İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ABŞ-nin təhdid dilini qəbul etməyəcəklərini bəyan edib. O, bu açıqlamanı Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının Qırğızıstandakı iclası zamanı verib. Əraqçi İranın Rusiya və Çinlə məsləhətləşmələrinin davam etdiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, sülh danışıqlarının qarşısındakı əsas maneə ABŞ-nin mövqeyidir. Nazir Hörmüz boğazında İranın maraqlarının qorunmasının prinsipial məsələ olduğunu vurğulayıb. O, İran xalqının tələbləri təmin olunana qədər bu istiqamətdə fəaliyyətin davam edəcəyini deyib. Tehran öz maraqlarından geri çəkilməyəcəyini bəyan edib.
#Rusiya
İran Qərbi Asiyada baş verən son hadisələri Rusiya və Çinlə müzakirə edəcəyini bildirib. Danışıqlar Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının Xarici İşlər Nazirləri Şurasının iclası çərçivəsində keçiriləcək. İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai mövcud vəziyyəti ABŞ-nin hərbi təcavüzü kimi qiymətləndirib. O, bu siyasətin ötən il başlayan hücumların davamı olduğunu deyib. Bəqai baş verənlərin beynəlxalq hüquqa zidd olduğunu vurğulayıb. İran rəsmisi bu məsələlərin beynəlxalq görüşlərdə qaldırılmasının təbii olduğunu bildirib. Qərbi Asiyadakı hadisələrin Rusiya və Çinlə danışıqların əsas mövzularından biri olacağı açıqlanıb.
ABŞ Rusiyanın İrana mümkün kəşfiyyat dəstəyini araşdırır. Araşdırma İranın son pilotsuz uçuş aparatı hücumlarının yüksək dəqiqliyi ilə əlaqələndirilir. Reuters-in məlumatına görə, CIA obyektlərinin koordinatlarının ötürülməsi ehtimalı nəzərdən keçirilir. Oxşar iddialar daha əvvəl The Washington Post və CNN tərəfindən də yayımlanmışdı. Ekspertlər Rusiyanın peyk imkanlarının İrana üstünlük verə biləcəyini bildirirlər. Moskva isə bu ittihamları rədd edir. Məsələ ABŞ-Rusiya diplomatik təmasları fonunda diqqət mərkəzindədir.
Avropa İttifaqı Rusiyaya qarşı 21-ci sanksiyalar paketini qəbul edib. Yeni paket 218 fiziki və hüquqi şəxsi əhatə edir. Sanksiyalar əsasən bank sektoruna, neft ticarətinə, "kölgə donanması"na və hərbi-sənaye kompleksinə yönəlib. Daha 33 Rusiya bankı SWIFT sistemindən ayrılacaq. Rusiya LNG-sinin Aİ-yə idxalı 2027-ci ildən qadağan ediləcək. Yeni məhdudiyyətlər kriptovalyuta platformaları və üçüncü ölkələrdə fəaliyyət göstərən şirkətləri də əhatə edir. Aİ bununla Rusiyanın müharibəni maliyyələşdirmək imkanlarını daha da məhdudlaşdırmağı hədəfləyir.
Azərbaycan və Rusiya iqlim dəyişikliyi ilə mübarizə sahəsində əməkdaşlığı müzakirə ediblər. Ceyhun Bayramov Ruslan Edelgeriyevlə keçirilən görüşdə COP-29 Sədrliyi dövründə əldə olunan nəticələr barədə məlumat verib. Görüşdə COP-31 çərçivəsində Avstraliya və Türkiyə ilə əməkdaşlıq məsələləri də diqqət mərkəzində olub. Tərəflər Xəzər dənizi üzrə ikitərəfli İşçi Qrupunun fəaliyyətinin gücləndirilməsinin vacibliyini vurğulayıblar. Xəzərin su ehtiyatlarının və ekosisteminin qorunması, eləcə də innovativ texnologiyaların tətbiqi müzakirə olunub. Görüşdə regional və beynəlxalq gündəlikdə duran digər məsələlər barədə də fikir mübadiləsi aparılıb. Azərbaycan və Rusiya iqlim sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsində maraqlı olduqlarını ifadə ediblər.
Görüş zamanı tərəflər Ukraynadakı münaqişənin nizamlanması məsələlərini müzakirə ediblər. ABŞ Dövlət katibi vurğulayıb ki, Amerika Birləşmiş Ştatları sülh prosesində konstruktiv rol oynamağa hazırdır və bu münaqişənin həlli üçün yeni ideya və təkliflərin irəli sürülməsinin vacibliyini qeyd edib.
Sergey Lavrovun media dialoqu təşəbbüsü müsbət addım olsa da, Rusiya mediasındakı anti-Azərbaycan kampaniyasını tam dayandırmayacaq.
Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrov ABŞ dövlət katibi Marko Rubio ilə Manila şəhərində görüşəcəyini açıqlayıb. Görüş Cənub-Şərqi Asiya Ölkələri Birliyinin nazirlər toplantısı çərçivəsində keçiriləcək. Tərəflərin Ukraynadakı müharibə və Fars körfəzi bölgəsindəki vəziyyəti müzakirə etməsi gözlənilir. Lavrov bu görüşün faydalı olacağını və qarşılıqlı sualların cavablandırılması üçün yaxşı imkan yaradacağını bildirib. Görüşün cümə axşamı səhər saatlarında baş tutacağı açıqlanıb. Rusiya son günlər ABŞ-nin İrana qarşı endirdiyi zərbələri sərt şəkildə tənqid edib. Analitiklər görüşün Moskva ilə Vaşinqton arasında dialoqun davam etdirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıdığını qeyd edirlər. Danışıqların nəticəsi beynəlxalq gündəmdə diqqətlə izlənilir.
Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrov BƏƏ-li həmkarı Abdullah bin Zayed Al Nəhyanla telefonla danışıb. Nazirlər Fars körfəzindəki son vəziyyəti müzakirə ediblər. Tərəflər ABŞ ilə İran arasında dərhal atəşkəsin əldə olunmasının vacibliyini bildiriblər. Onlar hərbi qarşıdurmanın bölgədə təhlükəsizlik və sabitliyi təhdid etdiyini vurğulayıblar. Lavrov və Abdullah bin Zayed böhranın danışıqlar yolu ilə həllinə çağırıblar. Nazirlər ABŞ və İranın yenidən danışıqlar masasına qayıtmasını zəruri hesab ediblər. Telefon danışığı zamanı bölgədə gərginliyin azaldılması yolları da nəzərdən keçirilib. Rusiya və BƏƏ diplomatik səylərin davam etdirilməsinin vacibliyini qeyd ediblər.
Böyük Britaniya SEPAH-ı milli təhlükəsizliyə təhdid yaradan qurum kimi rəsmən tanıyıb. Qərar İranla əlaqəli olduğu bildirilən IMCR təşkilatına da şamil edilib. Yeni qaydalara əsasən, bu qurumlara dəstək vermək və ya onların fəaliyyətini təşviq etmək cinayət hesab olunur. Həmçinin onlara yardım göstərmək və ya maddi fayda əldə etmək də qadağan edilib. Qanunu pozan şəxsləri 14 ilədək həbs cəzası gözləyə bilər. Qərar 2026-cı il Milli Təhlükəsizlik (Dövlət Təhdidləri) Qanunu çərçivəsində qəbul olunub. Eyni siyahıya Rusiyanın GRU ilə əlaqələndirilən Könüllülər Korpusu da daxil edilib. İran bu qərara hələlik rəsmi reaksiya verməyib.
Azərbaycan və Rusiya bəzi istiqamətlər üzrə birbaşa aviareyslərin bərpasını planlaşdırır. Bu barədə xarici işlər naziri Ceyhun Bayramov Moskvada Sergey Lavrovla keçirdiyi görüşdən sonra açıqlama verib. O bildirib ki, 2024-cü ilin dekabrında baş vermiş təyyarə qəzasından sonra tətbiq edilən məhdudiyyətlərin qüvvədə olduğu bəzi marşrutlar üzrə uçuşlar yaxın vaxtlarda bərpa oluna bilər. Nazir həmçinin Azərbaycan–Rusiya Hökumətlərarası Komissiyasının növbəti iclasının ilin sonunadək keçiriləcəyini bildirib. Bundan əvvəl isə sentyabr ayında Şahin Mustafayev və Aleksey Overçuk arasında görüş planlaşdırılır. Görüşdə nəqliyyat, iqtisadi əməkdaşlıq və digər məsələlər müzakirə ediləcək. Tərəflər müntəzəm təmasların davam etdirilməsində maraqlı olduqlarını ifadə ediblər. Birbaşa reyslərin bərpası iki ölkə arasında əlaqələrin inkişafı baxımından mühüm addım hesab olunur.
"Əminəm ki, bu gün ticarət-iqtisadi əməkdaşlıq blokunu da ətraflı müzakirə edə biləcəyik. Bu istiqamətin mühüm elementlərindən biri Azərbaycan ilə Rusiya Federasiyası arasında hökumətlərarası komissiyanın müntəzəm təmaslarıdır. Komissiyanın 24-cü iclası bu ilin aprel ayında keçirilib. Bu kontekstdə hesab edirik ki, bütövlükdə dünya iqtisadiyyatında mövcud olan bütün çətinliklərə baxmayaraq, ölkələrimiz arasındakı trend müsbətdir. Bu gün, yəqin ki, 2025-ci ilin rəqəmləri və göstəriciləri, eləcə də yaxın perspektiv üçün müəyyən edilmiş istiqamətlər üzərində daha ətraflı dayanacağıq", – deyə o bildirib.