BAKI,VOA, Fərid Mikayılov

Kanada hökuməti hərbi hava qüvvələrinin modernləşdirilməsi proqramında köklü və strateji dəyişiklik etmək qərarına gəlib.

VOA xəbər verir ki, Ottava əvvəllər tədarük etməyi planlaşdırdığı 88 ədəd ABŞ mənşəli F-35 döyüş təyyarəsinin sayını əhəmiyyətli dərəcədə azaldaraq, İsveç istehsalı olan "Saab Gripen E/F" platformalarına üstünlük verməyi hədəfləyir.

Ottava hökuməti ilkin plandan kənara çıxaraq yalnız 30 ədəd F-35 qırıcısı alacaq. Yaranan qalan hərbi ehtiyac isə İsveçin "Saab" şirkətindən tədarük ediləcək təxminən 60 ədəd "Gripen E/F" döyüş təyyarəsi ilə kompensasiya olunacaq.

Bu addım Kanada Kral Hava Qüvvələrinə həm beşinci nəsil F-35 qırıcılarının imkanlarından, həm də dördüncü nəsil "Gripen" platformalarından ibarət universal, qarışıq döyüş filosu yaratmaq şansı verəcək.

Qərarın fundamental qayəsi Kanadanın ABŞ müdafiə sənayesi sistemlərindən olan birbaşa asılılığını minimuma endirməkdir. Ottava həm Vaşinqtondan gələn strateji asılılığı cilovlamaq, həm də NATO qarşısındakı kritik beşinci nəsil döyüş tapşırıqlarını qoruyub saxlamaq istəyir.

"Saab Gripen E/F" platformaları aşağı istismar xərcləri, qısa uçuş-enmə zolaqlarına uyğunluğu və yüksək texnologiya transferi potensialı ilə seçilir. ABŞ istehsalı F-35 isə aşağı radar görünürlüyü (stealth), mükəmməl sensor inteqrasiyası və şəbəkə mərkəzli döyüş qabiliyyəti ilə yalnız kritik missiyalarda tətbiq ediləcək.

Kanada hələ 2023-cü ilin yanvarında köhnəlmiş "F/A-18 Hornet" donanmasını əvəzləmək üçün F-35-i rəsmən seçmişdi. Lakin ABŞ ilə Ottava arasında yaşanan son ticarət gərginlikləri Kanadanı bu layihəni yenidən nəzərdən keçirməyə məcbur edib.

Kanada və İsveç arasındakı hərbi kooperasiya təkcə qırıcılarla məhdudlaşmır. Baş nazir Mark Karni yaxın müddətdə "Saab" şirkətindən 5-6 ədəd "GlobalEye" Hava Əvvəlcədən Xəbərdarlıq və Nəzarət (AEW&C) təyyarəsinin də alınacağını bəyan edib. "Gripen" layihəsi ilə birgə bu tərəfdaşlıq daha geniş miqyas alacaq.