İsrail rəsmiləri HƏMAS-ın son açıqlamasını diqqəti yayındırmaq məqsədi daşıyan addım kimi qiymətləndiriblər. Onların fikrincə, bu qərar atəşkəs razılaşmasının icrası ilə bağlı məsuliyyətdən yayınmağa hesablanıb. İsrail hökuməti hələlik məsələ ilə bağlı rəsmi bəyanat verməyib. Yerli mətbuata danışan rəsmilər HƏMAS-ın qərarını siyasi gediş adlandırıblar. Eyni zamanda, İsrail Qəzzada həyata keçirdiyi hərbi əməliyyatları öz mövqeyinə uyğun əsaslandırır. Baş nazir Benyamin Netanyahu daha əvvəl HƏMAS silahsızlaşdırılmadan Qəzzada bərpa işlərinin başlamayacağını bildirmişdi. Bu səbəbdən tərəflər arasında fikir ayrılığı davam edir. Qəzzada vəziyyət gərgin olaraq qalır.
#HƏMAS
HƏMAS-ın Qəzzada idarəetmə komitəsini ləğv etməsi bölgədə yeni mərhələnin başlanğıcı kimi qiymətləndirilir. Bu addım Qəzzanın İdarə Olunması üzrə Milli Komitənin fəaliyyətə başlamasına şərait yaratmalıdır. Yeni komitənin qarşısında əsas vəzifə müharibə dövründə yaranmış idarəetmə boşluğunu azaltmaq olacaq. Qəzza sakinləri bu qərarın bütün problemləri həll etmədiyini bildirirlər. Bununla belə, onlar bu addımı Fələstinin daha vahid mövqedən çıxış etməsi üçün başlanğıc kimi görürlər. Təhlilçilər HƏMAS-ın bu qərarla çeviklik göstərdiyini qeyd edirlər. Onların fikrincə, hərəkat yeni idarəetmə qurumuna vaxt və imkan yaratmağa çalışır. Bölgədə proseslərin necə inkişaf edəcəyi diqqətlə izlənilir.
İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu Türkiyəyə F-35 qırıcılarının satılmasına qarşı olduğunu bəyan edib. O, bu mövqeyini Türkiyənin regional siyasəti və təhlükəsizlik məsələləri ilə əsaslandırıb. Açıqlama Amerika Birləşmiş Ştatları Prezidentinin Ankaraya gözlənilən səfəri ərəfəsində səsləndirilib. Netanyahu Türkiyənin HƏMAS və İranla bağlı mövqeyini də tənqid edib. İsrail ilə Türkiyə arasında münasibətlər son illərdə bir sıra məsələlərə görə gərginləşib. Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan isə uzun müddətdir İsrailin fələstinlilərlə bağlı siyasətini tənqid edir. Bu fikir ayrılıqları iki ölkə arasında siyasi münasibətlərə təsir göstərməkdə davam edir. Məsələ ilə bağlı tərəflərin mövqeyi beynəlxalq aləmdə diqqətlə izlənilir.
Qəzza Sülh Şurası HƏMAS-ın idarəetmə qurumunu ləğv etməsi ilə bağlı açıqlamaya münasibət bildirib. Şura hesab edir ki, əsas meyar verilən bəyanatlar deyil, görüləcək real işlər olmalıdır. Bəyanatda Qəzza əhalisinin təcili ehtiyaclarının qarşılanmasının vacibliyi vurğulanıb. HƏMAS daha əvvəl mülki idarəetmənin yeni komitəyə təhvil veriləcəyini açıqlamışdı. Qəzza Sülh Şurasının tərkibində fələstinli nümayəndələrin olmadığı bildirilir. Xəbərdə qeyd olunur ki, qurum atəşkəs razılaşmasının pozulması ilə bağlı İsraili nadir hallarda tənqid edir. Bölgədə təhlükəsizlik və humanitar vəziyyət gərgin olaraq qalır. Tərəflərin bundan sonrakı addımları diqqətlə izlənilir.
HƏMAS Qəzzada təhlükəsizlik sahəsində fəaliyyətin davam etdiriləcəyini açıqlayıb. Hərəkatın bildirdiyinə görə, Daxili İşlər Nazirliyinin bütün əməkdaşları öz vəzifələrini yerinə yetirməyə davam edəcəklər. Məqsəd bölgədə təhlükəsizlik sahəsində hər hansı boşluğun yaranmasının qarşısını almaqdır. Açıqlama Qəzzanı idarə edən qurumun fəaliyyətinə xitam verilməsi qərarından sonra səsləndirilib. İdarəetmənin mülki mütəxəssislərdən ibarət yeni komandaya təhvil verilməsi planlaşdırılır. Bu prosesin atəşkəs razılaşmasının şərtlərinə uyğun həyata keçiriləcəyi bildirilir. HƏMAS təhlükəsizlik xidmətlərinin fəaliyyətində fasilə olmayacağını vurğulayıb. Bölgədə idarəetmə dəyişikliyinin gedişi diqqətlə izlənilir.
HƏMAS Qəzzada uzun illər fəaliyyət göstərən idarəetmə qurumunun buraxıldığını açıqlayıb. Hərəkatın bildirdiyinə görə, məqsəd mülki idarəçiliyin Qəzzanın İdarə Olunması üzrə Milli Komitəyə ötürülməsini təmin etməkdir. Bu çərçivədə Fövqəladə Hallar Komitəsinin rəhbəri istefa verib və komitənin fəaliyyətinə xitam verilib. HƏMAS qərarın Qəzza əhalisinin maraqları naminə qəbul edildiyini vurğulayıb. Hərəkat yeni komitənin bölgəyə qısa müddətdə daxil olacağına ümid etdiyini bildirib. Eyni zamanda, hökumət səlahiyyətlərinin tam şəkildə yeni quruma təhvil verilməsinə hazır olduğunu bəyan edib. Bu addım Qəzzada idarəetmə modelində mühüm dəyişiklik kimi qiymətləndirilir. Bölgədə proseslərin bundan sonrakı inkişafı diqqətlə izlənilir.
İsrail ordusu Qəzzada HƏMAS-ın komandirlərindən biri olduğunu iddia etdiyi Məhəmməd Nəim Cəndiyyənin öldürüldüyünü açıqlayıb. İsrail tərəfinin məlumatına görə, o, Şücaiyyə taborunun hərbi təhlükəsizlik bölməsinə rəhbərlik edib. Ordunun iddiasına əsasən, Cəndiyyə üç israilli girovun saxlanılmasına nəzarət edib. Həmin girovlar sonradan İsrail hərbçilərinin açdığı atəş nəticəsində həlak olublar. İsrail bildirir ki, Cəndiyyə hava zərbəsi zamanı öldürülüb. HƏMAS məsələ ilə bağlı hələlik açıqlama verməyib. Məlumat müstəqil mənbələr tərəfindən təsdiqlənməyib.
İsraildə keçirilən ictimai rəy sorğuları əhalinin böyük hissəsinin 2023-cü il oktyabrın 7-də baş vermiş hücumla bağlı müstəqil araşdırma istədiyini göstərir. Sorğu iştirakçılarının dörddə üçü dövlət səviyyəsində araşdırmanın aparılmasını dəstəkləyir. İsrail cəmiyyətində oxşar hadisələrin yenidən baş verə biləcəyi ilə bağlı narahatlıq davam edir. Baş nazir Benyamin Netanyahu isə araşdırmanın qərəzli ola biləcəyini bildirərək buna qarşı çıxır. O, araşdırmanın yalnız hərbi əməliyyatlar başa çatdıqdan sonra aparılmalı olduğunu deyir. Müxalifət isə məsələni hökumətin əsas məsuliyyət mövzularından biri kimi gündəmdə saxlayır. Müzakirələr İsrail daxilində siyasi qarşıdurmanı daha da gücləndirir.
HƏMAS Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Fələstinli Qaçqınlara Yardım və İşlərin Təşkili Agentliyinin (UNRWA) gələcəyi ilə bağlı son açıqlamaları kəskin tənqid edib. Hərəkat bildirib ki, agentliyin fəaliyyətinin dayandırılması və ya onun başqa qurumla əvəzlənməsi cəhdləri fələstinli qaçqınlar məsələsinin gündəmdən çıxarılmasına və beynəlxalq hüququn zəiflədilməsinə xidmət edir.
"Sülh Şurası" yaxın həftələrdə Qəzza zolağında humanitar sığınacaq mərkəzlərinin idarə olunması üzrə pilot layihəyə başlamağı planlaşdırır. Bu arada HƏMAS beynəlxalq sabitləşdirmə qüvvələrinin bölgəyə yerləşdirilməsinin İsrail ordusunun pozuntularının dayandırılmasına töhfə verəcəyinə ümid etdiyini bildirib.
HƏMAS nümayəndə heyəti Qahirədə Misir və Türkiyənin kəşfiyyat rəhbərləri ilə görüş keçirib. Danışıqlarda Qəzzada atəşkəs razılaşmasının ikinci mərhələsinin icrası əsas müzakirə mövzusu olub. Görüşdə Misirin kəşfiyyat rəhbəri Həsən Rəşad, Türkiyə Milli Kəşfiyyat Təşkilatının rəhbəri İbrahim Kalın, eləcə də HƏMAS rəhbərlərindən Xalid Məşəl, Xəlil əl-Həyyə və Məhəmməd Həsən iştirak ediblər. Məlumata görə, görüş müsbət şəraitdə keçib. Tərəflər razılaşmanın tam icrası ilə bağlı nikbin olduqlarını bildiriblər. HƏMAS planın həyata keçirilməsinə dəstəyini bir daha ifadə edib. Danışıqların vasitəçilər tərəfindən hazırlanmış yol xəritəsi çərçivəsində davam etdirildiyi qeyd olunub.
HƏMAS nümayəndə heyəti Misirin paytaxtı Qahirəyə səfər edib. Nümayəndə heyətinə təşkilatın İordan çayının qərb sahili üzrə rəhbəri Zahir Cəbarin başçılıq edir. HƏMAS rəsmisi Taher ən-Nunu bildirib ki, nümayəndə heyəti Misir rəsmiləri və vasitəçilərlə atəşkəs razılaşmasının icrasını müzakirə edəcək. Danışıqlarda Qəzza zolağında hərbi əməliyyatların dayandırılması əsas mövzulardan biri olacaq. Həmçinin Qəzzaya xəstəxanaların, çörəkbişirmə müəssisələrinin və infrastrukturun bərpası üçün zəruri materialların çatdırılması müzakirə ediləcək. Görüşlərdə Şarm əş-Şeyx razılaşmasının qalan müddəalarının icrası da nəzərdən keçiriləcək. Tərəflərin atəşkəsin tam həyata keçirilməsi istiqamətində müzakirələri davam etdirəcəyi bildirilir.