BAKI, AzerVoice, Nərmin Ağayeva İsrailin Qəzza planı mülki əhali üçün böyük risk daşıyır.
#Qəzza zolağı
Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan ilə Misirin xarici işlər naziri Bədr Abdulati arasında telefon danışığı baş tutub. Danışıqlarda Qəzzada davam edən atəşkəs prosesi və bölgədə humanitar vəziyyətin yaxşılaşdırılması istiqamətində səylər müzakirə olunub. Qeyd edək ki, tərəflər son aylarda bölgədə artan gərginliyin azaldılması və humanitar yardımın çatdırılması üçün diplomatik təmaslarını intensivləşdiriblər.
Kurtulmuş açıqlamasında Fələstinə dəstəyin davam etdiriləcəyini vurğulayıb. “Fələstin bizim üçün milli bir məsələdir, milli kimliyimizdən əsla ayrılmayacaq böyük bir parçasıdır və biz bunu sona qədər müdafiə etməyə davam edəcəyik”, – deyə o bildirib. Qeyd edək ki, Türkiyə rəsmiləri son dövrlərdə Fələstin məsələsini beynəlxalq platformalarda daimi olaraq gündəmdə saxlayır və bu mövzuda qəti mövqeyini nümayiş etdirir.
Xan Yunisin qərbində köçkünlərin yerləşdiyi çadırlardan biri hədəfə alınaraq dağıdılıb, nəticədə bir neçə nəfər həlak olub. Daha sonra bölgədəki digər çadıra endirilən zərbə nəticəsində əlavə ölüm və yaralıların olduğu bildirilib.
Səhər saatlarından etibarən İsrail ordusu Qəzza zolağının müxtəlif bölgələrində məcburi köçkünlərin yerləşdiyi çadırları, dinc əhalinin toplandığı əraziləri və humanitar yardım gözləyənləri hədəf alıb. Hücumlarda 5-i uşaq olmaqla ümumilikdə azı 24 fələstinli həyatını itirib, bir çoxu yaralanıb. Məlumatlara görə, hücumlar Sabra və Deyr Bəlax məhəllələrinə, Bassa rayonundakı ailə çadırlarına, Xan Yunis və Rəfah bölgələrinə yönəldilib. İsrail qüvvələrinin artilleriya atəşləri və bombalamaları nəticəsində evlər dağılıb, yardım paylama məntəqələrinə yaxın olan ərazilərdə də zərərli hadisələr baş verib.
Kardinal Pierbattista Pizzaballa qeyd edir ki, dövrümüzün ağrısı, "bizə sülh haqqında nə şirinləşdirilmiş və mücərrəd, buna görə də inandırıcı olmayan çıxışlar etməyə, nə də daha çox təhlil və ya ittihamlarla özümüzü məhdudlaşdırmağa imkan verir”. Əksinə, o təkid edərək deyir ki, "biz bu tezliklə bitməyi mümkün görünməyən faciənin içində imanlılar olaraq dayanmağa çağırılmışıq". Məryəm Ananın Səmaya Götürülməsi bayramında Abu Qoşdakı Benediktin monastırında keçirilən Messa zamanı Yerusəlimin Latın Patriarxı Vəhy kitabından bir parça üzərində dayanaraq düşüncələrini bölüşdü. O bildirdi ki, bu mətn “ağrılarla dolu bu aylar ərzində xristian icmasını dəfələrlə müşayiət edib və düşüncə mövzusu olub.”
BMT-nin Humanitar Məsələlər üzrə Koordinasiya Ofisi (UNOCHA) ötən il 383 humanitar işçinin öldürüldüyünü açıqlayıb ki, bu da indiyədək qeydə alınmış ən yüksək göstəricidir. UNOCHA-nın 19 avqust Ümumdünya Humanitar Yardım Günü ilə bağlı yaydığı bəyanatda, humanitar işçilərə qarşı zorakılığın əvvəlki illə müqayisədə 31 faiz artdığı vurğulanıb. Ölənlərin əksəriyyətinin öz icmalarına xidmət edən yerli işçilər olduğu, onların vəzifə başında və ya evlərində hücuma məruz qaldıqları bildirilib. Bəyanata görə, 2024-cü ildə 308 yardımçı yaralanıb, 125 nəfər qaçırılıb, 45 nəfər isə nəzarətə götürülüb.
HƏMAS Qəzza zolağında atəşkəs barədə təklifə müsbət cavab verdiyini rəsmi olaraq təsdiqləyib. Müvafiq bəyanat HƏMAS-ın “Telegram” kanalında dərc olunub. “HƏMAS və digər fələstinli fraksiyalar Misir və Qətərdən ötən gün onlara təqdim edilən atəşkəs təklifinə razılıqlarını vasitəçilərə çatdırıblar”, – bəyanatda qeyd olunub.
HƏMAS Qəzza zolağında saxladığı israilli girovların yarısını müəyyən sayda fələstinli məhbusla mübadilə etməyə razılaşıb. Məlumata görə, mübadilə 60 günlük atəşkəs çərçivəsində həyata keçirilməlidir. Təklif həmçinin İsrail ordusunun Qəzzanın dərinliyindən geri çəkilməsini nəzərdə tutur ki, humanitar yardım anklava maneəsiz daxil ola bilsin.
Qəzza zolağında səhiyyə sistemi tamamilə iflic vəziyyətinə düşüb. Fələstin Səhiyyə Nazirliyinin verdiyi məlumata görə, 2023-cü ilin oktyabr ayından bəri bölgədə davam edən müharibə nəticəsində 1 500-dən çox tibb işçisi həlak olub. Hazırda Qəzzadakı təxminən 40 xəstəxanadan yalnız 15-i fəaliyyət göstərir və onların da əksəriyyəti qismən işləyir.
İsrailin Baş Qərargah rəisi Eyal Zamir Qəzza şəhərinin hərtərəfli işğalı üçün plan hazırlayıb. Plana əsasən, təxminən 100 min əsgərin iştirakı ilə hücum həyata keçiriləcək və qoşunlara havadan dəstək veriləcək. Məqsəd əvvəlcə şəhəri mühasirəyə almaq, daha sonra isə tamamilə ələ keçirməkdir. İsrail mətbuatının yazdığına görə, Zamir planın mümkünlüyünü qiymətləndirmək üçün Qəzza zolağına da səfər edib. Artıq ordunun hücumlarını intensivləşdirdiyi şəhərdən mülki əhalinin çıxmağa başladığı bildirilir.
Əbdülati bu fikirləri Misirdə rəsmi səfərdə olan Fələstinin baş naziri Məhəmməd Mustafa ilə Rəfah sərhəd-keçid məntəqəsi qarşısında keçirdiyi ortaq mətbuat konfransında səsləndirib. Nazir qeyd edib ki, Fələstin xalqı blokada və sistemli aclıqla üzləşib, İsrailin planları isə ciddi narahatlıq doğurur. Onun sözlərinə görə, Rəfahdan daxil olan yardımların 70 faizi Misir tərəfindən təmin olunur və hazırda 5 min yük maşını giriş icazəsini gözləyir. Əbdülati bildirib ki, Misir Qəzzaya yardım göndərməyə hazırdır, lakin İsrailin yaratdığı maneələr aradan qaldırılmalıdır.