ABŞ dəniz blokadası Hörmüz boğazı vasitəsilə hərəkət edən 85 ticarət gəmisinin marşrutunu dəyişməyə məcbur edib. İranın tranzit məhdudiyyətləri qlobal təchizat zəncirində ciddi şok yaradıb.

ABŞ İran limanlarına qarşı əməliyyatları genişləndirir

Beynəlxaq KİV tərəfindən əldə edilən son rəqəmlər və peyk görüntüləri göstərir ki, ABŞ-ın İrana qarşı tətbiq etdiyi sərt dəniz blokadasına baxmayaraq, xeyli sayda neft tankeri hələ də beynəlxalq sularda hərəkət edərək İran neftini dünya bazarlarına daşımağa davam edir. Bu vəziyyət Tramp administrasiyasının "maksimum təzyiq" strategiyasının praktiki tətbiqində ciddi boşluqların olduğunu göstərir.

Pentaqon ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin naziri Con Felanın vəzifəsindən azad edildiyini açıqlayıb. Rəsmi açıqlamada istefanın səbəbləri barədə məlumat verilməsə də, qərarın İranla dəniz qarşıdurmasının pik mərhələsinə təsadüf etməsi müxtəlif ehtimalları gündəmə gətirib.

İran xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ölkəsinin xarici təzyiqlərə qarşı sərt mövqe tutacağını bəyan edib. Əraqçi ABŞ-ın İran limanlarına tətbiq etdiyi dəniz blokadasını “müharibə aktı” kimi qiymətləndirərək, bunun atəşkəs rejiminin kobud şəkildə pozulması olduğunu bildirib.

ABŞ-ın İran ətrafında genişmiqyaslı hərbi mövcudluğu və paralel informasiya fəaliyyəti regionda gərginliyi yeni mərhələyə keçirir. Məlumata görə, ABŞ hərbi qüvvələrinin Ərəb dənizi, Oman körfəzi və Hörmüz boğazında aktiv fəaliyyəti müşahidə olunur. Regionda aviadaşıyıcı gəmilər, raket esminesləri, desant gəmiləri və helikopterlərdən ibarət kompleks əməliyyat sistemi qurulub. Bu hərbi mövcudluq yalnız fiziki nəzarət deyil, həm də psixoloji təsir vasitəsi kimi qiymətləndirilir.

"Financial Times" qəzetinin yaydığı məlumatlara görə, Hörmüz boğazından keçməyə cəhd edən bir neçə ticarət gəmisi ABŞ-ın tətbiq etdiyi dəniz blokadası səbəbindən hərəkətini dayandırmaq və ya Oman körfəzinə geri dönmək məcburiyyətində qalıb.

ABŞ və İran arasında bölgədəki gərginliyi müvəqqəti dayandıran atəşkəs müddətinin uzadılması istiqamətində prinsipial razılıq əldə olunub. Aprelin 22-də başa çatması gözlənilən iki həftəlik atəşkəsin müddətinin artırılması diplomatik danışıqların daha da dərinləşdirilməsinə xidmət edir. Regional mənbələrin verdiyi məlumata görə, tərəflər nüvə proqramı, Hörmüz boğazındakı vəziyyət və müharibə təzminatları kimi mübahisəli mövzular üzərində müzakirələri davam etdirmək niyyətindədirlər.