BAKI,VOA Orxan Qədirzadə
HƏMAS Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Fələstinli Qaçqınlara Yardım və İşlərin Təşkili Agentliyinin (UNRWA) gələcəyi ilə bağlı son açıqlamaları kəskin tənqid edib. Hərəkat bildirib ki, agentliyin fəaliyyətinin dayandırılması və ya onun başqa qurumla əvəzlənməsi cəhdləri fələstinli qaçqınlar məsələsinin gündəmdən çıxarılmasına və beynəlxalq hüququn zəiflədilməsinə xidmət edir.
HƏMAS-ın cümə axşamı yaydığı bəyanatda ABŞ administrasiyasının və Qəzza zolağında fəaliyyət göstərən Sülh Şurasının "Yeni Qəzzada UNRWA üçün yer yoxdur" məzmunlu açıqlamalarına etiraz ifadə olunub. Hərəkat hesab edir ki, bu mövqe İsrailin uzun müddətdir agentliyin fəaliyyətini zəiflətməyə yönəlmiş siyasəti ilə üst-üstə düşür.
Bəyanatda vurğulanıb ki, UNRWA fələstinlilərin 1948-ci il məcburi köçkünlüyünün beynəlxalq səviyyədə tanınmasının simvoludur və dünya ictimaiyyətinin qaçqınlar qarşısında daşıdığı məsuliyyətin ifadəsidir. Qeyd olunub ki, agentliyin fəaliyyəti BMT Baş Assambleyasının verdiyi mandat əsasında həyata keçirilir.
HƏMAS bildirib ki, UNRWA-nın fəaliyyətinə müdaxilə etmək, onun səlahiyyətlərini məhdudlaşdırmaq və ya başqa qurumla əvəzləmək beynəlxalq legitimliyə qarşı yönəlmiş addımdır. Hərəkatın fikrincə, belə təşəbbüslər fələstinli qaçqınlar problemini aradan qaldırmaq, fələstinlilərin tarixi hüquqlarını, xüsusilə doğma torpaqlarına qayıtmaq hüququnu zəiflətmək məqsədi daşıyır.
Hərəkat beynəlxalq ictimaiyyəti BMT agentliyinin maliyyələşdirilməsinin dayandırılması, mandatının azaldılması və ya fəaliyyətinin əvəzlənməsi ilə bağlı çağırışları rədd etməyə çağırıb.
Bəyanatda qeyd olunub ki, xüsusilə Qəzza zolağında davam edən ağır humanitar böhran fonunda UNRWA-nın humanitar və yardım fəaliyyətini davam etdirməsi həyati əhəmiyyət daşıyır.
HƏMAS Birləşmiş Millətlər Təşkilatını, donor ölkələri və beynəlxalq ictimaiyyəti üzərlərinə düşən məsuliyyəti yerinə yetirməyə, agentliyin fəaliyyətinin davamlılığını təmin etməyə və fələstinlilərin qanuni hüquqları bərpa olunana qədər onun beynəlxalq mandatını qorumağa çağırıb.
"Yeni Qəzza" açıqlaması etirazlara səbəb olub
HƏMAS-ın bəyanatı son günlər Fələstin və ərəb ölkələrində geniş etiraz doğuran açıqlamalardan sonra verilib.
Belə ki, Qəzza zolağında keçid dövrünün idarə olunması üçün yaradılmış Sülh Şurası sosial şəbəkədə yaydığı paylaşımda "Yeni Qəzzada UNRWA üçün yer yoxdur" ifadəsini işlədərək məqsədin bölgənin humanitar yardımdan asılılığını aradan qaldırmaq olduğunu bildirib.
Sülh Şurası ABŞ administrasiyasının 2026-cı il yanvarın 16-da təsdiqlədiyi keçid idarəetmə mexanizminin əsas strukturlarından biri hesab olunur. Qurum Qəzza zolağının yenidən inkişafı üçün fəaliyyət planının hazırlanması və beynəlxalq maliyyə vəsaitlərinin əlaqələndirilməsi ilə məşğuldur.
Bu mexanizm ABŞ Prezidenti Donald Trampın 2025-ci il sentyabrın 29-da irəli sürdüyü genişmiqyaslı planın əsas hissələrindən biridir və sonradan BMT Təhlükəsizlik Şurası tərəfindən dəstəklənib.
Ərəb Dövlətləri Liqası da açıqlamaları pisləyib
Ərəb Dövlətləri Liqası da Sülh Şurasının UNRWA ilə bağlı mövqeyini qətiyyətlə pisləyib.
Təşkilatın yaydığı bəyanatda bildirilib ki, bu cür açıqlamaların nə hüquqi, nə də humanitar əsası var və onlar fələstinli qaçqınların tarixi hüquqlarına birbaşa zərbə vurur.
Liqanın Baş Katibliyi xatırladıb ki, UNRWA 1949-cu ildə BMT Baş Assambleyasının 302 saylı qətnaməsi ilə yaradılıb və fələstinli qaçqınlar məsələsi üzrə ədalətli siyasi həll tapılana qədər agentliyin fəaliyyətinə son qoyula bilməz.
Bundan əvvəl Fələstin Xarici İşlər Nazirliyi də yaydığı bəyanatda UNRWA-nı fələstinlilər üçün əvəzolunmaz həyat xətti adlandırmışdı.
Nazirlik "Yeni Qəzza" kimi ifadələrin Fələstin coğrafiyasını və demoqrafik bütövlüyünü parçalamağa yönəldiyini bildirərək, belə terminlərin Qəzza zolağını təbii siyasi və coğrafi mühitindən təcrid etmək məqsədi daşıdığını vurğulamışdı.
Hazırda UNRWA həm İsrail tərəfindən artan siyasi və inzibati təzyiqlərlə, həm də ciddi maliyyə böhranı ilə üzləşib. Bu vəziyyət agentliyin fəaliyyət göstərdiyi beş əməliyyat bölgəsində milyonlarla fələstinli qaçqına təhsil, səhiyyə və humanitar yardım xidmətlərinin göstərilməsini çətinləşdirir.
Birləşmiş Millətlər Təşkilatı isə İsrailin agentliyin bəzi əməkdaşlarına qarşı irəli sürdüyü ittihamlar fonunda UNRWA-nın qərəzsizlik prinsipinə sadiq qaldığını dəfələrlə bəyan edib.