Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski Çinlə əməkdaşlığın genişləndirilməsinə və Pekinin Rusiya-Ukrayna müharibəsinin sona çatdırılması prosesində daha fəal diplomatik rol oynamasına ümid etdiyini açıqlayıb. Zelenski Çinin dövlət başçısı Si Cinpinin Ukraynanın Müstəqillik Günü münasibətilə göndərdiyi təbrikə cavab olaraq sosial şəbəkədə paylaşım edib. O, “Sülh bizim ortaq nailiyyətimiz ola bilər” ifadəsini işlədərək Pekinin müharibənin dayandırılması istiqamətində roluna diqqət çəkib.

Çin Sədri Si Cinpin İordaniya Kralı II Abdullahla Pekində görüşüb. Çin lideri Fələstin məsələsini Yaxın Şərq probleminin mərkəzi məsələsi adlandırıb. Si Cinpin İsrail–Fələstin qarşıdurmasının siyasi həllinə çağırıb. O, tərəflər arasında sülh danışıqlarının yenidən başlanmasının vacibliyini vurğulayıb. Çin lideri müstəqil Fələstin dövlətinin mümkün qədər tez yaradılmasını dəstəklədiyini bildirib. Pekin Fələstin məsələsinin iki dövlət prinsipi əsasında həllinin tərəfdarıdır. İordaniya da Fələstin məsələsində mühüm regional tərəflərdən biri olaraq qalır. Görüş Yaxın Şərqdə gərginliyin davam etdiyi bir dövrdə keçirilib.

Fələstin məsələsi Yaxın Şərq probleminin əsasında dayanır. Bu bəyanatla Çin Xalq Respublikasının Sədri Si Cinpin Pekində İordaniya Kralı Abdulla ilə keçirdiyi görüşdə çıxış edib. Bundan əvvəl Çin Xarici İşlər Nazirliyinin mətbuat katibi Lin Ciyan bəyan etmişdi ki, Çin rəhbərliyi Vaşinqtonun İranı dəstəkləyən ölkələrə qarşı birtərəfli tədbirlərini qanunsuz hesab edir.

Çin Xalq Respublikasının rəhbəri Si Cinpin Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının (ŞƏT) zirvə toplantısında iştirak etmək məqsədilə 31 avqust – 1 sentyabr tarixlərində Qırğızıstana rəsmi səfər edəcək.

Donald Tramp Çin və Rusiyanın İranla davam edən münaqişədə iştirak etmədiyini düşündüyünü bildirib. Onun sözlərinə görə, Si Cinpin və Vladimir Putin İrana silah verməyəcəklərini bəyan ediblər. Tramp xəbərdarlıq edib ki, bu ölkələrin münaqişəyə qoşulması onların maraqlarına uyğun olmaz. Məlumata görə, ABŞ kəşfiyyatı Rusiyanın İrana mümkün texnoloji dəstəyi ilə bağlı araşdırma aparır. Kreml isə bu iddiaları şərh etməyib. Tramp açıqlamalarını "Truth Social" platformasında yayımlayıb. Mövzu İran ətrafında davam edən regional gərginlik fonunda gündəmə gəlib.

Çində mətbuata və yayım sahəsinə nəzarət etmiş keçmiş yüksək vəzifəli Tsay Fuçao barəsində araşdırma başlanıb. O, intizam qaydalarını və qanunları ciddi şəkildə pozmaqda şübhəli bilinir. Tsay Fuçao uzun illər Çində nəşriyyat, televiziya, radio, kino və internet məzmununa nəzarət edən dövlət qurumuna rəhbərlik edib. O, Kommunist Partiyasının siyasi xəttinə uyğun senzura siyasətinin həyata keçirilməsinə cavabdeh olub. Keçmiş məmur həmçinin dövlət televiziya və radio qurumlarına rəhbərlik edib. Tsay Fuçao 2018-ci ildə bütün rəsmi vəzifələrindən ayrılıb. Onun barəsində başlanan araşdırmanın təfərrüatları hələlik açıqlanmayıb. Araşdırma Çində uzun illərdir davam edən korrupsiyaya qarşı mübarizə çərçivəsində aparılır.

Donald Tramp Rusiya və Çinin İran müharibəsi zamanı “neytral” mövqe tutduğunu bildirib. O, Si Cinpin və Vladimir Putinə təşəkkür edib. Tramp Çinin böhranın həllinə müəyyən dəstək verdiyini qeyd edib. ABŞ Prezidenti bu mövqenin gərginliyi azaltdığını vurğulayıb. Eyni zamanda Hörmüz boğazı ilə bağlı beynəlxalq hərbi təşəbbüslərə münasibət bildirib. Tramp ABŞ-ın belə yardımlara ehtiyac duymadığını deyib. O, bəzi ölkələrin yalnız sonradan prosesə qoşulmaq istədiyini bildirib. Mövzu Yaxın Şərqdə diplomatik gərginlik fonunda gündəmdə qalır.

Koreya Xalq Demokratik Respublikasının lideri Kim Çen In ölkənin hərbi-dəniz qüvvələrinə 10 min tonluq yeni esmines inşa etməyi və məxfi sualtı silah sistemləri hazırlamağı tapşırıb. Qərar Çin Xalq Respublikasının Sədri Si Cinpinin Pxenyana planlaşdırılan səfəri ərəfəsində açıqlanıb. Ölkənin rəsmi "Rodonq Sinmun" qəzetinin məlumatına görə, Kim Çen In cümə axşamı keçirilən hərbi-dəniz sınaqlarına şəxsən nəzarət edib. O, 5 min tonluq "Kanq Kon" esminesinə qalxaraq gəmi ilə tanış olub, həmçinin digər 5 min tonluq hərbi gəmi olan "Çoe Hyon"u müşahidə edib.

Pakistanın Baş naziri Şahbaz Şərif Pekində Çin Prezidenti Si Cinpin ilə danışıqlar aparır, əsas mövzu isə ABŞ–İsrailin İrana qarşı mümkün müharibəsinin dayandırılması üçün Pakistanın vasitəçilik səyləridir. Analitik İmtiaz Gül bildirir ki, Pakistan üçün həm vasitəçi rolunu oynamaq, həm də Çinlə münasibətləri balanslaşdırmaq mürəkkəbdir. Lakin Tehran, Vaşinqton, Pekin və Moskva kimi mühüm paytaxtların etimadı Pakistanın bu rolunu nümayiş etdirməsinə imkan yaradır. Analitik əlavə edib ki, Vaşinqton Pakistanın Çinlə strateji tərəfdaşlıq sahəsində prioritetlərini başa düşür, lakin Islamabad Çin və ABŞ arasında tarazlığı qorumaq vəziyyəti ilə üzləşir.

Pakistanın Baş naziri Şahbaz Şərif Çinə işgüzar səfəri çərçivəsində Çin Prezidenti Si Cinpin ilə görüşüb. Məlumata görə, Şərif Pekinə bu gün, Pakistanın ordu komandanı Asim Munir ilə birlikdə gəlib. Səhər saatlarında Şərif Çin Baş naziri Li Çiang ilə görüşüb, daha sonra isə Si Cinpin ilə rəsmi görüş baş tutub.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev mayın 18-də Çin Xalq Respublikası Dövlət Şurasının Baş nazirinin müavini Can Quoçini qəbul edib. Baş nazirinin müavini ilk növbədə, Çin Xalq Respublikasının Sədri Si Cinpinin salamlarını Azərbaycan Prezidentinə çatdırdı. O qeyd etdi ki, Si Cinpin Prezident İlham Əliyevi Çinin dostu kimi dəyərləndirir.

Trampın bu paylaşımı Çin səfərindən qayıtdıqdan dərhal sonraya təsadüf edir. Hazırda dünya Vaşinqtonun fevralın 28-də İsrail ilə birlikdə İrana qarşı başlatdığı müharibədə növbəti addımının nə olacağını maraqla gözləyir. ABŞ mediası Trampın Pekin səfəri zamanı "heç bir nəzərəçarpan irəliləyiş" əldə edə bilmədiyini yazsa da, prezident çinli həmkarı Si Cinpinin Tehranın Hörmüz boğazını yenidən açmalı olduğu fikri ilə razılaşdığını bildirib. Lakin Çin tərəfi bu məsələyə müdaxilə edəcəyinə dair hələlik heç bir rəsmi işarə verməyib.