ABŞ İranın "Mahan Air" aviaşirkətini dəstəkləyən beynəlxalq şəbəkələrə qarşı yeni sanksiyalar tətbiq edib. Sanksiyalar Çin, Hindistan, Rusiya və İrandan altı hüquqi və fiziki şəxsi əhatə edir. Vaşinqton "Mahan Air"in SEPAH-ın şəxsi heyətini, silah və pilotsuz aparatları daşıdığını bildirir. ABŞ həmçinin SEPAH-la əlaqəli olduğu iddia edilən bir şirkəti də sanksiya siyahısına əlavə edib. Yeni qərar Damietta limanında baş verən pilotsuz aparat hücumundan sonra açıqlanıb. ABŞ bu addımın İranın regional fəaliyyətlərini dəstəkləyən şəbəkələri zəiflətməyə xidmət etdiyini bildirib. Sanksiyalar İranın logistika və maliyyə imkanlarını məhdudlaşdırmağı hədəfləyir.
#Rusiya
"İsfa" MMC məhsullarını xarici bazarlara ixrac etdiyini açıqlayıb. Şirkətin məhsulları Rusiya, Qırğızıstan və Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinə göndərilir. Rəhbərlik bunun "Made in Azerbaijan" brendinin tanınmasına töhfə verdiyini bildirib. Şirkət ölkəyə valyuta axınının artmasına dəstək verdiyini qeyd edib. Mövsüm ərzində müəssisədə təxminən 3 min nəfər çalışır. "İsfa" MMC gələcəkdə ixrac və istehsal imkanlarını daha da genişləndirməyi planlaşdırır.
Rusiya Federal Təhlükəsizlik Xidməti (FSB) Telegram platformasının təsisçisi və baş icraçı direktoru Pavel Durov barəsində "terror fəaliyyətinə yardım" ittihamı ilə cinayət işi açıldığını və onun beynəlxalq axtarışa verildiyini açıqlayıb. Açıqlamada qeyd olunub ki, Ukrayna xüsusi xidmət orqanları, eləcə də terrorçu və ekstremist qruplar Telegram platformasında fəaliyyət göstərən çoxsaylı kanal, söhbət qrupları və botlardan Rusiyada diversiya və terror aktlarının, kütləvi qətllərin, həmçinin kiberdələduzluq əməliyyatlarının hazırlanması və koordinasiyası məqsədilə istifadə ediblər.
Kreml Ukraynanın Xəzər dənizində gəmiyə endirdiyi zərbəni İrana qarşı hücum kimi qiymətləndirib. Dmitri Peskov hadisənin Ukraynadan qaynaqlanan təhlükəni göstərdiyini iddia edib. İran hücumu pisləyərək bir nəfərin öldüyünü, bir nəfərin yaralandığını açıqlayıb. Volodimir Zelenski isə hərbi yüklərin daşınmasında istifadə olunduğunu bildirdiyi gəmilərin hədəfə alındığını bəyan edib. Peskov Ukraynanı "Şimal axını" qaz kəmərlərinin partladılmasında və Qazaxıstanın maraqlarına zərər vurmaqda da ittiham edib. Ukrayna "Şimal axını" ilə bağlı ittihamları rədd edir. Tərəflərin qarşılıqlı bəyanatları fonunda məsələ ilə bağlı müstəqil təsdiq təqdim olunmayıb.
"Qarabağ bölgəsi beynəlxalq ictimaiyyət, o cümlədən Rusiya Federasiyası tərəfindən hər zaman Azərbaycanın ayrılmaz tərkib hissəsi kimi tanınıb
ABŞ Maliyyə Nazirliyi sanksiya siyahısından daha 84 şəxs və şirkəti çıxarıb. Qərar sanksiya proqramlarının yenilənməsi və optimallaşdırılması siyasətinin tərkib hissəsidir. Nazirlik köhnəlmiş və aktuallığını itirmiş qeydləri siyahılardan silir. Maliyyə naziri Skott Bessent sanksiyaların daha effektiv və hədəfli olmasının vacibliyini vurğulayıb. O, Tramp administrasiyasının Rusiyanın iri neft şirkətlərinə qarşı da sanksiya tətbiq etməyə hazır olduğunu bildirib. Son dəyişikliklər ölən şəxsləri, köhnə İraq sanksiyalarını və narkotik cinayətləri ilə bağlı qeydləri əhatə edir. ABŞ sanksiya siyahılarının yenilənməsi prosesi davam edir.
Donald Tramp Rusiyanın İrana mümkün peyk dəstəyi məsələsini Vladimir Putinlə müzakirə edəcəyini bildirib. O, bu açıqlamanı Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenskinin iddialarından sonra verib. Tramp həmçinin ABŞ-nin hazırda Yəməndəki qarşıdurmada iştirak etmədiyini deyib. Onun sözlərinə görə, Vaşinqton yalnız Səudiyyə Ərəbistanı ilə əlaqə saxlayır və zərurət yaranarsa mövqeyini dəyişə bilər. ABŞ Prezidenti Səudiyyə Ərəbistanının "İbrahim Sazişləri"nə qoşulması məsələsinin hələ müzakirə olunmadığını bildirib. O, daha əvvəl İsraillə normallaşma olmadan mülki nüvə sazişinin bağlanmayacağını da açıqlamışdı. Rusiya, İran və Səudiyyə Ərəbistanı bu son açıqlamalara hələlik rəsmi münasibət bildirməyiblər.
Ukrayna İranın Xəzər dənizindəki gəmi insidenti ilə bağlı açıqlamalarını tənqid edib. Xarici işlər naziri Andrii Sıbiha Tehranın Rusiyaya silah tədarük etdiyini iddia edib. O, İranın özünü qurban kimi təqdim etməsinin əsassız olduğunu bildirib. Andrey Sibiqa həmçinin İranı Rusiyanın Qara dənizdəki hücumlarından diqqəti yayındırmağa çalışmaqda ittiham edib. Ukrayna bu məsələnin BMT Təhlükəsizlik Şurasının fövqəladə iclasında müzakirə olunacağını açıqlayıb. İran isə Ukraynanı Xəzər dənizində kommersiya gəmisinə hücum etməkdə günahlandırır. Tərəflərin iddiaları müstəqil şəkildə təsdiqlənməyib.
Ermənistanın Sünik vilayətində keçirilən Ermənistan-İran ekspert-analitik forumu regionda nəqliyyat-kommunikasiya layihələri ətrafında geosiyasi rəqabəti yenidən gündəmə gətirib. Forumda ABŞ-ın təşəbbüsü olan TRIPP infrastruktur layihəsinə qarşı səsləndirilən mövqelər, həmçinin Azərbaycan və ABŞ-ın iştirakı ilə razılaşdırılmış nəqliyyat kommunikasiyalarının açılmasının ləngidilməsinə yönələn çağırışlar diqqət çəkib.
Qazaxıstan Prezidenti Kasım-Jomart Tokayev Ukrayna müharibəsinin dondurulmasını təklif edib. O bildirib ki, tərəflər danışıqları bərpa etsələr, sülhə nail olmaq mümkün ola bilər. Tokayev bu fikirləri Vladimir Putinlə birlikdə iştirak etdiyi forumda səsləndirib. O, böyük dövlətlərin təhlükəsizlik zəmanətlərinin vacibliyini vurğulayıb. Rusiya və Ukrayna daha əvvəl 2022 və 2025-ci illərdə İstanbulda danışıqlar aparsalar da, nəticə əldə olunmayıb. Tokayev münaqişənin başa çatmasının zəruri olduğunu bildirib. Ukrayna tərəfi açıqlamaya hələlik münasibət bildirməyib.
Rusiyanın bəzi regionlarında yanacaq çatışmazlığı davam edir. Baş nazirin müavini Aleksandr Novak ən çətin vəziyyətin Sibirin bəzi bölgələrində olduğunu bildirib. Hakimiyyət daxili bazarı sabitləşdirmək üçün bir sıra tədbirlər həyata keçirir. Benzin ixracına qoyulan qadağa ilin sonunadək uzadılacaq. Dizel yanacağının ixracına tətbiq olunan məhdudiyyət isə bazar bərpa olunduqca aradan qaldırılacaq. Novak ehtiyac yaranacağı halda Qazaxıstanın Rusiyaya əlavə neft məhsulları göndərə biləcəyini deyib. Qazaxıstan artıq iyul ayında Rusiyaya ilk benzin partiyasını ixrac edib.
Donald Tramp Çin və Rusiyanın İranla davam edən münaqişədə iştirak etmədiyini düşündüyünü bildirib. Onun sözlərinə görə, Si Cinpin və Vladimir Putin İrana silah verməyəcəklərini bəyan ediblər. Tramp xəbərdarlıq edib ki, bu ölkələrin münaqişəyə qoşulması onların maraqlarına uyğun olmaz. Məlumata görə, ABŞ kəşfiyyatı Rusiyanın İrana mümkün texnoloji dəstəyi ilə bağlı araşdırma aparır. Kreml isə bu iddiaları şərh etməyib. Tramp açıqlamalarını "Truth Social" platformasında yayımlayıb. Mövzu İran ətrafında davam edən regional gərginlik fonunda gündəmə gəlib.