#Rufiz Hafizoğlu

İranda etiraz dalğası Şərqi Azərbaycandakı qəsəbələr də daxil olmaqla 25 şəhərə yayılıb. Ölkənin qərb və cənub-qərbindəki əyalətlərdə etirazçılarla polis arasında qanlı toqquşmalar baş verib. İranın 31 əyalətindən 22-si hazırda aktiv etirazlarla əhatə olunub. Hələlik məlum olmayan səbəblərdən Tehranın qərbindəki İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun Bəsic Meqdad bazasında güclü partlayış baş verib. Hadisələri şərh edən Ali Lider Əli Xamenei etirazçıların tələblərini "ədalətli" elan etdi. Lakin Rəhbər vurğuladı ki, "üsyançılar öz yerlərinə qoyulmalıdır".

Qəzza mövzusu ilə bağlı beynəlxalq yanaşmaların nə qədər həssas, mürəkkəb və çoxşaxəli olduğu artıq hamı tərəfindən qəbul edilən reallıqdır. Bu kontekstdə Azərbaycanın mövqeyi bəzən yanlış təqdim olunur və ya səthi şərh edilir. Halbuki rəsmi Bakının mövcud regional reallıqları nəzərə alaraq sərgilədiyi xətt həm təhlükəsizlik baxımından, həm də diplomatik baxımdan kifayət qədər ölçülüb-biçilmiş bir yanaşmadır.

Yaxın Şərqdə illərdir davam edən qarşıdurmalar bir daha göstərir ki, sülh yalnız silahların susması ilə deyil, düşünülmüş diplomatiya, etimad və uzunmüddətli təhlükəsizlik mexanizmləri ilə mümkündür. Münaqişə ocaqlarında sabitliyin bərqərar olunması prosesində hər dövlətin rolu onun siyasi çəkisi, beynəlxalq etibarı və praktiki təcrübəsi ilə ölçülür. Məhz bu kontekstdə Azərbaycanın Qəzza ilə bağlı mümkün sülhyaratma təşəbbüsləri ətrafında aparılan müzakirələr təkcə regional deyil, qlobal miqyasda diqqət çəkən bir mövzuya çevrilib. Rəsmi Bakının ehtiyatlı, ölçülüb-biçilmiş və beynəlxalq hüquqa əsaslanan yanaşması isə bu məsələdə emosional deyil, rasional mövqenin üstün tutulduğunu göstərir. Bəs Azərbaycan ordusunun sülhməramlı qüvvələrinin Qəzzada olmasına mane olan nədir? Qəzza üçün alternativ sülhməramlı missiyası hansı dövlətə məxsusdur?

Azərbaycanla Ərəb dünyasının ən dinamik inkişaf edən ölkələrindən biri olan Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri (BƏƏ) arasında münasibətlər son illərdə, xüsusən də Vətən müharibəsindən sonra keyfiyyətcə yeni müstəviyə yüksəlib. Ümumiyyətlə, Azərbaycan ərəb ölkələri ilə münasibətlərinə hər zaman xüsusi önəm verib ki, bu da ölkəmizin müstəqil Yaxın Şərq siyasətinin tərkib hissəsidir. Məhz bu siyasət sayəsində ərəb ölkələri ilə, xüsusən də BƏƏ ilə münasibətlər dünya praktikasında olan klassik çərçivəni çoxdan aşaraq strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə çatıb.

ABŞ Konqresinin üzvü Anna Paulina Luna bildirib ki, Azərbaycana verilən hərbi və maliyyə yardımlarını məhdudlaşdıran 907-ci düzəlişin tamamilə ləğv olunması vacibdir və bu məqsədlə qanun layihəsini Nümayəndələr Palatasına təqdim edib. Luna bu addımın ABŞ-ın regional siyasətdə daha çevik hərəkət etməsinə imkan yaradacağını qeyd edib.

"Demokratik Güclər" adı altında gizlənən və ABŞ tərəfindən dəstəklənən terror qruplaşması ilə Suriya hökumət qüvvələri arasında toqquşma qaçılmazdır". Bunu Qaynarinfo-ya açıqlamasında siyasi şərhçi Rufiz Hafizoğlu kürdlərin rəhbərlik etdiyi terrorçu Suriya Demokratik Qüvvələrinin (SDQ) bölmələri ilə Suriya ordusu arasında baş verən insidenti şərh edərkən deyib. Ekspert bildirib ki, Suriya ilə İsrail arasında detalları açıqlanmayan danışıqlar gedir:

Sentyabrın 16-da Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin (BƏƏ) Prezidenti Şeyx Məhəmməd bin Zayed Al Nəhyan Azərbaycana rəsmi səfər edib. Füzuli Beynəlxalq Hava Limanına eniş edən qonağı Prezident İlham Əliyev özü şəxsən qarşılayıb. İki ölkə liderləri arasında təkbətək və geniş tərkibli görüşlər keçirilib, bir sıra sənədlər imzalanıb.

Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin (BƏƏ) Prezidenti Şeyx Məhəmməd bin Zayed Al Nəhyanın Azərbaycana səfəri yalnız protokol xarakterli bir addım deyil. Bu səfər iki ölkə arasında son illərdə dərinləşən əlaqələrin və strateji əməkdaşlığın daha da gücləndirilməsinə xidmət edən mühüm hadisədir. Səfərin təsadüfi olmadığını göstərən bir sıra amillər mövcuddur ki, bunlar həm tarixi, həm də müasir mərhələdə Azərbaycan-BƏƏ münasibətlərinin məzmununu formalaşdırır.

İsrail-Fələstin münaqişəsi uzun müddətdir ki, davam edir. Bu məsələnin həlli üçün bir sıra alternativ planlar irəli sürülsə də prosesə heç bir müsbət təsiri olmayıb. Qərb ölkələri isə ümumiyyətlə münaqişəyə “barmaq arasından” baxır. Avropanın sadəcə 3 dövləti – İspaniya, İrlandiya, Norveç – Fələstini dövlət kimi tanıyıb. Münaqişə hələ də davam etdiyinə görə deyə bilərik ki, üç Avropa dövlətinin Fələstini tanımasının heç bir təsiri olmadı.