BMT-nin baş katibi Antonio Quterreş İsrailin Dohada HƏMAS rəhbərlərini hədəfə alan hücumunu pisləyərək, bunu Qətərin suverenliyinin və ərazi bütövlüyünün açıq şəkildə pozulması kimi qiymətləndirib. Quterreş əlavə edib ki, “Qətər Qəzzada atəşkəsin əldə olunması və bütün əsirlərin azad edilməsi prosesində son dərəcə müsbət rol oynayıb”. O həmçinin bütün tərəfləri Qəzza zolağında münaqişəyə yox, daimi atəşkəsə nail olmaq üçün işləməyə çağırıb. Eyni kontekstdə, Türkiyə də İsrailin Qətərdə HƏMAS-a hücumunu pisləyib. Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyi bəyan edib ki, bu hücum İsrailin ekspansiya və terroru dövlət siyasəti kimi qəbul etdiyini göstərir.
#BMT
Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) İnsan Haqları Şurasının 60-cı sessiyası BMT-nin Cenevrə Ofisində işə başlayıb. Sessiyaya İsveçrənin BMT Cenevrə Ofisindəki Daimi Nümayəndəsi, səfir Yurq Lauberin rəhbərliyi ilə start verilib. Açılışda çıxış edən BMT-nin İnsan Haqları üzrə Ali Komissarı Folker Türk İsrailin Qəzza zolağında törətdiyi hərəkətləri sərt şəkildə tənqid edib. O, İsrailin fələstinli mülki vətəndaşlara qarşı kütləvi qətliamlar həyata keçirdiyini, bu səbəbdən bölgədə təsvirolunmaz əzablar və genişmiqyaslı dağıntılar baş verdiyini bildirib. Türkün sözlərinə görə, İsrailin həyati əhəmiyyətli yardımların Qəzzəyə çatdırılmasına əngəl törətməsi nəticəsində insanlar aclıqdan ölür, jurnalistlər hədəfə alınır və ard-arda müharibə cinayətləri törədilir “Yüksək vəzifəli israilli rəsmilərin açıq şəkildə soyqırım ritorikasından istifadə etməsi və fələstinlilərin insanlıqdan çıxarılması məni dəhşətə gətirir,” – deyə Ali Komissar qeyd edib.
Qəzza zolağında səhiyyə vəziyyəti İsrail ordusunun həyata keçirdiyi hücumlardan sonra demək olar ki, tamamilə çöküb. Bunu BMT-nin Uşaq Fondu (UNICEF) üzrə regional sözçüsü Səlim Oveys bildirib. O, uşaqların sağlamlıq vəziyyətinin son dərəcə ağır olduğunu qeyd edib. Onun sözlərinə görə, 36 xəstəxanadan yalnız 18-i qismən fəaliyyət göstərir və indiyədək səhiyyə müəssisələrinə 746 hücum qeydə alınıb. Oveys əlavə edib ki, fəaliyyət göstərən xəstəxanalar dərman və əsas tibbi ləvazimatların ciddi çatışmazlığı ilə üzləşib. Su qıtlığı və kanalizasiya sistemlərinin dağılması isə dəri infeksiyaları, hepatit və meningit kimi xəstəliklərin yayılmasına səbəb olub. O qeyd edib ki, mövcud yardımlar kifayət etmir, logistik və təhlükəsizlik problemləri isə yardımın mülki əhaliyə çatdırılmasına mane olur. Onun sözlərinə görə, Qəzzada məktəblərin 95 faizindən çoxu zərər görüb, onların 88 faizi isə yenidən qurulmaya və ya tam bərpaya ehtiyac duyur.
İranla Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyi (UAEA) rəsmilərinin Vyanada yeni əməkdaşlıq modelini müəyyənləşdirmək üçün ekspertlər səviyyəsində görüşəcəyi bildirilib. İran dövlət televiziyasına danışan İranın BMT-nin Vyana ofisi yanındakı daimi nümayəndəsi Rza Nəcəfi, Tehran nümayəndə heyəti ilə UAEA yetkililəri arasında yeni bir danışıqlar turunun başladığını açıqlayıb. Nəcəfi qeyd edib ki, görüşlər İran parlamenti tərəfindən təsdiqlənmiş və UAEA ilə əməkdaşlığın müvəqqəti dayandırılmasını nəzərdə tutan qanun çərçivəsində, yeni şərtlər daxilində əməkdaşlığın müəyyən edilməsi məqsədilə keçirilir.
Finlandiya, İsrail-Fələstin münaqişəsinin sülh yolu ilə həllini və iki dövlətli həllin həyata keçirilməsini nəzərdə tutan beynəlxalq bəyannaməyə qoşulduğunu açıqlayıb. Bəyannamədə ilk addım kimi İsrail ilə HƏMAS arasında Qəzzada iki ilə yaxın davam edən müharibənin dayandırılması göstərilir.
BMT-nin İnsan Hüquqları Ofisinin sözçüsü Ravina Şamdasani, ötən il İsrail əsgərləri tərəfindən hədəfə alınaraq öldürülən türk aktivist Ayşənur Ezgi Eygi ilə bağlı “Təəssüf ki, bu, İsrail rəsmilərinin istintaq başlatdığı nadir hallardan biri olsa da, hələ də nəticəsini görə bilməmişik” deyə bildirib. BMT İnsan Hüquqları Ofisinin sözçüsü Ravina Şamdasani, 6 sentyabr 2024-cü ildə Türk-Amerika vətəndaşı Eygi-nin işğal altındakı İordan çayının Qərb sahilində İsrail əsgərləri tərəfindən başından vurularaq öldürülməsi və Qəzzədə çalışan jurnalist, insan hüquqları müdafiəçiləri və yardım işçilərinin hədəf alınması ilə bağlı Anadolu Agentliyinin suallarını cavablandırıb.
İran, İsrail və ABŞ tərəfindən onun nüvə obyektlərinə qarşı həyata keçirilən hücumların beynəlxalq hüququn açıq şəkildə pozulması olduğunu bildirərək, beynəlxalq ictimaiyyəti bu addımları qəti şəkildə qınamağa çağırıb. İrəvani vurğulayıb ki, bu hücumlar Nüvə Silahlarının Yayılmaması Müqaviləsinə (NPT) zərbə vurur.
Əfqanıstanda baş vermiş dağıdıcı zəlzələnin qurbanlarının xatirəsini yad etmək üçün ölkənin Bakıdakı Səfirliyində Başsağlığı kitabı açılıb. Kitabı imzalamaq və təziyələrini bildirmək üçün cümə axşamı sentyabrın 4-ü saat 10:00-dan etibarən səfirliyə müraciət etmək olar. Qeyd edək ki, Qeyd edək ki, Əfqanıstan Qızıl Aypara Cəmiyyəti zəlzələdə min 124 nəfərin öldüyünü, 3 min 251 nəfərin isə yaralandığını bildirib. ABŞ Geoloji Araşdırmalar Mərkəzinin (USGS) məlumatına görə, zəlzələnin episentri Pakistan sərhədi yaxınlığındakı Cəlalabad şəhərinin 27 kilometr şimal-şərqində, yerin 8 kilometr dərinliyində yerləşib və maqnitudası 6 olub.
Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyi Sudanın Orta Darfur əyalətinin Cebel Marra bölgəsində baş verən torpaq sürüşməsi nəticəsində çox sayda insanın həyatını itirməsi ilə bağlı başsağlığı mesajı yayımlayıb. Nazirliyin rəsmi açıqlamasında, Sudanda baş verən torpaq sürüşməsi nəticəsində yaşanan can itkisinə görə dərin üzüntü duyulduğu qeyd olunub. "Həyatını itirənlərə Allahdan rəhmət diləyir, Sudan xalqına başsağlığı verir və yaralananlara şəfa arzulayırıq," – deyə açıqlamada bildirilib. Xatırladaq ki, Sudanın Qərbində yerləşən Marra Dağları bölgəsində baş verən böyük torpaq sürüşməsi bir kəndi tamamilə məhv edib. Sudan Azadlıq Hərəkatı (SLM) hadisə nəticəsində ən azı min nəfərin həyatını itirdiyini, yalnız bir nəfərin sağ qurtulduğunu açıqlayıb.
Əfqanıstanın şərqində yerləşən Kunar vilayətində ötən həftəsonu baş verən 6 bal gücündə zəlzələdən sonra, bu dəfə Celalabad şəhərində 5,2 bal gücündə yeni yeraltı təkan qeydə alınıb. ABŞ Geoloji Araşdırmalar Mərkəzinin (USGS) məlumatına görə, yerli vaxtla saat 15:29-da Celalabad şəhərinin 34 kilometr şimal-şərqində 5,2 maqnitudalı zəlzələ baş verib. Zəlzələnin 10 kilometr dərinlikdə meydana gəldiyi bildirilib. Zəlzələ ilə bağlı Celalabad və ətraf ərazilərdə ölən və yaralananlarla bağlı yerli hakimiyyətin məlumat verməsi gözlənilir. ABŞ Geoloji Araşdırmalar Mərkəzi bazar günü bildirmişdi ki, Pakistan sərhədi yaxınlığında yerləşən Celalabad şəhərinin 27 kilometr şimal-şərqində, 8 kilometr dərinlikdə 6 bal gücündə zəlzələ baş verib.
“Vaşinqton yaxşı niyyət ortaya qoymur, əksinə İrana qarşı qanunsuz təzyiqləri davam etdirir. Avropa ölkələri də ABŞ və İsrailin tələbi ilə ‘mexanizm-i zənəd’ (sanksiyaların avtomatik bərpası) prosesini işə salıblar” –deyə, Bəqai bildiirb.
Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Qaçqınlar üzrə Ali Komissarlığının (BMMYK) sözçüsü Babar Baloch, Əfqanıstanda baş verən dağıdıcı zəlzələdən sonra insani yardım imkanlarının tükəndiyini bildirib və beynəlxalq ictimaiyyəti təcili dəstəyə çağırıb. Cenevrədə keçirilən həftəlik BMT mətbuat konfransında çıxış edən Baloch bildirib ki, 31 avqust tarixində Əfqanıstanda baş verən zəlzələdə min nəfərdən çox insan həlak olub, minlərlə insan yaralanıb və BMMYK zərər çəkmiş ərazilərə yardım üçün bütün mövcud resurslarını səfərbər edib. “Bəzi kəndlər tamamilə yerlə bir olub. Şərqi Əfqanıstan zəlzələdən ən çox zərər görən bölgədir. Sağ qalan insanlar evlərinin uçduğunu görüb və gecəni çöldə keçirməyə məcbur olublar,” – deyə Baloch bildirib.