Qəzzada son iki ildə insan hüquqları pozuntusunu aşan bir soyqırım cinayəti baş verir. 65 mindən çox günahsız insan dünyanın gözü qarşısında qətlə yetirilib. Onların əksəriyyəti qadın və uşaqlardır. Təəssüf ki, Qərb burada ikili standart nümayiş etdirir. Qadın və uşaq hüquqlarından danışanlar, jurnalistlər öldürülərkən mətbuat azadlığından danışanlar Fələstin məsələsində susurlar Türkiyənin Ədliyyə naziri Yılmaz Tunç, Antalyada Ədliyyə Təşkilatını Gücləndirmə Vəqfinin (ATGV) təşkilatçılığı ilə keçirilən Beynəlxalq 20-ci Məhkəmə-Tibb Günləri çərçivəsində çıxış edərkən bildirib.
#Qəzzada humanitar böhran
Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan 23 sentyabr çərşənbə axşamı Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) Baş Assambleyasının 15-ci dəfə iclasında çıxış edəcək. Onun nitqinin əsas mövzuları arasında İsrailin Qəzzada həyata keçirdiyi soyqırımı, Fələstinin dövlət kimi tanınması və beynəlxalq ictimaiyyətin İsrailə qarşı atacağı addımlar olacaq. Ərdoğan BMT Baş Assambleyasına ilk dəfə 2005-ci ildə, baş nazir vəzifəsində olarkən qatılıb. 60-cı Baş Assambleyada çıxışı zamanı BMT-nin daha demokratik, şəffaf və bütün üzvlərin ortaq iradəsini təmsil edən bir quruma çevrilməsinin zəruriliyini vurğulayıb.
ABŞ BMT Təhlükəsizlik Şurasında Qəzzada dərhal, şərtsiz və daimi atəşkəs tələb edən qətnamə layihəsini veto edib. Qətnamə eyni zamanda İsraildən humanitar yardımların qarşısındakı bütün məhdudiyyətləri qaldırmağı və HƏMAS da daxil olmaqla fələstinli qrupların əlində saxlanılan girovların azad edilməsini tələb edirdi. Qətnamə layihəsi Şuranın 15 üzvündən seçilmiş 10 üzv tərəfindən hazırlanmışdı və səsvermədə 14 lehinə, 1 əleyhinə nəticə əldə olunmuşdu. ABŞ-ın vetosu sənədin qəbulunu əngəllədi. Bu, Qəzza müharibəsi başlayandan bəri Vaşinqtonun altıncı veto qərarıdır.
Qəzza zolağında İsrailin hücumları və tətbiq etdiyi blokada səbəbindən dərinləşən humanitar fəlakət fonunda, son 24 saatda biri uşaq olmaqla daha 4 fələstinli aclıqdan dünyasını dəyişib. Açıqlamada qeyd olunub ki, son bir sutkada aclıq və qida çatışmazlığı səbəbilə biri uşaq olmaqla 4 nəfər həyatını itirib. Beləliklə, 7 oktyabr 2023-cü ildən bu günə qədər aclıq səbəbilə ölənlərin ümumi sayı 435-ə yüksəlib. Onlardan 147-si uşaqdır. BMT-nin dəstəklədiyi İnteqrə edilmiş Qida Təhlükəsizliyi Faza Təsnifatı (IPC) tərəfindən 22 avqust tarixində Qəzzada rəsmi olaraq "aclq vəziyyəti" elan edildiyi gündən bəri 157 nəfərin – onlardan 32-si uşaq olmaqla – aclıq və yetersiz qidalanma səbəbilə həyatını itirdiyi bildirilir. IPC xəbərdarlıq edib ki, bu vəziyyət sentyabr ayının sonunadək Deyr əl-Bələh və Xan Yunis şəhərlərinə də yayıla bilər.
Dünən səhər saatlarından etibarən İsrail ordusunun Qəzza Zolağının müxtəlif bölgələrinə endirdiyi hücumlarda 99 fələstinli həyatını itirib. Xəstəxana mənbələrinin və hadisə şahidlərinin bildirdiyinə görə, İsrail ordusu Qəzzanın müxtəlif bölgələrində fələstinlilərin yaşadığı evləri, çadırları və yardım gözləyən mülki şəxsləri hədəf alıb. İsrail ordusunun Qəzza Zolağının şimalına endirdiyi hücumlarda 77 fələstinli həyatını itirib.
BMT baş katibi Antonio Quterreş çərşənbə axşamı Qəzza şəhərinin “sistematik dağıdılmasını” pisləyib və bildirib ki, İsrailin soyqırımı törədib-törətmədiyi barədə qərarı beynəlxalq məhkəmələr verməlidir. “Baş katibin səlahiyyətlərinə soyqırımı barədə hüquqi qərar vermək aid deyil. Bu, yalnız Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin səlahiyyətinə daxildir”-deyə Quttereş Quterreş Nyu-Yorkda jurnalistlərin suallarını cavablandırarkən deyib.
İsrailin intensiv hücumları altında olan Qəzza zolağının şimal bölgələrində internet və rabitə xidmətləri tamamilə dayandırılıb. Fələstinin telekommunikasiya şirkətləri tərəfindən yayılan yazılı açıqlamada bildirilib ki, İsrail ordusunun hücumlarının hədəfi olan Qəzza şəhəri və Şimal vilayətində sabit internet və əlaqə xidmətləri tamamilə kəsilib. Açıqlamada qeyd olunub ki, İsrail ordusu bölgəyə rabitə və internet xidməti göstərən əsas xətləri hədəfə alıb və nəticədə xidmətlərdə kəsinti baş verib. Həmçinin, təhlükələrə baxmayaraq, rabitə xətlərinin bərpası üçün texniki işlərə başlanıldığı vurğulanıb.
İsrail ordusu bu gün səhər saatlarından etibarən Qəzza şəhərinə yönələn quru hücumunu genişləndirərək intensiv hava zərbələri endirib. Hücumlar nəticəsində azı 17 fələstinli, o cümlədən 7 nəfər Qəzza şəhərində həlak olub, onlarla insan yaralanıb. Fələstin rəsmi agentliyi “Vafa”-nın məlumatına görə, Xən Yunusun Məvasi bölgəsində yerləşən qaçqın çadırına endirilən zərbədə eyni ailədən 3 nəfər həyatını itirib. Mərkəzdə, Nuseyrat düşərgəsində isə bir ailənin evi hədəfə alınaraq ata, hamilə ana və qız övladı öldürülüb. Qəzzanın cənubunda Tel əl-Həva məhəlləsində yerləşən yaşayış mənzilinə hücum zamanı da 2 nəfər ölüb, digərləri yaralanıb.
İsrail ordusunun 7 oktyabr 2023-cü ildən bu yana Qəzza zolağına qarşı həyata keçirdiyi hücumlarda həlak olanların sayı son 24 saatda 59 nəfər artaraq 64 min 964-ə yüksəlib. Qəzzadakı Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən yayımlanan yazılı açıqlamada, İsrailin davam edən hücumları nəticəsində baş verən ölüm və yaralanma halları ilə bağlı son statistika təqdim olunub. Məlumata görə, son 24 saat ərzində Qəzza zolağındakı xəstəxanalara 59 nəfər meyit və 386 yaralı gətirilib.
İsrailin Qəzzədə tətbiq etdiyi sistemli aclıq siyasəti səbəbindən xəstəxanalar yetərsiz qidalanma nəticəsində dərisi-sümükləri görünən, ölümə yaxın olan uşaqlarla doludur. Aclıqdan ölənlərin sayı isə sürətlə artır. Aclıq səbəbindən baş verən ölümlər təhlükəli həddə çatıb. Qəzzə Səhiyyə Nazirliyinin son məlumatlarına görə, yetərsiz qidalanma və aclıq səbəbilə ölənlərin sayı 146-sı uşaq olmaqla 428-ə yüksəlib. Cənubda yerləşən Xan Yunis şəhərindəki Nasir Xəstəxanası, qida çatışmazlığından əziyyət çəkən, tibbi imkanların olmaması səbəbindən diaqnoz və müalicə oluna bilməyən xəstəliklərlə mübarizə aparan uşaqlarla doludur. Bu uşaqların bəziləri nə yeməyə bir şey, nə də qalmağa yataq tapa bilir və kömək əli uzanmasını gözləyirlər.
İsrailin Fələstində jurnalistlərin öldürülməsinə görə heç vaxt məsuliyyətə cəlb edilmədiyi, bunun isə 20 ildən çox davam etdiyi bildirilib. AzerVoice xəbər verir ki, bu barədə BMT-nin ifadə və fikir azadlığı üzrə xüsusi məruzəçisi İrene Xan Cenevrədə keçirdiyi mətbuat konfransında açıqlama verib. Xan çıxışında qeyd edib ki, İsrailin cəzasız qalması özbaşınalıq mühiti yaradıb və nəticədə “həqiqəti yerindəcə ortaya qoymağa cəsarət edənləri məhv etmək üçün İsrail əsgərləri istədiklərini edə bilirlər”.
İsrail, Qəzzaya humanitar yardımın çatdırılması məqsədilə Kərəm Əbu Salim sərhəd-keçid məntəqəsini yenidən açıb. Yardımlar Misir tərəfdən Rəfah keçid məntəqəsi vasitəsilə gətirilərək, İsrailin nəzarətində olan Kərəm Əbu Salimdən daxil edilir. Bu proses ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə Misir və İsrail arasında əldə olunmuş yeni razılaşmaya əsasən həyata keçirilir. Razılaşmaya görə, yardım karvanları əvvəlcə Misir tərəfdən Rəfah məntəqəsinə, oradan isə İsrailin Kərəm Əbu Salim keçid məntəqəsinə yönləndirilir. Burada İsrail rəsmiləri tərəfindən ciddi yoxlamadan keçirilən yardım yük maşınları daha sonra Qəzzaya – Zikim və Kərəm Əbu Salim keçid məntəqələri vasitəsilə buraxılır.