Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) Baş katibi Antonio Quterreş şənbə günü Suriyaya səfər edəcək. Bu, 2011-ci ildə başlayan və yüz minlərlə insanın ölümünə, milyonlarla insanın isə məcburi köçkünə çevrilməsinə səbəb olan müharibədən sonra vəzifədə olan BMT başçısının ölkəyə ilk səfəri olacaq. Səfər 2024-cü ilin sonunda üsyançı qüvvələrin keçmiş prezident Bəşşar Əsədi hakimiyyətdən göndərməsindən sonra Suriyanın beynəlxalq arenaya qayıdışı istiqamətində atılan növbəti mühüm addım kimi qiymətləndirilir.

Təmiz enerjiyə keçid dayanıqlı inkişafın, iqlim dəyişikliyi ilə mübarizənin və uzunmüddətli enerji təhlükəsizliyinin əsas elementlərindən birinə çevrilib.

Yəməndə yenidən genişmiqyaslı müharibə ehtimalının artdığı bildirilir. Husilər və hökumət qüvvələri cəbhə xətti boyunca hərbi mövqelərini gücləndiriblər. BMT, Oman və Pakistanın vasitəçilik səyləri davam etsə də, diplomatik həllə ümidlərin azaldığı qeyd olunur. Səudiyyə Ərəbistanı 2022-ci ildən bəri yeni müharibədən yayınmağa çalışır. Lakin husilərin Səudiyyə hava limanına və tankerlərinə hücumları gərginliyi yenidən artırıb. Analitiklər vəziyyətin daha geniş qarşıdurmaya çevrilə biləcəyini istisna etmirlər. Regional təhlükəsizliklə bağlı narahatlıqlar güclənməkdə davam edir.

BMT Baş katibi Antonio Quterreş Yaxın Şərqdə vəziyyətin təhlükəli həddə çatdığını bildirib. O, beynəlxalq hüququn pozulmasının regiondakı böhranları daha da dərinləşdirdiyini deyib. Quterreş münaqişələrin miqyasının və mürəkkəbliyinin artdığını vurğulayıb. Baş katib Hörmüz və Bab əl-Məndəb boğazlarında gəmiçilik azadlığının bərpasına çağırıb. O, diplomatiyanın böhranın yeganə həll yolu olduğunu bildirib. Qəzza və İordan çayının qərb sahilində humanitar və təhlükəsizlik vəziyyətinin ağır olaraq qaldığını qeyd edib. BMT rəhbəri regionun daha geniş qarşıdurmaya sürükləndiyi barədə xəbərdarlıq edib.

Böyük Britaniyada 70-dən çox deputat Baş nazir Endi Börnhama açıq məktub ünvanlayıb. Məktubda BMT komissiyasının Qəzza ilə bağlı hesabatının nəzərə alınması istənilir. Deputatlar Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin 2024-cü il tarixli rəyinə əməl olunmasına çağırıblar. Onlar İsrailə silah embarqosu və sanksiyaların tətbiq edilməsini də tələb ediblər. Məktubda yaşayış məntəqələrini dəstəkləyən ticarətin qadağan olunması da yer alıb. Fələstin Həmrəyliyi Kampaniyası təşəbbüsü dəstəklədiyini açıqlayıb. İsrail bu ittihamları qəbul etmir və mövzu ilə bağlı müxtəlif beynəlxalq hüquqi mövqelər mövcuddur.

İran Xarici İşlər Nazirliyi Böyük Britaniyanı ABŞ-ın İrana qarşı hərbi əməliyyatlarına dəstək verməkdə ittiham edib. Tehran Britaniya bazalarından istifadəyə icazə verilməsini beynəlxalq hüququn pozulması kimi qiymətləndirib. Nazirlik bu addımın İrana qarşı təcavüz aktında iştirak sayıla biləcəyini bildirib. Bəyanatda ABŞ və İsrailə göstərilən dəstəyin təcavüzə şəriklik olduğu iddia edilib. İran Böyük Britaniyanı hücum edən tərəfləri dəstəkləməkdə ittiham edib. Rəsmi Tehran ölkənin suverenliyini müdafiə edəcəyini bəyan edib. Həmçinin İrana qarşı hücumlara yardım göstərən dövlətlərin nəticələrə görə məsuliyyət daşıyacağı barədə xəbərdarlıq edilib.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp FIFA-nın prezidenti Canni Infantinonu Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) Baş katibi vəzifəsində görmək istəyir. BMT-nin yeni Baş katibi bu ilin sonunda vəzifəsini başa vuracaq portuqaliyalı Antoniu Quterreşin yerini tutacaq. Infantinonun Baş katib vəzifəsinə seçilməsi üçün əvvəlcə BMT Təhlükəsizlik Şurasının 15 üzvündən dəstək alması vacibdir. Onlardan beşi veto hüququna malikdir. Daha sonra onun namizədliyi BMT Baş Assambleyası tərəfindən təsdiqlənməlidir

BMT-nin İnsan Hüquqları üzrə Ali Komissarlığı Qəzzada İsrail hücumlarının artmasından narahatlığını bildirib. Təşkilatın məlumatına görə, iyulun 13-dən 20-dək azı 57 fələstinli öldürülüb. Ölənlər arasında uşaqların da olduğu qeyd olunub. BMT Qəzzada mülki əhali üçün təhlükəsiz yerin qalmadığını bildirib. Təşkilat mülki şəxslərin öldürülməsinin mümkün hərbi cinayətlərlə bağlı narahatlıq yaratdığını vurğulayıb. İsrailin müəyyən etdiyi təhlükəsizlik xəttinin dəyişdirilməsi də tənqid olunub.

Fariz Rzayev BMT-nin Dayanıqlı İnkişaf üzrə Yüksək Səviyyəli Siyasi Forumunda ölkəni təmsil edib.

Livan deputatı Melhem Xələf İsrailli məskunlaşanların ölkənin cənubuna daxil olmasını pisləyib. O, bunu Livanın suverenliyinə qarşı açıq hücum adlandırıb. Deputat hadisələrin İsrail ordusunun dəstəyi ilə baş verdiyini iddia edib. Xələf mülki şəxslərin iştirakının hadisələrin mahiyyətini dəyişmədiyini bildirib. O, BMT və UNIFIL-i təcili tədbirlər görməyə çağırıb. Deputat hadisələrin sənədləşdirilərək BMT Təhlükəsizlik Şurasına təqdim edilməsini istəyib. İsrail tərəfi açıqlamaya hələlik münasibət bildirməyib. Məlumat müstəqil şəkildə təsdiqlənməyib.

Qətər İranın İordaniya, Bəhreyn və Küveytə hücumlarını pisləyib. Doha bu addımları dövlətlərin suverenliyinə qarşı kobud pozuntu adlandırıb. Bəyanatda Küveytin elektrik və su duzsuzlaşdırma obyektlərinin hədəfə alınması xüsusi narahatlıq doğurub. Qətər bunun beynəlxalq hüquqa və BMT prinsiplərinə zidd olduğunu bildirib. Hücumlar regionda təhlükəli eskalasiya kimi qiymətləndirilib. Doha vəziyyətin diplomatik yollarla həllinin vacibliyini vurğulayıb. Qətər mülki infrastrukturun hədəfə alınmasını qəbuledilməz hesab etdiyini bəyan edib. Nazirlik bütün tərəfləri gərginliyi azaltmağa çağırıb.

Qətər İranın öz ərazisinə, Körfəz ölkələrinə və İordaniyaya qarşı həyata keçirdiyi hücumları beynəlxalq hüququn kobud şəkildə pozulması kimi qiymətləndirib. Rəsmi Doha bu addımların dövlətlərin suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə yönəlmiş təhlükəli hərəkətlər olduğunu bildirib. Qətər İranı baş verənlərə görə tam hüquqi məsuliyyət daşıyan tərəf hesab etdiyini açıqlayıb. Bəyanatda ölkənin beynəlxalq hüquqa uyğun olaraq özünü müdafiə etmək hüququnun qorunduğu vurğulanıb. Qətər ərazi bütövlüyünü müdafiə edən dövlətlərlə həmrəy olduğunu da bəyan edib. Rəsmi Doha bütün hərbi əməliyyatların dərhal dayandırılmasına çağırış edib. Eyni zamanda tərəflərin gərginliyi artıracaq addımlardan çəkinməsi və danışıqlar masasına qayıtmasının vacibliyi qeyd olunub. Qətər diplomatik razılaşmalara əməl olunmasının bölgədə sabitliyin bərpası üçün əsas şərtlərdən biri olduğunu bildirib.