Donald Tramp Hörmüz boğazının cümə gününə qədər tam açılacağını bildirib. O, bu açıqlamanı Fransada keçirilən Yeddilər Qrupu sammitində verib. Trampın sözlərinə görə, bölgədə gəmiçilik fəaliyyəti mərhələli şəkildə bərpa olunur. Boğazın açılması qlobal enerji və ticarət üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır. ABŞ Prezidenti prosesin yaxın günlərdə yekunlaşacağını qeyd edib. Hörmüz boğazı beynəlxalq logistika üçün strateji əhəmiyyətli keçid sayılır. Hazırda bölgədə təhlükəsizlik və nəqliyyatın normallaşdırılması istiqamətində işlər aparılır. Bu addım qlobal bazarlara birbaşa təsir göstərə bilər.

Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri OPEC və OPEC+ təşkilatlarından çıxmaq qərarının milli maraqlar, enerji strategiyası və uzunmüddətli iqtisadi baxış əsasında qəbul edildiyini açıqlayıb. Energetika naziri Süheyl əl-Məzrui qərarın siyasi səbəblərlə bağlı olmadığını bildirib.

ABŞ Energetika Naziri Kris Rayt bildirib ki, Çin İran neftini ABŞ-dan daha çox ala bilər və qlobal bazarlar üçün əsas məsələ Fars körfəzinin açıq qalmasıdır. Vəziyyətin normallaşması İran qərarlarından asılıdır, eyni zamanda nüvə proqram dayandırılacaq və Hörmüz boğazı vasitəsilə ticarət axını sərbəst davam edəcək.

“Saudi Aramco” şirkətinin baş icraçı direktoru Amin Nasser Hörmüz boğazında yaranmış fasilələrin qlobal neft bazarı üçün ciddi risk yaratdığını bildirib. Onun sözlərinə görə, mövcud vəziyyət davam edərsə, dünya bazarı hər həftə təxminən 100 milyon barel neft itkisi ilə üzləşə bilər. Nasser qeyd edib ki, boğazdan keçən gəmi sayı kəskin azalaraq gündəlik 70-dən iki-beş gəmi səviyyəsinə enib. Şirkət rəhbəri vəziyyətin uzun müddət davam etməsinin enerji bazarlarında ciddi nəticələr doğura biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib.

Qlobal əmtəə ticarətində onilliklər boyu siyasi neytrallığı qoruyan iri şirkətlər Donald Tramp administrasiyası dövründə Vaşinqtona daha açıq şəkildə yaxınlaşmağa başlayıb. ABŞ hökumətinin son aylarda əmtəə sazişlərinə birbaşa və fəal şəkildə qoşulması iri ticarət şirkətlərinin ənənəvi davranış modelini dəyişib. Yeni şəraitdə Ağ evlə yaxın təmas qurmaq enerji, metal və xammal bazarlarında fəaliyyət göstərən şirkətlər üçün getdikcə daha vacib amilə çevrilir.

ABŞ və İsrailin İranla hərbi münaqişəsi qlobal neft bazarlarında misli görünməmiş bir fenomenə – "ikitirəli qiymət" sisteminə yol açıb. Hazırda bazar iki yerə bölünüb - gözləntilərə əsaslanan "kağız" (fyuçers) bazarı və fiziki çatdırılma imkanları ilə məhdudlaşan real neft bazarı.

Qlobal enerji bazarında vəziyyət daha da gərginləşə bilər və yaxın aylarda neft-qaz böhranının dərinləşməsi ehtimalı artır. Beynəlxalq Enerji Agentliyinin icraçı direktoru Fatih Birol Yaxın Şərqdə davam edən müharibə fonunda dünya enerji bazarında vəziyyətin daha da ağırlaşacağı barədə xəbərdarlıq edib.

ABŞ və İran arasındakı hərbi qarşıdurma, hərbi əməliyyatların davam etməsi və qarşılıqlı eskalasiya əlamətlərinin artması ilə daha mürəkkəb bir mərhələyə qədəm qoyur. Hazırda müharibənin sonu və ya yaxın siyasi həllin cizgiləri barədə aydın bir baxış mövcud deyil. Müşahidəçilər hesab edirlər ki, təzyiq strategiyası kimi başlayan bu zərbələr, Yaxın Şərqin son onilliklərdə şahidi olduğu uzunmüddətli müharibələrə çevrilə bilər. Keçmiş təcrübələr göstərir ki, dəqiq hədəfləri və ya aydın çıxış planları olmadan başlayan müharibələr tez-tez bitirilməsi çətin olan açıq münaqişələrə çevrilir.