#Qəzzanın yenidən qurulması

Qəzzada son iki ildə insan hüquqları pozuntusunu aşan bir soyqırım cinayəti baş verir. 65 mindən çox günahsız insan dünyanın gözü qarşısında qətlə yetirilib. Onların əksəriyyəti qadın və uşaqlardır. Təəssüf ki, Qərb burada ikili standart nümayiş etdirir. Qadın və uşaq hüquqlarından danışanlar, jurnalistlər öldürülərkən mətbuat azadlığından danışanlar Fələstin məsələsində susurlar Türkiyənin Ədliyyə naziri Yılmaz Tunç, Antalyada Ədliyyə Təşkilatını Gücləndirmə Vəqfinin (ATGV) təşkilatçılığı ilə keçirilən Beynəlxalq 20-ci Məhkəmə-Tibb Günləri çərçivəsində çıxış edərkən bildirib.

İsrail ordusunun 7 oktyabr 2023-cü ildən bəri Qəzza zolağına həyata keçirdiyi hücumlarda həyatını itirənlərin sayı son 24 saatda 37 nəfər artaraq 65 min 174-ə çatıb. Qəzzadakı Səhiyyə Nazirliyinin yaydığı yazılı açıqlamada, İsrailin davam edən hücumları və aclıq səbəbindən həyatını itirənlərlə bağlı son məlumatlar paylaşılıb. Son 24 saat ərzində Qəzza zolağındakı xəstəxanalara 33 meyit və 146 yaralı gətirildiyi bildirilib. İsrail ordusunun 19 yanvarda əldə edilən atəşkəsi pozaraq 18 martdan bəri həyata keçirdiyi hücumlarda 12 min 622 fələstinlinin həyatını itirdiyi, 54 min 30 nəfərin isə yaralandığı qeyd edilib.

Azərbaycan Respublikası "Heydər Əliyev adına Beynəlxalq Təhsil Qrantı" proqramı çərçivəsində ölkəmizdə ali təhsil almaq hüququ qazanmış 14 fələstinli tələbəni Qəzza bölgəsindən təxliyə edib. Xarici İşlər Nazirliyi tərəfindən həyata keçirilmiş təxliyə prosesi 17 sentyabr tarixində başlayıb və artıq həmin tələbələrdən 10 nəfəri bu gün səhər Heydər Əliyev adına beynəlxalq hava limanında qarşılanıb. Digər 4 nəfərin isə yaxın saatlarda qarşılanması nəzərdə tutulur.

Türkiyənin ədalət naziri Yılmaz Tunç bildirib ki, Fələstin xalqının legitim hüquqlarının qorunması beynəlxalq hüququn, regional sülhün və insanlığın əsas tələblərindən biridir. O qeyd edib ki, "harada baş verərsə versin ədalətsizlik, bütün dünyada ədalətə qarşı bir təhdiddir". Nazir Tunç bu fikirləri Maltanın paytaxtı Valettada keçirilən Avropa Şurasının Ədalət Nazirləri Konfransı çərçivəsində "1959-dan Rəqəmsal Dövrə: Rəqəmsal Vasitələrlə Ədli Əməkdaşlığın Modernləşdirilməsi" mövzusunda keçirilən iclasda səsləndirib.

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan 23 sentyabr çərşənbə axşamı Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) Baş Assambleyasının 15-ci dəfə iclasında çıxış edəcək. Onun nitqinin əsas mövzuları arasında İsrailin Qəzzada həyata keçirdiyi soyqırımı, Fələstinin dövlət kimi tanınması və beynəlxalq ictimaiyyətin İsrailə qarşı atacağı addımlar olacaq. Ərdoğan BMT Baş Assambleyasına ilk dəfə 2005-ci ildə, baş nazir vəzifəsində olarkən qatılıb. 60-cı Baş Assambleyada çıxışı zamanı BMT-nin daha demokratik, şəffaf və bütün üzvlərin ortaq iradəsini təmsil edən bir quruma çevrilməsinin zəruriliyini vurğulayıb.

ABŞ BMT Təhlükəsizlik Şurasında Qəzzada dərhal, şərtsiz və daimi atəşkəs tələb edən qətnamə layihəsini veto edib. Qətnamə eyni zamanda İsraildən humanitar yardımların qarşısındakı bütün məhdudiyyətləri qaldırmağı və HƏMAS da daxil olmaqla fələstinli qrupların əlində saxlanılan girovların azad edilməsini tələb edirdi. Qətnamə layihəsi Şuranın 15 üzvündən seçilmiş 10 üzv tərəfindən hazırlanmışdı və səsvermədə 14 lehinə, 1 əleyhinə nəticə əldə olunmuşdu. ABŞ-ın vetosu sənədin qəbulunu əngəllədi. Bu, Qəzza müharibəsi başlayandan bəri Vaşinqtonun altıncı veto qərarıdır.

Qəzza zolağında İsrailin hücumları və tətbiq etdiyi blokada səbəbindən dərinləşən humanitar fəlakət fonunda, son 24 saatda biri uşaq olmaqla daha 4 fələstinli aclıqdan dünyasını dəyişib. Açıqlamada qeyd olunub ki, son bir sutkada aclıq və qida çatışmazlığı səbəbilə biri uşaq olmaqla 4 nəfər həyatını itirib. Beləliklə, 7 oktyabr 2023-cü ildən bu günə qədər aclıq səbəbilə ölənlərin ümumi sayı 435-ə yüksəlib. Onlardan 147-si uşaqdır. BMT-nin dəstəklədiyi İnteqrə edilmiş Qida Təhlükəsizliyi Faza Təsnifatı (IPC) tərəfindən 22 avqust tarixində Qəzzada rəsmi olaraq "aclq vəziyyəti" elan edildiyi gündən bəri 157 nəfərin – onlardan 32-si uşaq olmaqla – aclıq və yetersiz qidalanma səbəbilə həyatını itirdiyi bildirilir. IPC xəbərdarlıq edib ki, bu vəziyyət sentyabr ayının sonunadək Deyr əl-Bələh və Xan Yunis şəhərlərinə də yayıla bilər.

İsrail ordusunun hava bombardmanlarının ardından 15 sentyabrdan etibarən başlatdığı quru hücumlar Qəzza şəhərində humanitar fəlakəti daha da dərinləşdirib. Sürətlə artan hücumlar səbəbilə fələstinlilər şimal bölgələrdən cənuba doğru kütləvi şəkildə köç etməyə məcbur edilir. İsrail ordusu, Qəzza şəhərindəki fələstinlilərin yaşadığı məhəllələri, infrastruktur obyektlərini və yardım nöqtələrini hədəf alır. Bombardmanlardan sonra isə quru hücumları ilə bölgədə tam işğal planını həyata keçirməyə çalışır. Rəsmi məlumata görə, Qəzza Zolağının 88 faizi ya tam işğal olunub, ya da "təxliyə əmrləri" altında fələstinlilərə boşaldılması tələb edilib.

Dünən səhər saatlarından etibarən İsrail ordusunun Qəzza Zolağının müxtəlif bölgələrinə endirdiyi hücumlarda 99 fələstinli həyatını itirib. Xəstəxana mənbələrinin və hadisə şahidlərinin bildirdiyinə görə, İsrail ordusu Qəzzanın müxtəlif bölgələrində fələstinlilərin yaşadığı evləri, çadırları və yardım gözləyən mülki şəxsləri hədəf alıb. İsrail ordusunun Qəzza Zolağının şimalına endirdiyi hücumlarda 77 fələstinli həyatını itirib.

İsrail Maliyyə Naziri Batseliel Smotriç, Qəzza Zolağının tam işğal və ilhaq edilməsini müdafiə edir. O, 7 oktyabr 2023-dən bəri İsrailin hücumlarında 65 mindən çox Fələstinlinin həyatını itirdiyi Qəzza’da zəngin bir daşınmaz əmlak qəniməti olduğunu və bu qəniməti amerikalılarla paylaşacaqlarını bildirib. İsrail dövlət televiziya kanalı KAN-ın məlumatına görə, Smotriç, Əmlak Mərkəzi Şəhər Yenidənqurma Zirvəsində Qəzza Zolağında qanunsuz məskunlaşmanın olub-olmayacağı sualına cavab verib.

Portalın istinad etdiyi mənbə bildirib ki, Assur uzun müddətdir Qəzza şəhərinin nəzarətini ələ keçirmək məqsədilə plan üzərində işləyir və onu üç mərhələyə bölüb. Birinci mərhələ “Od mərhələsi” adlandırılır və əsasən “terror infrastrukturlarının” — adətən gecə saatlarında — müxtəlif vasitələrlə, o cümlədən yerdən və yerüstü robotlardan istifadə etməklə məhv edilməsinə yönəlib.

BMT baş katibi Antonio Quterreş çərşənbə axşamı Qəzza şəhərinin “sistematik dağıdılmasını” pisləyib və bildirib ki, İsrailin soyqırımı törədib-törətmədiyi barədə qərarı beynəlxalq məhkəmələr verməlidir. “Baş katibin səlahiyyətlərinə soyqırımı barədə hüquqi qərar vermək aid deyil. Bu, yalnız Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin səlahiyyətinə daxildir”-deyə Quttereş Quterreş Nyu-Yorkda jurnalistlərin suallarını cavablandırarkən deyib.