#Kanada

Kanada qlobal müdafiə bankının yaradılması təşəbbüsünə beynəlxalq dəstəyin artırılması istiqamətində fəaliyyətini davam etdirir. Xarici işlər naziri Anita Anand bildirib ki, layihənin təsisçi ölkələrinin siyahısı yalnız daha çox dövlətin təşəbbüsə qoşulmasından sonra açıqlanacaq. Onun sözlərinə görə, bu istiqamətdə danışıqlar davam edir və layihə artıq kifayət qədər dəstək qazanıb. Anita Anand qeyd edib ki, təşəbbüsün uğuru geniş beynəlxalq iştirakdan asılıdır. Bu mövqe Kanadanın Baş naziri Mark Karninin əvvəlki açıqlamaları ilə də üst-üstə düşür. Layihənin müdafiə sahəsində maliyyə əməkdaşlığını gücləndirməsi nəzərdə tutulur. Kanada bunun qlobal təhlükəsizlik sahəsində yeni əməkdaşlıq imkanları yaradacağına inanır.

Şimali Atlantika Müqaviləsi Təşkilatı (NATO) dünyanın ən böyük hərbi-siyasi ittifaqıdır. Təşkilat 4 aprel 1949-cu ildə ABŞ, Kanada və Qərbi Avropanın 10 dövləti tərəfindən Vaşinqton Müqaviləsinin imzalanması ilə yaradılıb. NATO-nun əsas məqsədi üzv dövlətlərin təhlükəsizliyini kollektiv şəkildə təmin etmək, hər hansı xarici hücumun qarşısını almaq və transatlantik təhlükəsizlik əməkdaşlığını gücləndirməkdir.

Kanada dolları ABŞ dolları qarşısında sabit qalsa da, ayı son iki ilin ən böyük aylıq dəyər itkisi ilə başa vurmağa hazırlaşır. Məzənnə 1 ABŞ dollarına qarşı 1,4205 Kanada dolları səviyyəsində formalaşıb. Gün ərzində məzənnədə cüzi dəyişikliklər qeydə alınıb. Son statistik göstəricilər Kanada iqtisadiyyatının gözləniləndən daha güclü artdığını göstərsə də, bu, milli valyutaya ciddi dəstək verməyib. İnvestorlar hazırda ABŞ–Meksika–Kanada Ticarət Sazişinin yenilənməsi ilə bağlı prosesləri diqqətlə izləyirlər. Qeyri-müəyyənlik bazarlarda ehtiyatlı əhval-ruhiyyəni qoruyur. Mütəxəssislər yaxın günlərdə veriləcək qərarların Kanada dollarının məzənnəsinə təsir göstərə biləcəyini bildirirlər.

Venesuelada baş vermiş dağıdıcı zəlzələlərdən sonra beynəlxalq dəstək genişlənməkdə davam edir. Kanadanın Baş naziri Mark Karni ölkəsinin zərərçəkən Venesuela xalqına humanitar yardım göstərəcəyini bəyan edib. O, Kanada xalqı adından həyatını itirənlərin ailələrinə səmimi başsağlığı verərək yaralananlara şəfa arzulayıb. Baş nazir bildirib ki, Kanada yaxın günlər və həftələr ərzində humanitar yardım paketləri hazırlayaraq zərərçəkmiş əhaliyə dəstək verəcək. Yardımın əsas məqsədi təbii fəlakətdən əziyyət çəkən insanların təcili ehtiyaclarının qarşılanmasına kömək etməkdir. Son günlər bir çox ölkə və beynəlxalq təşkilatlar da Venesuelaya həmrəylik nümayiş etdirərək yardım və başsağlığı mesajları göndəriblər. Kanadanın bu addımı beynəlxalq humanitar həmrəyliyin davam etdiyini göstərən növbəti təşəbbüslərdən biri kimi qiymətləndirilir. Humanitar dəstəyin artırılması fəlakətin nəticələrinin aradan qaldırılması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Kanada dünya çempionatını iqtisadi və diplomatik imkan kimi qiymətləndirir. Baş nazir Mark Karni ölkənin investisiyalar üçün açıq olduğunu bildirib. Hökumət sentyabr ayında keçiriləcək İnvestisiya Zirvəsinə dünyanın aparıcı investorlarını cəlb etməyə çalışır. Məqsəd növbəti illərdə iqtisadiyyata böyük həcmdə sərmayə cəlb etməkdir. Toronto şəhəri isə çoxmədəniyyətli simasını dünyaya tanıtmağa çalışır. Şəhərdə 250 müxtəlif dildə danışıldığı bildirilir. Bununla yanaşı, turizm sektorunda gözlənilən qədər yüksək tələbat müşahidə olunmur. Dünya çempionatı Kanadanın beynəlxalq imicinin gücləndirilməsi üçün vacib platforma hesab edilir.

"Biz əldə olunmuş bu razılaşmadan olduqca məmnun və şadıq. Bu, regionda və dünyada şərtləri kökündən dəyişdirən bir dönüş nöqtəsidir. Sənəd ilk növbədə İranın nüvə silahına sahib olmamasını təmin etmək üçün möhkəm zəmin yaradır. Eyni zamanda, zaman keçdikcə region iqtisadiyyatlarının yenidən qlobal sistemə inteqrasiyası və bu gün sammitdə ətraflı müzakirə etdiyimiz Livan böhranının həlli üçün əlverişli fundamental baza formalaşdırır. Ona görə də hər mənada müsbət prosesdir"- deyə Karni bildirib.

Beynəlxalq Futbol Federasiyasının prezidenti Canni İnfantino ABŞ-də keçirilən 2026-cı il futbol üzrə dünya çempionatı ərəfəsində yaranan viza problemləri və bəzi iştirakçıların ölkəyə girişinə icazə verilməməsi ilə bağlı narahatlıqlara cavab verib. Meksikanın paytaxtında keçirilən mətbuat konfransında çıxış edən FIFA rəhbəri bildirib ki, təşkilat əsasən idman qurumu kimi fəaliyyət göstərir və dövlətlərin immiqrasiya siyasətinə müdaxilə etmək səlahiyyətinə malik deyil.

Böyük Britaniya, Avstraliya, Kanada, Fransa və Norveç Qərb Sahilində İsrail sakinlərinin törətdiyi zorakılığa qarşı koordinasiyalı addımlar atıb. Beş ölkə yeni sanksiyalar tətbiq edib və hökumət tədbir görməsə, əlavə addımlar atmağa hazır olduqlarını bildirib. Fransa və digər tərəfdaşlar işğal olunmuş ərazidəki zorakılığa qarşı sanksiyaları birgə həyata keçirir.

Avstraliya, Kanada, Danimarka, Estoniya, Finlandiya, Fransa, İslandiya, Latviya, Litva, Norveç və İsveç xarici işlər nazirləri, eləcə də Avropa İttifaqının xarici siyasət rəhbəri Kaya Kallas Livanda gərginliyin artmasına dair dərin narahatlıq ifadə ediblər. Rəsmi şəxslər atəşkəs razılaşmasının icrasını dəstəklədiklərini və Livanın səlahiyyətlərini genişləndirmək səylərini alqışladıqlarını bildiriblər. Bəyanatda Hizbullahdan hücumların dayandırılması, İsraildən isə Livanın suverenliyinə hörmət göstərməsi və hərbi gərginliyi dayandırması tələb olunub. Xarici işlər nazirləri bütün tərəfləri maksimum təmkin göstərməyə, atəşkəsə riayət etməyə və mülki vətəndaşların qorunmasını təmin etməyə çağırıb. Bu addım regionda gərginliyin azaldılması və sülhün təşviqi məqsədini güdür.

Kanada əvvəl planlaşdırdığı 88 ədəd F-35 döyüş təyyarəsi alımını xeyli azaldaraq, təxminən 60 ədəd Saab Gripen E/F döyüş təyyarəsi tədarük etməyi planlaşdırır. Qərarın əsas məqsədi ABŞ müdafiə sistemlərinə asılılığı azaltmaqdır. Ottava həm ABŞ mənşəli sistemlərdən strateji asılılığı azaltmaq, həm də NATO vəzifələri üçün kritik beşinci nəsil döyüş təyyarəsi imkanlarından imtina etməmək niyyətindədir. Bu səbəbdən F-35 və Gripen E/F-in birlikdə istifadə olunduğu qarışıq filo modeli ön plana çıxır.

2026-cı ildə keçiriləcək futbol üzrə dünya çempionatı tarixdə ilk dəfə üç ölkənin – ABŞ, Kanada və Meksikanın birgə ev sahibliyi ilə baş tutacaq. Turnir həm iştirakçı sayı, həm stadion coğrafiyası, həm də oyun sayı baxımından dünya çempionatları tarixinin ən böyük yarışı olacaq. Beynəlxalq Futbol Federasiyasının təşkil etdiyi turnirdə ilk dəfə 48 milli komanda iştirak edəcək. Çempionat 2026-cı il iyunun 11-dən iyulun 19-dək davam edəcək və ümumilikdə 104 oyun keçiriləcək.