İranın BMT-dəki səfiri Amir Said İravani Hörmüz boğazı ilə bağlı Tehrana yönələn tənqidləri rədd edərək İranın addımlarının beynəlxalq hüquqa uyğun olduğunu bildirib. O vurğulayıb ki, Tehran strateji su yolunun “düşmən fəaliyyətləri və hərbi hücumlar üçün” istifadə olunmasına imkan verməyəcək. Ekspertlər hesab edirlər ki, Hörmüz boğazı ətrafında artan gərginlik qlobal enerji təhlükəsizliyi və beynəlxalq dəniz ticarəti üçün ciddi risklər yaradır.
#ABŞ–İran gərginliyi
Qətər Baş Naziri şeyx Məhəmməd bin Əbdülrəhman Pakistanın vasitəçilik səylərinə tam dəstək verib və ABŞ–İran gərginliyi fonunda regionda sabitliyin və davamlı sülhün təmin olunmasını vurğulayıb.
Bu göstərici Pentaqonun cəmi iki həftə əvvəl Konqresə təqdim etdiyi 25 milyar dollarlıq proqnozu xeyli üstələyib. Maliyyə yükünün artım sürəti ekspertlər arasında ciddi narahatlıq doğurur. Harvard Kennedi Məktəbinin mütəxəssisləri hələ aprel ayında xəbərdarlıq etmişdilər ki, münaqişənin ABŞ vergi ödəyicilərinə verəcəyi ümumi zərər uzunmüddətli perspektivdə 1 trilyon dollara çata bilər.
ABŞ-ın 2003-cü ildə İraqın işğalından sonra ilk dəfə olaraq Yaxın Şərq regionuna ən böyük hava qüvvəsini yerləşdirdiyi iddia olunur. Vaşinqton son günlər regionda hava və dəniz hərbi kontingentini gücləndirərək İrana qarşı mümkün əməliyyat variantlarını nəzərdən keçirir. Məlumatda bildirilir ki, nəzərdən keçirilən ssenarilər iyun 2025-ci ildə İranın nüvə obyektlərinə qarşı həyata keçirilən “birdəfəlik zərbə” variantından fərqli olaraq, həftələrlə davam edə biləcək genişmiqyaslı hava əməliyyatını da əhatə edir. Donald Trampa təqdim olunan brifinqlərin İran rəhbərliyinə və regional müttəfiqlərinə maksimum zərər vurmaq məqsədi daşıdığı vurğulanır.
Şamxani nüvə danışıqları çərçivəsində Rusiyanın mümkün alternativ kimi təqdim olunmasına toxunaraq, “Zənginləşdirilmiş materialın İran ərazisindən çıxarılması üçün heç bir əsas yoxdur” deyib. Onun sözlərinə görə, İranın nüvə proqramı tamamilə dinc xarakter daşıyır və ölkənin daxili imkanları çərçivəsində həyata keçirilir.
İsrail və ABŞ mediası İrana qarşı mümkün hərbi müdaxilənin Türkiyənin fəal diplomatik vasitəçilik təşəbbüsləri nəticəsində təxirə salındığını yazır. Məlumata görə, Türkiyə ABŞ-ın İrana qarşı mümkün hücumlarının qarşısını almaq üçün diplomatik kanalları aktivləşdirib. Rəcəb Tayyib Ərdoğan əvvəlcə ABŞ Prezidenti Donald Tramp, daha sonra isə İran Prezidenti Məsud Pezeşkian ilə telefon danışığı aparıb. Bu intensiv təmaslardan sonra Türkiyənin də daxil olduğu üçtərəfli sammit ideyası gündəmə gəlib.
İran ABŞ Prezidenti Donald Trampın mümkün hərbi müdaxilə ilə bağlı açıqlamaları fonunda əksər uçuşlar üçün bağladığı hava məkanını yenidən açıb. ABŞ Federal Aviasiya Administrasiyasının (FAA) yaydığı bildirişlərə əsasən, İran hava məkanı cümə axşamı əksər kommersiya reysləri üçün müvəqqəti olaraq bağlanıb. Məhdudiyyətlər İran Mülki Aviasiya Təşkilatının (CAO) əvvəlcədən verdiyi xüsusi icazə olmadan həyata keçirilən bütün uçuşlara şamil olunub.