ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla bağlı sərt açıqlamalar verib. O, İranı “uğursuz və ölü dövlət” adlandırıb. Tramp İranın donanması və hava qüvvələrinin olmadığını iddia edib. ABŞ Prezidenti ölkənin valyuta vəziyyəti və hərbçilərə maaş ödənişləri ilə bağlı da ittihamlar səsləndirib. O, İranda inflyasiyanın 300 faiz olduğunu bildirib. Tramp İran rəhbərliyini ölkəni idarə edə bilməməkdə ittiham edib. İran tərəfi isə ABŞ-nin təzyiq siyasətinə qarşı mövqeyini davam etdirir. Açıqlama Vaşinqton və Tehran arasında gərginliyin yüksək olduğu bir vaxtda verilib.
#ABŞ
İran ordusunun sözçüsü Əbülfəzl Şəkərçi Donald Trampın Hörmüz boğazı ilə bağlı açıqlamalarına cavab verib. O, ABŞ-nin bu strateji su yolunu öz ərazisi elan etmək niyyətinin mümkün olmadığını bildirib. Şəkərçi İranın bölgədə ABŞ hərbi mövcudluğuna qarşı olduğunu vurğulayıb. İran rəsmisi amerikalı qüvvələrin Qərbi Asiyadan çıxarılmasının Tehran üçün əsas məqsədlərdən biri olduğunu deyib. O, Hörmüz boğazının bölgə ölkələri üçün mühüm strateji əhəmiyyət daşıdığını qeyd edib. ABŞ və İran arasında bu su yolunun nəzarəti ilə bağlı gərginlik davam edir. Hörmüz boğazı qlobal enerji daşımalarının əsas marşrutlarından biri hesab olunur.
İran Prezidenti Məsud Pezeşkian Hindistanın Baş naziri Narendra Modi ilə görüşüb. Görüş Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının toplantısı çərçivəsində keçirilib. Pezeşkian ABŞ-də müharibənin davam etməsini istəyən qüvvələrin olduğunu bildirib. O, İranın heç vaxt müharibəni arzulamadığını vurğulayıb. İran Prezidenti ABŞ tərəfinin üzərinə götürdüyü öhdəlikləri yerinə yetirmədiyini deyib. Tərəflər Hörmüz boğazı ilə bağlı dəniz əməkdaşlığını da müzakirə ediblər. Çabahar limanında İran-Hindistan əməkdaşlığının gedişi nəzərdən keçirilib. Hindistanın Çabahar limanındakı sərmayəsinin azı 120 milyon dollar olduğu bildirilir.
İranın Xark adası ABŞ və İsrail tərəfindən bir neçə dəfə bombalansa da, zərbələr adada neft hasilatını dayandırmayıb. Bu barədə İran Milli Neft Şirkətinin baş direktoru məlumat verib. İranın yarırəsmi Fars agentliyinin məlumatına görə, rəsmi şəxs ABŞ Prezidenti Donald Trampın Xark adasının “tamamilə dağıdıldığı” barədə əvvəlki açıqlamasına cavab olaraq bildirib ki, adadakı işlər davam edir.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp İrana qarşı tətbiq olunan iqtisadi təzyiqlərin nəticə verdiyini bildirib və Tehranın nüvə silahına sahib olmasına imkan verilməyəcəyini bir daha bəyan edib. ABŞ Prezidenti İranın ABŞ və İsrailin hücumlarına cavab olaraq Körfəz ölkələrinə zərbələr endirməsinin özü də daxil olmaqla bir çoxlarını təəccübləndirdiyini bildirib.
İran ABŞ-yə məxsus “MQ-9” tipli pilotsuz uçuş aparatını (PUA) Hörmüz boğazı üzərində hava hücumundan müdafiə raketi ilə vurduğunu açıqlayıb.
Venesuelanın keçmiş prezidenti Nikolas Maduro ABŞ-da saxlanıldığı təcridxanadan ilk fotolarını paylaşıb. Fotolarda onun boz idman geyimində olduğu və əlləri ilə sülh işarəsi göstərdiyi görünür. Maduro fotolarda əvvəlki görünüşü ilə müqayisədə xeyli çəki itirmiş təsir bağışlayır. Maduro və həyat yoldaşı Siliya Flores yanvar ayında ABŞ xüsusi təyinatlıları tərəfindən Venesuelanın paytaxtı Karakasdan aparılaraq ABŞ-a gətiriliblər.
Livan parlamentinin sədri Nəbih Bərri BMT-nin Livandakı Müvəqqəti Qüvvələrinin səlahiyyət müddətinin uzadılmayacağı halda alternativ beynəlxalq qüvvənin yaradılmasını təklif edib. Onun sözlərinə görə, yeni sülhməramlı qüvvə BMT mandatı əsasında fəaliyyət göstərməlidir. Bərri bu qüvvənin Avropa ölkələri və ABŞ tərəfindən dəstəklənməsini vacib hesab edir. O bildirib ki, BMT mandatı olmadan Livanın cənubunda beynəlxalq qüvvələrin mövcudluğu üçün hüquqi əsas olmayacaq. Bərri beynəlxalq qüvvələrin Livan ordusunun dövlət suverenliyini təmin etməsinə yardım etdiyini vurğulayıb. O, İsrail qüvvələrinin Livandan tam çıxmasını bunun əsas şərtlərindən biri adlandırıb. Bərri İsraillə ikitərəfli razılaşmaları beynəlxalq qüvvələrə alternativ kimi qəbul etməyib. BMT-nin Livandakı Müvəqqəti Qüvvələrinin hazırkı səlahiyyət müddəti dekabrın 31-də başa çatmalıdır.
İran parlamentinin sədri Məhəmməd Bağır Qalibaf ABŞ-nin maliyyə naziri Skott Bessentin iqtisadi təzyiq siyasəti ilə bağlı açıqlamalarına cavab verib. Bessent ABŞ-nin 14 gündə bölgədən 130 milyon barel neftin daşınmasına yardım etdiyini bildirib. O, İran əleyhinə blokada və iqtisadi kampaniyanın Tehran iqtisadiyyatını çökdürəcəyini iddia edib. Qalibaf isə “əsl 130-lar” ifadəsi ilə Vaşinqtonun müharibəyə 130 milyard dollardan çox vəsait xərclədiyini irəli sürüb. O, “Jane Street Capital”ın neft bazarında 130 milyon dollardan çox itki verdiyini də iddia edib. Bu iddiaların müstəqil şəkildə təsdiqləndiyi barədə məlumat yoxdur. Qalibaf iqtisadçı Pol Kruqmanın Bessentin maliyyə bazarlarına təsir siyasətini tənqid edən məqaləsinə də istinad edib. İran rəsmisi bununla ABŞ-nin iqtisadi təzyiq siyasətinin Vaşinqton üçün də böyük xərclər yaratdığını göstərməyə çalışıb.
İranın dəstəklədiyi “Kətaib Seyyid əş-Şühəda” İraqda silahların dövlət nəzarətinə verilməsi üçün 10 şərt irəli sürüb. Əsas tələb ABŞ hərbi qüvvələrinin İraqdan tamamilə çıxarılmasıdır. Qrup ABŞ-nin ölkədə hər hansı ad altında hərbi mövcudluğuna son qoyulmasını istəyir. İraqın hava məkanından qonşu ölkələrə hücumlar üçün istifadənin qarşısının alınması da tələblər sırasındadır. Silahlı qrup İraq ordusunun və hava hücumundan müdafiə imkanlarının gücləndirilməsini tələb edir. Kürdüstan Fəhlə Partiyasının silahlı üzvlərinin ölkədən çıxarılması da şərtlərdən biridir. Qrup İraq Kürdüstanındakı sərhədlərin mərkəzi hökumətin nəzarətinə keçməsini və İran müxalifət qruplarının ölkədən çıxarılmasını istəyir. İraq siyasi rəhbərliyi isə silahlı qrupların tərksilah edilməsi üçün sentyabrın 30-dək vaxt müəyyən edib.
İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu Səravanda silahlı qrupa qarşı əməliyyat keçirdiyini açıqlayıb. Əməliyyatın kəşfiyyat məlumatları əsasında Qüds quru qüvvələri ilə birgə həyata keçirildiyi bildirilir. İran tərəfinə görə, əməliyyat zamanı bir nəfər öldürülüb. Qrupun altı üzvü və tərəfdarı saxlanılıb. Ərazidən 20 bağlama partlayıcı maddə və müxtəlif silahların aşkarlandığı bildirilir. Bundan başqa, peyk rabitəsi üçün istifadə olunan “Starlink” cihazlarının ələ keçirildiyi açıqlanıb. İnqilab Keşikçiləri Korpusu qrupun vilayətin cənubunda hücumlar planlaşdırdığını iddia edir. İran tərəfi həmin şəxslərin İsrail və ABŞ ilə əlaqəli olduğunu bildirsə də, bu iddianı təsdiqləyən müstəqil sübutlar təqdim olunmayıb.
Şərqi Asiyada təhlükəsizlik mühitinin sürətlə dəyişməsi, Çin və Şimali Koreyanın hərbi potensialının güclənməsi, habelə Pekin, Moskva və Pxenyan arasında hərbi əməkdaşlığın dərinləşməsi fonunda Yaponiya müdafiə siyasətində yeni mərhələyə qədəm qoyur. İkinci Dünya müharibəsindən sonra qəbul edilən konstitusiyanın hərbi fəaliyyətə qoyduğu onilliklər boyu davam edən sərt məhdudiyyətlərdən sonra Tokio bu gün genişmiqyaslı regional böhranlar ehtimalına qarşı müdafiə və texnoloji imkanlarını artırmağa daha qərarlı görünür.