#ABŞ

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian Donald Trampın İranın hərbi imkanları ilə bağlı açıqlamalarına cavab verib. O bildirib ki, ABŞ-ın bəyanatları müharibədə real nəticələri göstərmir. Pezeşkian İranın ərazi bütövlüyünü qoruyacağını vurğulayıb. İran lideri ölkənin hər qarışının müdafiə ediləcəyini deyib. Açıqlama ABŞ-İran qarşıdurmasının davam etdiyi bir vaxtda səslənib. Tərəflər hərbi əməliyyatların nəticələri ilə bağlı fərqli mövqelər nümayiş etdirirlər.

Donald Tramp ABŞ-ın İranın hərbi imkanlarının böyük hissəsini məhv etdiyini iddia edib. ABŞ Prezidenti bu barədə Ağ Evdə keçirdiyi brifinqdə danışıb. O, İran və Hizbullahın Rusiyaya qarşı sanksiyalar qanun layihəsinə əlavə edilə biləcəyini bildirib. Tramp yeni məhdudlaşdırıcı tədbirlərin mümkünlüyünə diqqət çəkib. ABŞ-İran qarşıdurması fonunda hərbi və iqtisadi təzyiq siyasəti davam edir. Regionda gərginliyin diplomatik və təhlükəsizlik nəticələri izlənilir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranın qarşıdurmada “ilk atəşi açdığını” bildirib. O, bunun böyük səhv olduğunu deyib. Tramp ABŞ-ın İranla razılaşma üçün imkan yaratdığını iddia edib. ABŞ Prezidenti həmçinin Vaşinqtonun İranın hərbi imkanlarının böyük hissəsini sıradan çıxardığını bildirib. Tərəflər arasında qarşılıqlı ittihamlar ABŞ-İran gərginliyinin davam etdiyi bir vaxtda səslənir. Bölgədə hərbi və diplomatik vəziyyət qeyri-müəyyən olaraq qalır.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Hörmüz boğazının qorunması qarşılığında ABŞ-a investisiyaların yatırılmasını dəstəklədiyini bildirib. O, boğazın təhlükəsizliyinin təmin edilməsində ABŞ-ın roluna diqqət çəkib. Tramp daha əvvəl Hörmüz boğazından keçid üçün ödəniş məsələsini gündəmə gətirmişdi. Son açıqlamasında isə Körfəz ölkələrinin ABŞ-a investisiya yatırması ideyasını önə çıxarıb. Hörmüz boğazı enerji daşımaları baxımından dünyanın ən strateji su yollarından biri olaraq qalır.

Donald Tramp Hörmüz boğazından keçid üçün ödəniş tətbiqi ideyasını dəstəkləmədiyini bildirib. O, heç bir ölkənin bu su yolundan istifadə üçün haqq tələb etməməli olduğunu deyib. Tramp daha əvvəl gəmilərə 20 faizlik rüsum tətbiq ediləcəyini açıqlamışdı. ABŞ Prezidenti sonradan Körfəz ölkələrinin rüsum əvəzinə ABŞ-a böyük investisiyalar yatırmaq istədiyini bildirib. Hörmüz boğazı ilə bağlı müzakirələr enerji təhlükəsizliyi və beynəlxalq gəmiçilik baxımından davam edir.

ABŞ-İran qarşıdurmasının davam etməsi neft qiymətlərinin artmasına səbəb olub. Brent markalı neft 5 faizədək bahalaşaraq 87 dollar ətrafında ticarət olunub. Bazar ertəsi də qiymətlər 9 faiz yüksəlmişdi. Ekspertlər Hörmüz boğazında gəmi hərəkətinin azalmasının enerji təchizatına risk yaratdığını bildirirlər. ABŞ-ın İran limanlarına qarşı blokadanı bərpa etməsi bazarlarda narahatlığı artırıb. Eyni zamanda dollar zəifləyib. İnvestorlar geosiyasi riskləri və inflyasiyanın gedişatını izləyirlər.

Küveyt ordusu ölkənin hava məkanında “düşmən hava hədəfləri” ilə mübarizə apardığını açıqlayıb. Ordunun məlumatında hədəflərin detalları barədə məlumat verilməyib. Küveyt regionda artan hərbi gərginlik fonunda hava müdafiə sistemlərini aktiv saxlayır. Son dövrdə Körfəz ölkələri raket və pilotsuz uçuş aparatı təhlükələrinə qarşı hazırlıq vəziyyətini artırıb. Hadisə ABŞ-İran qarşıdurmasının davam etdiyi bir vaxtda baş verib.

Rusiya xarici işlər naziri Sergey Lavrov ABŞ-ın İranla bağlı hərbi əməliyyatlarını tənqid edib. O bildirib ki, qarşıdurmanın yenidən başlaması diplomatik həll imkanlarını azaldır. Lavrov mülki infrastruktura zərər dəyməsindən narahatlığını ifadə edib. Onun sözlərinə görə, ABŞ-ın addımları sülh danışıqlarına mane olur. Rusiya rəsmisi Vaşinqtonun beynəlxalq razılaşmalara əməl etməsi ilə bağlı suallar qaldırıb. Açıqlama ABŞ-İran gərginliyinin davam etdiyi bir vaxtda verilib.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Hörmüz boğazından keçən yüklərə 20 faizlik rüsum tətbiqi planından geri çəkilib. O bildirib ki, bunun əvəzinə Körfəz ölkələri ilə ticarət və investisiya razılaşmaları nəzərdə tutulur. Tramp İran limanlarına qarşı blokadanın davam etdiyini açıqlayıb. ABŞ Prezidenti Hörmüz boğazının İran istisna olmaqla bütün gəmilər üçün açıq olduğunu deyib. Qərar ABŞ-İran qarşıdurması və regionda artan dəniz gərginliyi fonunda verilib. Hörmüz boğazının gələcək statusu beynəlxalq enerji bazarları üçün mühüm məsələ olaraq qalır.

Hörmüz boğazında iyunun 17-də imzalanan anlaşmadan sonra ən aşağı gəmi keçidi qeydə alınıb. Son məlumatlara görə, səhər saatlarından yalnız dörd gəmi boğazdan keçib. Onların arasında bir neft tankeri və üç konteyner gəmisi olub. Gəmilərin Oman və BƏƏ limanlarından yola çıxdığı bildirilib. Lakin geri dönüş zamanı bəzi məlumatların gizlədildiyi qeyd olunur. Gəmi hərəkətinin azalması regiondakı hərbi gərginliklə əlaqələndirilir. Hörmüz boğazındakı vəziyyət qlobal enerji təhlükəsizliyi üçün mühüm amil olaraq qalır.

Tehran Universitetinin analitiki Məhəmməd Eslami İranın Hörmüz boğazındakı rolunun nəzərə alınmalı olduğunu bildirib. O, İranın bu su yolundan düşmənlərinin istifadə etməsinə icazə verməyəcəyini deyib. Analitikin sözlərinə görə, İran qonşu ölkələrdə yerləşən ABŞ hərbi bazalarından gələn təhdidlərə cavab verir. Eslami Hörmüz boğazının açıq qalmasını dəstəklədiklərini, lakin istifadə şərtlərinin müəyyən edilməsində İranın mövqeyinin vacib olduğunu bildirib. O, Tehran üçün bu su yolunun diplomatik və iqtisadi əhəmiyyət daşıdığını qeyd edib. İran və ABŞ arasında Hörmüz boğazı ilə bağlı gərginlik davam edir.

İranın yeni hücumlarından sonra Körfəz ölkələrində hava hücumundan müdafiə sistemləri yenidən aktivləşdirilib. Bəhreyn, Küveyt, Oman, Qətər, BƏƏ və İordaniya mümkün raket və pilotsuz uçuş aparatı təhdidlərinə qarşı hazırlıq vəziyyətinə keçib. Bölgə ölkələri son illərdə qabaqcıl müdafiə sistemlərinə böyük investisiyalar yatırıb. Buna baxmayaraq, çoxsaylı hücumlar bu sistemlərin imkanlarını sınağa çəkir. ABŞ-İran qarşıdurması fonunda Körfəzdə hava təhlükəsizliyi əsas məsələlərdən birinə çevrilib. Mütəxəssislər regional əməkdaşlığın müdafiə qabiliyyətində mühüm rol oynadığını bildirirlər.