İran Xarici İşlər naziri Abbas Əraqçi Fransa diplomatlarını “qeyri-peşəkar” davranışda ittiham edib. O, iki diplomatın hərəkətlərinin qəbuledilməz olduğunu bildirib. İran tərəfi konkret hadisə barədə açıqlama verməyib. Fransa isə diplomatlarının İran təhlükəsizlik qüvvələri tərəfindən saxlanıldığını və sorğu-sual edildiyini açıqlayıb. Paris hadisəni diplomatik normaların pozulması kimi qiymətləndirib. İki ölkə arasında diplomatik gərginlik davam edir.
#Beynəlxalq hüquq
BMT-nin İnsan Hüquqları üzrə Ali Komissarlığı Qəzzada İsrail hücumlarının artmasından narahatlığını bildirib. Təşkilatın məlumatına görə, iyulun 13-dən 20-dək azı 57 fələstinli öldürülüb. Ölənlər arasında uşaqların da olduğu qeyd olunub. BMT Qəzzada mülki əhali üçün təhlükəsiz yerin qalmadığını bildirib. Təşkilat mülki şəxslərin öldürülməsinin mümkün hərbi cinayətlərlə bağlı narahatlıq yaratdığını vurğulayıb. İsrailin müəyyən etdiyi təhlükəsizlik xəttinin dəyişdirilməsi də tənqid olunub.
Fransa Tehrandakı səfirlik əməkdaşları ilə bağlı insidentdən sonra İran diplomatını çağırıb. Paris İran təhlükəsizlik qüvvələrinin fransız diplomatlara qarşı hərəkətlərini beynəlxalq hüququn pozuntusu adlandırıb. Fransa hadisənin qəsdən törədildiyini bildirib. Paris İran hakimiyyətindən araşdırma aparmağı və məsul şəxsləri cəzalandırmağı tələb edib. Həmçinin diplomatik heyətin təhlükəsizliyinin təmin olunması çağırışı edilib. Hadisə Fransa-İran münasibətlərində yeni gərginlik yaradıb.
Qətər İranın İordaniya, Bəhreyn və Küveytə hücumlarını pisləyib. Doha bu addımları dövlətlərin suverenliyinə qarşı kobud pozuntu adlandırıb. Bəyanatda Küveytin elektrik və su duzsuzlaşdırma obyektlərinin hədəfə alınması xüsusi narahatlıq doğurub. Qətər bunun beynəlxalq hüquqa və BMT prinsiplərinə zidd olduğunu bildirib. Hücumlar regionda təhlükəli eskalasiya kimi qiymətləndirilib. Doha vəziyyətin diplomatik yollarla həllinin vacibliyini vurğulayıb. Qətər mülki infrastrukturun hədəfə alınmasını qəbuledilməz hesab etdiyini bəyan edib. Nazirlik bütün tərəfləri gərginliyi azaltmağa çağırıb.
İranın Pakistandakı səfiri ABŞ-ı İslamabad memorandumunu pozmaqda ittiham edib. Rza Əmiri Müqəddəm Vaşinqtonun sənədi birtərəfli şəkildə şərh etdiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, ABŞ Hörmüz boğazının müəyyən hissələrinə nəzarəti ələ keçirib. İranlı diplomat bunu memorandumun açıq şəkildə pozulması kimi qiymətləndirib. O, ABŞ-ın yenidən hərbi əməliyyatlara başladığını iddia edib. Müqəddəm beynəlxalq ictimaiyyəti Vaşinqtonun addımlarını pisləməyə çağırıb. ABŞ bu ittihamlara hələlik rəsmi cavab verməyib. Məlumat müstəqil şəkildə təsdiqlənməyib.
Qətər İranın öz ərazisinə, Körfəz ölkələrinə və İordaniyaya qarşı həyata keçirdiyi hücumları beynəlxalq hüququn kobud şəkildə pozulması kimi qiymətləndirib. Rəsmi Doha bu addımların dövlətlərin suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə yönəlmiş təhlükəli hərəkətlər olduğunu bildirib. Qətər İranı baş verənlərə görə tam hüquqi məsuliyyət daşıyan tərəf hesab etdiyini açıqlayıb. Bəyanatda ölkənin beynəlxalq hüquqa uyğun olaraq özünü müdafiə etmək hüququnun qorunduğu vurğulanıb. Qətər ərazi bütövlüyünü müdafiə edən dövlətlərlə həmrəy olduğunu da bəyan edib. Rəsmi Doha bütün hərbi əməliyyatların dərhal dayandırılmasına çağırış edib. Eyni zamanda tərəflərin gərginliyi artıracaq addımlardan çəkinməsi və danışıqlar masasına qayıtmasının vacibliyi qeyd olunub. Qətər diplomatik razılaşmalara əməl olunmasının bölgədə sabitliyin bərpası üçün əsas şərtlərdən biri olduğunu bildirib.
Küveyt İranın ölkədəki enerji və su infrastrukturuna hücum etdiyini iddia edib. Xarici İşlər Nazirliyi hücumları "ağır təcavüz" və "son dərəcə təhlükəli eskalasiya" adlandırıb. Bəyanatda elektrik stansiyası və duzsuzlaşdırma zavodunun hədəfə alındığı bildirilib. Küveyt bunun beynəlxalq hüququn və ölkənin suverenliyinin pozulması olduğunu vurğulayıb. Rəsmi Küveyt gərginliyin artmasının regional təhlükəsizliyi təhdid etdiyini qeyd edib. Həmçinin ölkənin özünü müdafiə etmək üçün beynəlxalq hüquqa uyğun addımlar atmaq hüququ olduğu bildirilib. İran bu ittihamlara hələlik cavab verməyib. Məlumat müstəqil şəkildə təsdiqlənməyib.
İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ABŞ-ı İrana qarşı hücumlarda beynəlxalq hüququ pozmaqda ittiham edib. O bildirib ki, həyati əhəmiyyətli infrastrukturun hədəfə alınması və yeni hücumlarla bağlı bəyanatlar ağır cinayət niyyətini göstərir. Əraqçinin sözlərinə görə, bu addımlar Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Nizamnaməsinə və beynəlxalq hüquqa ziddir. Nazir hücumların 1949-cu il Cenevrə Konvensiyalarının müddəalarını pozduğunu iddia edib. O, bütün dövlətləri bu əməllərə görə məsul şəxslərin cəzalandırılması istiqamətində öhdəliklərini yerinə yetirməyə çağırıb. Əraqçi ABŞ rəsmilərini İran xalqına qarşı hədələr səsləndirməkdə də ittiham edib. ABŞ tərəfi bu açıqlamalara hələlik cavab verməyib. Məlumatlar tərəflərin rəsmi bəyanatlarına əsaslanır.
Qətər Husilər tərəfindən Səudiyyə Ərəbistanının cənubuna edilən hücumu pisləyib. Doha bu addımı Səudiyyə Ərəbistanının suverenliyinin pozulması və beynəlxalq hüquqa zidd hərəkət kimi qiymətləndirib. Qətər hücumun regional təhlükəsizlik və sabitliyə təhdid yaratdığını bildirib. Körfəz ölkələri regionda artan hərbi gərginlik fonunda narahatlıqlarını ifadə edirlər. Qətər bütün tərəfləri təmkinli olmağa çağırıb.
İran xarici işlər nazirinin müavini Qəribabadi ABŞ-ı Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin üzvlərinə təzyiq göstərməkdə ittiham edib. O bildirib ki, Vaşinqton sanksiyalar və siyasi vasitələrdən istifadə edərək ölkələrin məhkəmə ilə əməkdaşlığını məhdudlaşdırmağa çalışır. İran rəsmisi bunun ABŞ və İsrailin İrana qarşı hücumlarının araşdırılmasının qarşısını almaq məqsədi daşıdığını deyib. ABŞ isə BCM-yə qarşı tədbirlər görəcəyini açıqlayıb. Məhkəmənin bir sıra rəsmiləri artıq ABŞ sanksiyalarına məruz qalıb. Hadisə beynəlxalq hüquq və məhkəmənin səlahiyyətləri ilə bağlı mübahisələri yenidən gündəmə gətirib.
Oman Hörmüz boğazında gəmiçilik azadlığının bərpası üçün bütün tərəflərlə əməkdaşlığı davam etdirdiyini açıqlayıb. Maskat bütün iştirakçıları beynəlxalq hüquqa əməl etməyə çağırıb. Oman Dəniz Hüququ üzrə BMT Konvensiyasına sadiq olduğunu bildirib. Ölkə həmçinin husilərin Səudiyyə Ərəbistanına qarşı raket təhdidlərini pisləyib. Oman Səudiyyə Ərəbistanının təhlükəsizliyini qorumaq üçün atdığı addımlara dəstək verdiyini qeyd edib. Qətər də daha əvvəl Səudiyyənin cənubuna edilən ballistik raket hücumunu pisləyib. Körfəz regionunda dəniz təhlükəsizliyi əsas müzakirə mövzularından biri olaraq qalır.
İran Britaniyanın SEPAH-ı təhlükəsizlik təhdidi kimi tanımaq qərarını pisləyib. Tehran bu addımı əsassız və məsuliyyətsiz adlandırıb. İran Xarici İşlər Nazirliyi SEPAH-ın ölkənin rəsmi hərbi qurumu olduğunu bildirib. Britaniya isə SEPAH-a və onunla əlaqəli qrupa dəstəyi qadağan edib. London bu qərarın xarici dövlətlərin nəzarətində olan fəaliyyətlərin qarşısını almaq məqsədi daşıdığını açıqlayıb. İran daha əvvəl müxtəlif silahlı qruplara dəstək verdiyi ilə bağlı ittihamları rədd edib. Qərar iki ölkə arasındakı münasibətlərdə yeni gərginlik yaradıb.