#diplomatiya

Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri və Küveyt İran-ABŞ razılaşmasını alqışlayıb. Əmirliklər razılaşmanın bütün müddəalarına əməl olunmasının vacibliyini vurğulayıb. Rəsmi Əbu-Dabi diplomatik təşəbbüsləri müsbət qiymətləndirib. Küveyt isə münaqişələrin sülh yolu ilə həllinə dəstəyini bir daha ifadə edib. Bu ölkə bütün tərəfləri növbəti danışıqlarda konstruktiv mövqe sərgiləməyə çağırıb. Hər iki dövlət bölgədə sabitliyin qorunmasının vacibliyini qeyd edib. Onlar dialoqun və qarşılıqlı anlaşmanın əsas yol olduğunu bildiriblər. Körfəz ölkələri diplomatik həll yollarının regional təhlükəsizliyə töhfə verəcəyinə ümid edirlər.

Omanın xarici işlər naziri Bədr bin Həməd əl-Busaidi İran və ABŞ arasında əldə olunan anlaşmanı yüksək qiymətləndirib. O bildirib ki, beynəlxalq ictimaiyyət bu razılaşmanı dəstəkləməlidir. Nazir əldə olunan nəticəni diplomatiyanın uğuru kimi dəyərləndirib. Onun fikrincə, dialoq qarşıdurmadan daha səmərəli nəticə verir. Əl-Busaidi bölgədə sabitliyin qorunmasının vacibliyini vurğulayıb. O, anlaşmanın təhlükəsizliyə müsbət təsir göstərə biləcəyini bildirib. Oman uzun müddətdir Tehran və Vaşinqton arasında vasitəçilik fəaliyyəti həyata keçirir. Rəsmi Maskat diplomatik həll yollarının tərəfdarı olduğunu bir daha nümayiş etdirib.

Avropa Komissiyasının sədri Ursula fon der Lyayen İrana qarşı sanksiyalarla bağlı mövqeni açıqlayıb. O bildirib ki, sanksiyaların ləğvi üçün əvvəlcə real dəyişikliklər baş verməlidir. Fon der Lyayenin sözlərinə görə, bu dəyişikliklər etibarlı və yoxlanıla bilən olmalıdır. Avropa İttifaqı yalnız bundan sonra məhdudiyyətlərin yumşaldılmasını nəzərdən keçirə bilər. O qeyd edib ki, sanksiyalar müxtəlif səbəblərlə tətbiq olunub. Bunlar insan hüquqları və kütləvi qırğın silahları ilə bağlı narahatlıqları əhatə edir. Avropa Komissiyasının sədri qərarların konkret vəziyyətə əsasən veriləcəyini vurğulayıb. Avropa İttifaqı gələcək addımlarını hadisələrin inkişafına uyğun müəyyənləşdirəcək.

İran və ABŞ arasında əldə olunan razılaşma ətrafında müzakirələr davam edir. İran tərəfi ABŞ tərəfindən maliyyə vəsaiti ödənilmədiyini açıqlayıb. Bundan əlavə, Tehran Vaşinqtona etibar etmədiyini də bəyan edib. Müşahidəçilər hesab edirlər ki, etimad məsələsi danışıqların əsas problemlərindən biridir. ABŞ administrasiyası razılaşmanı mühüm uğur kimi təqdim edir. Bununla yanaşı, ölkə daxilində sənədin detalları ilə bağlı suallar artır. Müxtəlif siyasi dairələr daha çox məlumatın açıqlanmasını tələb edir. Tənqidçilər əldə olunan nəticələrin əvvəlki razılaşmalardan daha üstün olub-olmadığının hələ də dəqiq bilinmədiyini bildirirlər.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai müharibə ilə bağlı məsuliyyət məsələsinin gündəmdə qalacağını bildirib. O qeyd edib ki, əldə olunan razılaşmalar İran xalqına qarşı törədilmiş əməllərin unudulması demək deyil. Bəqainin sözlərinə görə, həlak olanlarla bağlı ədalətin təmin olunması daimi prioritetdir. İran bu hadisələrin sənədləşdirilməsi istiqamətində fəaliyyətini davam etdirəcək. Xarici İşlər Nazirliyi beynəlxalq platformalarda məsələni gündəmə gətirməyi planlaşdırır. Tehran baş verənlərin unudulmamasında israrlıdır. İran rəsmisi gərginliyin azaldılmasının məsuliyyət məsələsini arxa plana keçirmədiyini vurğulayıb. O, ölkəsinin bu mövqeyini gələcəkdə də qoruyacağını bildirib.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai Livanın suverenliyinin ABŞ ilə əldə olunmuş anlaşmanın əsas hissələrindən biri olduğunu bildirib. O qeyd edib ki, razılaşma bütün cəbhələrdə müharibənin dayandırılmasını nəzərdə tutur. Bəqayi Livanın ərazi bütövlüyünə hörmət göstərilməsinin sənəddə açıq şəkildə yer aldığını vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, dövlətlərin suveren hüquqlarının qorunması regional sabitlik üçün vacibdir. İran rəsmisi Livanın təhlükəsizliyinin xüsusi əhəmiyyət daşıdığını bildirib. O qeyd edib ki, təhlükəsizlik təminatları olmadan heç bir razılaşma uzunömürlü ola bilməz. Tehran Livanın müstəqilliyini bölgədə sülhün əsas şərtlərindən biri hesab edir. İran bu məsələnin gələcək proseslərdə diqqət mərkəzində qalacağını vurğulayır.

Livan Prezidenti Cozef Aun İran və ABŞ arasında əldə olunan razılaşmanı müsbət qiymətləndirib. O, sənəddə Livanın təhlükəsizliyi və sabitliyinə verilən önəmi alqışlayıb. Prezidentin sözlərinə görə, ölkəsinin suverenliyinə hörmət göstərilməsi mühüm əhəmiyyət daşıyır. Aun hesab edir ki, razılaşma bölgədə sabitliyin möhkəmlənməsinə kömək edə bilər. O, xalqların hüquqlarının qorunmasının vacibliyini vurğulayıb. Livan rəhbəri ölkədə dağıdılmış ərazilərin bərpasını prioritet məsələ adlandırıb. Prezident vətəndaşların normal həyata qayıtmasının vacibliyini qeyd edib. Onun fikrincə, təhlükəsiz mühit Livanın yenidən qurulması üçün əsas şərtdir.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai Livanın ABŞ ilə əldə olunan anlaşmada mühüm yer tutduğunu bildirib. O qeyd edib ki, Livanın suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə hörmət razılaşmanın əsas müddəalarından biridir. Tehran Livandakı hadisələri diqqətlə izlədiyini açıqlayıb. Bəqayi son hadisələr fonunda Livan xalqına başsağlığı verib. İran rəsmisi qərarların müəyyən meyarlar əsasında qəbul edildiyini vurğulayıb. O, Livana qarşı hücumların Tehranın mövqeyinə təsir göstərdiyini qeyd edib. İran bölgədə sabitliyin qorunmasını vacib hesab edir. Rəsmi Tehran Livanın təhlükəsizliyini regional sabitliyin əsas şərtlərindən biri kimi qiymətləndirir.

Böyük Britaniyanın Baş naziri Kir Starmer ABŞ Prezidenti Donald Tramp ilə telefon danışığında İranla mümkün razılaşmaya dəstək ifadə edib. O, sazişin dayanıqlı sülh təmin etməsinin vacibliyini vurğulayıb. London tərəfi istənilən sülh sazişinin icrasına hazır olduğunu bildirib. Tərəflər dənizdə sərbəst hərəkətin bərpasının vacibliyini qeyd ediblər. Qlobal iqtisadi təsirlərin azaldılması məqsədi vurğulanıb. Böyük Britaniya və ABŞ arasında koordinasiyanın davam edəcəyi bildirilib. Diplomatik əməkdaşlığın gücləndiyi qeyd olunur. Proses beynəlxalq səviyyədə izlənilir.

Tehranın ABŞ Prezidenti Donald Trampın ABŞ–İran anlaşması ilə bağlı açıqlamalarına hələ rəsmi cavab vermədiyi bildirilir. Məlumata görə, Trampın bəyanatları İran rəsmilərinin əvvəlki mövqeləri ilə bəzi məqamlarda ziddiyyət təşkil edir. Xüsusilə imzalanma vaxtı ilə bağlı fərqlər diqqət çəkir. Tehran tərəfi danışıqlarda irəliləyiş olduğunu qəbul edir. Layihənin ali təhlükəsizlik və rəhbərlik səviyyəsində dəyərləndirildiyi qeyd olunur. Rəsmi açıqlamada imzalanmanın bazar günü olmayacağı bildirilib. Lakin yaxın günlərdə ehtimalın yüksək olduğu vurğulanır. Prosesin davam etdiyi qeyd edilir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp ABŞ–İran razılaşmasının sabah imzalanacağını bildirib. O, imzalanmadan sonra Hörmüz boğazının “hamı üçün açıq” olacağını qeyd edib. Tramp prosesin sürətli və problemsiz başa çatacağına ümid etdiyini deyib. Eyni zamanda alternativ variantların da mövcud olduğu vurğulanıb. Açıqlama bölgədə dəniz təhlükəsizliyi ilə bağlı müzakirələr fonunda verilib. Beynəlxalq diqqətin artdığı bildirilir. Diplomatik prosesin kritik mərhələdə olduğu qeyd olunur. Vəziyyət diqqətlə izlənilir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranın nüvə proqramı ilə bağlı açıqlama verərək gələcəkdə “nüvə qalıqlarının” ABŞ tərəfindən götürülərək məhv ediləcəyini bildirib. O, bu prosesin həm İran daxilində, həm də ABŞ ərazisində həyata keçirilə biləcəyini deyib. Tramp prosesin sürətli və problemsiz olacağına ümid etdiyini qeyd edib. Eyni zamanda alternativ variantın mövcud olduğunu vurğulayıb. ABŞ-ın İran və Yaxın Şərqlə uzunmüddətli əməkdaşlığa hazır olduğu bildirilib. Prosesin nəticəsinin qeyri-müəyyən olduğu qeyd olunur. Siyasi gərginliyin davam etdiyi vurğulanır. Vəziyyət diqqətlə izlənilir.