlar xüsusilə intensiv xarakter alıb. Əldə olunan məlumatlara görə, İsrail ordusu Qəzza şəhərinin qərbindəki Rimal məhəlləsində bir fələstinli ailənin yerləşdiyi çadırı bombalayıb. Nəticədə, 6 nəfər, o cümlədən 3 uşaq həlak olub.

İsrail ordusunun Baş Qərargah rəisi, general Eyal Zamir, “Knesset”də çıxışı zamanı Baş nazir Benyamin Netanyahudan Qəzzadakı əməliyyatların növbəti mərhələsi ilə bağlı heç bir aydın göstəriş almadığını bildirib. Onun sözləri, ordunun Qəzzaya hücumlarını genişləndirməyə hazırlaşdığı bir vaxtda, İsrail ordusunun hazırlıq vəziyyətinə dair narahatlıqları artırıb.

Ərdoğan bu gün İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı–Ərəb Liqası Fövqəladə Zirvə Toplantısında iştirak etmək üçün Qətərə gedir. Prezident Ərdoğan İsrailin qətliam xarakterli hücumlarının dayandırılması ilə bağlı mesajlarını paytaxt Dohada keçiriləcək zirvə toplantısında verəcək. Türkiyə Prezidenti Ərdoğan Qətərə yola düşəcək. İsrail təxminən 2 ildir Qəzzanı qan içində qoyur. Region ölkələri İsrailin sərhəd tanımayan hücumlarından narahatdır.

İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahu Qəzza şəhərinə qarşı quru əməliyyatı başlamazdan əvvəl bölgədə saxlanılan israilli əsirlərlə bağlı iclas keçirəcək. AzerVoice-un məlumatına görə, iclasda quru hücumu zamanı əsirlərə zərər dəyməməsi üçün görüləcək tədbirlər, eləcə də digər məsələlər müzakirə olunacaq. Toplantıda müdafiə naziri İsrael Katz, xarici işlər naziri Gideon Saar, strateji məsələlər naziri Ron Dermer, millət vəkili Aryeh Deri, Baş Qərargah rəisi Eyal Zamir və milli təhlükəsizlik müşaviri Tzaçi Haneqbi iştirak edəcək.

İraqın baş naziri Məhəmməd Şiə əs-Sudani tərəfindən “İsrailə qarşı ərəb–islam ittifaqı qurmaq” çağırışı, İsrailin müxtəlif istiqamətlərdə davam edən hücumlarının yaratdığı böyük təhlükələr fonunda, o cümlədən Qətərin paytaxtı Dohanın hədəfə alınması səbəbilə, iraqlılar arasında müsbət əks-səda doğurub. Sudani televiziya açıqlamalarında “İsrailin Qətəri hədəf almasının beynəlxalq hüququn açıq şəkildə pozulması olduğunu” bildirib, “İsrailə qarşı siyasi, təhlükəsizlik və iqtisadi islam ittifaqı qurmağın vacibliyini” vurğulayıb.

Bu gün yüzlərlə fələstinli ailə Qəzza şəhərindən çıxmağa başlayıb. Bəziləri yük maşınlarına minib, digərləri isə piyada hərəkət edib. AzerVoice-un məlumatına görə, İsrail ordusu dəfələrlə şəhərdən təxliyə elan etsə də, sakinlərin çoxu başqa gedəcək yerlərinin olmadığını bildirir. Onların sözlərinə görə, İsrail cənubda köçmələrini istədiyi ərazilərə də dəfələrlə zərbələr endirib. Xatırladaq ki, İsrail ordusunun sözçüsü Avixay Edri liman ərazisi və Ər-Rimal məhəlləsinin sakinlərini dərhal cənubdakı “humanitar zona”ya getməyə çağırıb. Lakin fələstinlilər orada artıq çadır qurmaq üçün boş yer qalmadığını deyirlər. Edri 250 mindən çox Qəzza sakininin şəhəri tərk etdiyini bildirsə də, Qəzza mülki müdafiə xidməti bu rəqəmin əslində təxminən 68 min olduğunu açıqlayıb.

İsrail ordusunun Qəzza zolağına təşkil etdiyi hücumlarda azı 62 nəfər həlak olub. Bu barədə fələstinli mənbələr məlumat yayıb. Bildirilib ki, İsrailin Qəzza şəhərinin cənub-şərqində yerləşən Sabra məhəlləsinə endirdiyi zərbələrdə aralarında yardım paylama məntəqələrində çalışan 7 nəfərin də olduğu azı 62 mülki şəxs həyatını itirib, çoxlu sayda insan yaralanıb. İsrail ordusu həmçinin Qəzza şəhərinin cənub-qərbində yerləşən Baş Prokurorluq binasına üç hava zərbəsi endirib. Nəticədə bina tamamilə dağılıb. Hücumlar zamanı fələstinlilərin evləri, əvvəlki bombardmanlardan evsiz qalanların sığındığı məkanlar da hədəfə alınıb. Bu səhərə qədər Qəzza şəhərində bir yaşayış evi, üç sığınacaq və 20-dən çox bina yerlə-yeksan edilib.

BMT-nin Uşaq Fondu (UNICEF) bildirib ki, Qəzzada uşaqlar arasında ağır qidalanma çatışmazlığı səviyyəsi 2025-ci ilin avqustunda 19 faizədək yüksəlib. Bu, hər beş uşağın birinin kəskin aclıqdan əziyyət çəkdiyi deməkdir. Ümumilikdə təxminən 13 min uşaq kritik vəziyyətdədir. UNICEF xəbərdarlıq edib ki, davam edən İsrail əməliyyatları fonunda sığınacaqların və həyati vacib xidmətlərin olmaması 450 min uşağın həyatını birbaşa təhlükə altına qoyur. Qurum bunu yaxınlaşan humanitar fəlakət kimi qiymətləndirib.

Qəzza əhalisi uzun müddətdir gigiyenik şəraitin olmaması səbəbindən müxtəlif dəri xəstəliklərindən əziyyət çəkirdi. İndi isə eyni infeksiyalar İsrail ordusunun əsgərlərinə də yayılıb. Cümə günü ön cəbhəyə göndərilən yüzlərlə nizami və ehtiyat hərbçi qaşınmadan şikayətlənib, bədənlərində yaralar əmələ gəlib. “Yedioth Ahronoth” qəzetinin dərc etdiyi fotolarda əsgərlərin bədənində açıq yaralar görünür. Onların sözlərinə görə, səbəb bit, taxtabiti, digər həşərat sancmaları, üfunətli qoxu və dayanıqsız sularla bağlıdır. Bir əsgərin atası deyib: “Oğlum əvvəlcə bu əziyyəti gizlətmişdi. Ailəlikcə istirahətə çıxanda təsadüfən bədənindəki yaraları gördük. Bu dəhşətli idi. Övladlarımız qaşınmadan yata bilmir. Bu, Qəzzanın başqa bir lənəti kimi geri dönür.”

BMT Təhlükəsizlik Şurasının İsrailin Qətərə hücumunu pisləyən bəyanatı uzun illərdən sonra ilk dəfə ABŞ-ın da beynəlxalq konsensusa qoşulması ilə mümkün olub. Bu dəfə Vaşinqton da İsrailin HƏMAS-a qarşı müharibəni aşaraq bütün beynəlxalq qanun və normaları pozan addımlarına qarşı çıxış edib. Şuranın qəbul etdiyi bəyanatda İsrailin adı açıq şəkildə qeyd olunmasa da, “əsas vasitəçi ölkənin ərazisi olan Dohaya edilən son hava hücumları pislənir” ifadəsi diqqət çəkib. Bu, nəinki Donald Tramp dövründə, hətta onun sələfi Co Baydenin hakimiyyəti illərində də ilk dəfə BMT TŞ-nin İsraili hədəf alan pisləmə bəyanatı idi.

İsrail ordusunun Qəzza zolağının müxtəlif bölgələrinə həyata keçirdiyi hava və artilleriya hücumları nəticəsində azı 9 fələstinli həyatını itirib, onlarla insan yaralanıb. Hücumlar həm mülki yaşayış evlərini, həm də yerindən edilmiş insanların sığındığı çadırları və yardım növbəsində gözləyən insan qruplarını hədəf alıb.