ABŞ Mərkəzi Komandanlığı Hörmüz boğazında iki kommersiya gəmisinin marşrutunun dəyişdirildiyini açıqlayıb. Məlumata görə, bu addım ABŞ-ın İrana qarşı dəniz blokadasını yenidən tətbiq etməsindən sonra atılıb. Açıqlamada gəmilərin kimə məxsus olduğu və hansı istiqamətə yönləndirildiyi barədə məlumat verilməyib. ABŞ bunu təhlükəsizlik tədbiri kimi təqdim edib. Hörmüz boğazında artan gərginlik beynəlxalq gəmiçiliyə və enerji daşımalarına təsir göstərməkdə davam edir. Boğaz qlobal enerji tədarükü baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır. İran hələlik məsələ ilə bağlı rəsmi açıqlama verməyib. Bölgədə vəziyyət gərgin olaraq qalır.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Hörmüz boğazından keçən yüklərə 20 faizlik rüsum tətbiqi planından geri çəkilib. O bildirib ki, bunun əvəzinə Körfəz ölkələri ilə ticarət və investisiya razılaşmaları nəzərdə tutulur. Tramp İran limanlarına qarşı blokadanın davam etdiyini açıqlayıb. ABŞ Prezidenti Hörmüz boğazının İran istisna olmaqla bütün gəmilər üçün açıq olduğunu deyib. Qərar ABŞ-İran qarşıdurması və regionda artan dəniz gərginliyi fonunda verilib. Hörmüz boğazının gələcək statusu beynəlxalq enerji bazarları üçün mühüm məsələ olaraq qalır.

ABŞ ordusu İrana qarşı dəniz blokadasının iyulun 14-də başlayacağını açıqlayıb. Blokada İranın bütün cənub sahillərini, limanlarını və neft terminallarını əhatə edəcək. ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin rəhbərlik etdiyi qurum neytral gəmilərə ərazini tərk etmək barədə xəbərdarlıq edib. ABŞ bildirib ki, İranla əlaqəsi olmayan istiqamətlər üzrə Hörmüz boğazından keçidlərə maneə yaradılmayacaq. Humanitar yüklərin yoxlamadan sonra daşınmasına icazə veriləcək. Blokadadan yayınmağa kömək edən gəmilərin yoxlanılacağı açıqlanıb. İran isə Hörmüz boğazında mövqeyindən geri çəkilməyəcəyini bildirib.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Hörmüz boğazında İran gəmilərinə qarşı blokadanın bərpa ediləcəyini açıqlayıb. Lakin ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin bu addımı necə həyata keçirəcəyi barədə hələlik dəqiq məlumat yoxdur. ABŞ ordusunun hazırda belə genişmiqyaslı blokada üçün tam hazırlıq vəziyyətində olub-olmadığı məlum deyil. ABŞ qüvvələri son dövrdə kommersiya gəmilərinə təhlükəsizlik məqsədilə müşayiət xidməti göstərib. Hörmüz boğazında mina təhlükəsi əsas narahatlıqlardan biri kimi göstərilir. Yeni blokadanın tətbiqi qlobal enerji daşımalarına təsir edə bilər. Beynəlxalq ictimaiyyət ABŞ-ın növbəti addımlarını izləyir.

ABŞ Mərkəzi Komandanlığının rəhbəri Bred Kuper İran limanlarına qarşı tətbiq olunan blokadada iştirak edən hərbçilərin fəaliyyətini yüksək qiymətləndirib. O bildirib ki, əməliyyata təxminən 15 min hərbçi cəlb olunub. Kuperin sözlərinə görə, qüvvələr blokadanın icrasını təmin etməklə yanaşı, humanitar yardım fəaliyyətlərinə də dəstək veriblər. Admiral ABŞ hərbçilərinin peşəkarlığını xüsusi vurğulayıb. Eyni zamanda ABŞ Mərkəzi Komandanlığı İran limanlarına tətbiq olunan blokadanın dayandırıldığını açıqlayıb. Bildirilib ki, blokada iki ay müddətində qüvvədə olub. Qərar bölgədəki son hadisələr fonunda qəbul edilib. Məsələ beynəlxalq səviyyədə diqqətlə izlənilir.

ABŞ Mərkəzi Komandanlığı CENTCOM İranın Oman Körfəzində ABŞ hərbi gəmilərinə xəbərdarlıq məqsədli atəş açması iddialarını rədd edib. CENTCOM bildirib ki, İran qüvvələri ABŞ gəmilərinə hücum etməyib və atəş açmayıb, çünki bu, atəşkəsin pozulması olardı. Eyni zamanda, İran donanması ABŞ-ı dəniz nəqliyyatını narahat etmək və ticarət gəmilərini ələ keçirməkdə ittiham edib. CENTCOM qeyd edib ki, ABŞ qüvvələri sərbəst şəkildə fəaliyyət göstərir və İran ətrafında blokada tədbirlərini davam etdirir. Hadisələr regionda gərginliyi artırır və ABŞ ilə İran arasında dənizdəki qarşılıqlı ittihamları ön plana çıxarır. Məlumatların ziddiyyətli olması tərəflər arasındakı diplomatik və hərbi balansın mürəkkəb olduğunu göstərir.

ABŞ aprel ortasında İran limanlarına qarşı başladılan dəniz blokadası çərçivəsində 125 ticarət gəmisinin istiqamətini dəyişdiyini açıqlayıb. Blokadaya əməl etməyən altı gəmi neytrallaşdırılıb. Donald Trampın başlatdığı bu əməliyyat İranın neft ixracını məhdudlaşdırmaq və ölkəni danışıqlar üçün təzyiq altında saxlamaq məqsədini daşıyır. Bu addım regionda ticarət və enerji təhlükəsizliyi ilə bağlı gərginliyi artırır.

İran Ali Rəhbərinin müşaviri Möhsün Rzayi Hörmüz boğazı üzərində İranın nəzarətini təsdiqləyərək bildirib ki, dəniz blokadasının davam etməsinə və Livandakı gərginliyin artmasına dözməyəcəklər. Eyni zamanda, strateji su yolundan keçən xarici gəmilərin qaydalara əməl etməməsi halında hədəf alınacağı xəbərdarlığı verilib. Bu açıqlama regionda gərginliyi artırmaqla yanaşı, beynəlxalq dəniz nəqliyyatında təhlükə risklərini yüksəldir.

ABŞ və İran arasında atəşkəsə baxmayaraq, son həftələrdə tərəflər hərbi obyektlərə hücumlar həyata keçirib. ABŞ radar və dron obyektlərinə zərbə endirib, İKK isə ABŞ-ın hava bazasına cavab hücumu edib. Tramp administrasiyasının Hörmüz boğazı və İran limanları üzərində tətbiq etdiyi blokadalar gərginliyi yüksəldib. Bu vəziyyət regionda diplomatik danışıqların sürətini ləngidir və mümkün razılaşma ümidlərini zəiflədir.

ABŞ Mərkəzi Komandanlığı bildirib ki, İrana qarşı tətbiq edilən dəniz blokadası çərçivəsində ABŞ ordusu 118 ticarət gəmisini başqa istiqamətə yönləndirib və beşini deaktiv edib. Blokada 13 aprel tarixindən etibarən qüvvədədir və bütün liman daxil olan və ya çıxan gəmilər üçün tətbiq olunur. ABŞ donanması bu tədbirlərlə İran limanlarına ticarət axınını məhdudlaşdırır və İranın dəniz ticarətinə təzyiq göstərir, nəticədə regional dəniz nəqliyyatında qeyri‑sabitlik yaranır.

İran Parlamentinin və Nümayəndə Heyətinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf ABŞ-ın Hörmüz Boğazında həyata keçirdiyi dəniz blokadasını atəşkəsə riayət etməməsinin açıq sübutu adlandırıb. O bildirib ki, “Dəniz blokadasının tətbiqi və İsrailin Livandakı hərbi əməliyyatlarını genişləndirməsi ABŞ-ın atəşkəsə bağlı qalmadığını göstərir”- deyə o bildirib

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla mümkün razılaşma üçün Vaşinqtonun əsas şərtlərini açıqlayıb. Trampın sözlərinə görə, Tehran nüvə silahı əldə etməyəcəyinə dair öhdəlik götürməli, Hörmüz boğazını hər iki istiqamətdə sərbəst şəkildə açmalı, boğazda qalan minaları təmizləməli və zənginləşdirilmiş uran ehtiyatları ilə bağlı tələbləri yerinə yetirməlidir. ABŞ Prezidenti bildirib ki, bu addımlar qarşılığında Vaşinqton İran limanlarına tətbiq edilən dəniz blokadasını ləğv etməyə hazırdır. Bəyanat ABŞ–İran danışıqlarında mümkün razılaşma çərçivəsinin formalaşdığı bir dövrdə diqqət çəkən siyasi mesaj kimi qiymətləndirilir.