#Təl-Əviv

Yaxın Şərqdə təhlükəsizlik vəziyyətinin qismən sabitləşməsi bəzi hava yolu şirkətlərinin uçuşları bərpa etməsinə imkan yaradıb. Bununla belə, bir çox beynəlxalq daşıyıcı məhdudiyyətləri qüvvədə saxlayır. "Delta" Atlanta–Təl-Əviv marşrutunu dekabrın ortalarınadək dayandırıb. "Air France", "KLM", "Lufthansa", "SWISS" və digər şirkətlər də müxtəlif istiqamətlər üzrə uçuşların dayandırılması və ya bərpası ilə bağlı yeni qərarlar açıqlayıblar. Bəzi marşrutlar üzrə uçuşlar yenidən başlayıb, digərləri isə təxirə salınıb. Hava yolu şirkətləri qərarlarını təhlükəsizlik vəziyyətinə uyğun olaraq yeniləyirlər. Bölgədəki vəziyyət qlobal hava nəqliyyatına təsir göstərməkdə davam edir.

Yaxın Şərqdə diplomatik səylərin artması fonunda bəzi hava yolu şirkətləri regiona uçuşları bərpa etməyə başlayıb. Buna baxmayaraq, bir sıra əsas daşıyıcılar təhlükəsizlik səbəbindən məhdudiyyətləri qüvvədə saxlayır. Air Canada Təl-Əviv və Dubaya uçuşları oktyabrın 24-dək dayandırıb. Air France, KLM, Delta, Lufthansa, SWISS və Brussels Airlines müxtəlif istiqamətlər üzrə uçuş cədvəllərinə dəyişiklik edib. Lufthansa və ITA Airways iyulun 1-də Təl-Əvivə uçuşları bərpa edib. Delta isə Atlanta–Təl-Əviv marşrutunu dekabrın 18-dək dayandırıb. Regionda qeyri-müəyyənlik qlobal hava nəqliyyatına təsir göstərməkdə davam edir.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu İranın nüvə silahı əldə etməsinin qarşısının alınacağını bildirib. O, İsrailin bu istiqamətdə əməliyyatlar apardığını və təhlükənin davam etdiyini deyib. Netanyahu həmçinin Livanın cənubunda təhlükəsizlik bufer zonası yaradıldığını qeyd edib. Onun sözlərinə görə, Livandakı hərbi məqsədlər hələ tamamlanmayıb.

İsrail naziri Miki Zohar ABŞ-ın İranla razılaşması səbəbilə iki ölkə arasında gərginliyin artacağını bildirib. O, Vaşinqtonun Tehranla yanaşmasını tənqid edərək İsrailin milli təhlükəsizliyini ön plana çəkdiyini deyib. Nazir ABŞ-la “toqquşma kursu” ehtimalından danışıb. O, İranla razılaşmanın nüvə problemini həll etməyəcəyini də vurğulayıb. Açıqlamalar İsrail–ABŞ münasibətlərində narahatlıqlar fonunda verilib.

ABŞ və İsrail arasında Livan məsələsinə görə fikir ayrılıqları dərinləşir. Müşahidəçilər bunu son illərin ən qeyri-adi vəziyyətlərindən biri kimi qiymətləndirirlər. Donald Tramp və Cey Di Vens İsraildə tənqid olunur. Bəzi siyasi dairələr Vaşinqtonun mövqeyindən narazılıq ifadə edirlər. Benyamin Netanyahu üçün ABŞ ilə münasibətlər xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Analitiklər onun çətin siyasi seçim qarşısında qaldığını bildirirlər. Livandan geri çəkilmək və ya Vaşinqtonla münasibətləri qorumaq arasında tarazlıq axtarılır. Proses İsrail siyasətində ciddi müzakirələrə səbəb olub.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İsraili Hizbullahla atəşkəs razılaşmasını qəbul etməyə çağırdığını bildirib. O, bu barədə telefon müsahibəsində danışıb. Tramp İsrail rəhbərliyi ilə gün ərzində əlaqə saxladığını və atəşkəsə dəstək verdiyini qeyd edib. ABŞ rəsmilərindən biri də atəşkəsin əldə olunduğunu təsdiqləyib. Buna baxmayaraq, Livanda hərbi əməliyyatların davam etdiyi barədə məlumatlar yayılır. Son günlər bölgədə gərginlik əhəmiyyətli dərəcədə artmışdı. Atəşkəsin məqsədi qarşıdurmaların qarşısını almaq və vəziyyəti sabitləşdirməkdir. Lakin hazırkı vəziyyət atəşkəsin tam şəkildə tətbiq olunub-olunmaması ilə bağlı suallar yaradır.

ABŞ-nin vitse-prezidenti Cey Di Vens İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahunun Vaşinqtonla münasibətlərdə müəyyən səhvlərə yol verdiyini etiraf edib. Bununla yanaşı, o, İsrail liderinin ABŞ üçün mühüm tərəfdaş olaraq qaldığını vurğulayıb. Vitse-prezident bildirib ki, ABŞ və İsrail arasında strateji tərəfdaşlıq davam etsə də, iki ölkənin maraqları hər zaman üst-üstə düşmür.

Mərvan Bişara ABŞ Prezidenti Donald Tramp ilə İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu arasında münasibətlərdə müəyyən gərginliyin yarandığını iddia edib. Onun fikrincə, müharibənin gedişi Vaşinqtonun gözləntilərinə cavab vermədiyi üçün ABŞ rəhbərliyi gələcəkdə məsuliyyət məsələsini gündəmə gətirə bilər. Bişara hesab edir ki, Tramp zaman keçdikcə müharibənin nəticələrinə görə Netanyahunu daha çox məsul hesab etməyə başlaya bilər. Təhlilçi həmçinin qeyd edib ki, ABŞ administrasiyası bir tərəfdən genişmiqyaslı qarşıdurmadan yayınmağa çalışır, digər tərəfdən isə qarşıya qoyulan strateji məqsədlərin tam həyata keçmədiyini görür. Onun fikrincə, bu vəziyyət həm Vaşinqton, həm də Təl-Əviv üçün yeni siyasi və diplomatik seçimlər zərurəti yaradır.

Yaxın Şərq hazırda yeni regional böhranın astanasında kritik mərhələdən keçir. Mövcud vəziyyət İsrail–İran qarşıdurması, Tehranın regiondakı silahlı müttəfiqləri – “Hizbullah”, Qəzza zolağında “HƏMAS”, Yəməndə isə husilərin fəaliyyəti fonunda getdikcə daha mürəkkəb və təhlükəli xarakter alır. Analitiklər bildirirlər ki, regionun müxtəlif nöqtələrində inkişaf edən böhranlar artıq ayrı-ayrı proseslər deyil. İstənilən bir cəbhədə baş verən eskalasiya digər bölgələrdə zəncirvari reaksiyalara səbəb ola bilər ki, bu da çoxcəhətli və genişmiqyaslı münaqişə riskini artırır.

İsraildə ABŞ-la münasibətlərin xarakteri ətrafında artan mübahisə Baş nazir Benyamin Netanyahunu ciddi çətin vəziyyətə salıb. O, ölkə daxilində İsrailin suverenliyini zəiflətməkdə və dövləti ABŞ administrasiyasının tabeliyinə çevirməkdə ittiham olunur. İsraillilər həmişə ABŞ-la yaxın münasibətləri ilə öyünürlər. Lakin son vaxtlar Amerika administrasiyasının mövqeləri İsrail ictimaiyyətində Vaşınqtonla əlaqələrin təbiətində müəyyən disbalans yarandığı təəssüratını formalaşdırıb.

HƏMAS-ın əlində saxlanılan israilli girovların ailələri baş nazir Benyamin Netanyahunun siyasətinə qarşı etirazlarını gücləndiriblər. Ailələr həmçinin Netanyahunun onlarla görüşməkdən imtina etdiyini və tələblərini dinləmədiyini bildiriblər. Onların sözlərinə görə, baş nazir görüş üçün qrafikində vaxt olmadığını bəhanə gətirib. Girov ailələri açıqlayıblar ki, yaxınlarının Qəzzaya aparılmasından 700 gün keçdiyi üçün Netanyahu ilə görüş tələb ediblər. Lakin bir müddət sonra onlara görüşün baş tuta bilməyəcəyi bildirilib. Ailələr baş naziri onlardan qaçmaqda ittiham edərək deyiblər: “İki ildir övladlarımızı laqeyd qoyduğu üçün artıq gözlərimizə baxa bilmir.”