Oman və İran Hörmüz boğazında təhlükəsiz keçidi və açıq dəniz hərəkətini bir daha təsdiqləyib. Tərəflər İslamabad memorandumuna uyğun dialoq və koordinasiyanın davam etdirilməsini vurğulayıb. Məqsəd dəniz təhlükəsizliyi və regional sabitliyi gücləndirməkdir.

Oman və İran Hörmüz boğazı ilə bağlı razılaşmaların suverenliyə hörmətlə aparılmalı olduğunu bildirib. Tərəflər boğazın açıq və təhlükəsiz qalmasının vacibliyini vurğulayıb. Dəniz təhlükəsizliyi və regional sabitlik müzakirə olunub. Əməkdaşlığın davam etdiriləcəyi açıqlanıb.

UKMTO Yəmən sahilləri yaxınlığında dəniz insidenti barədə məlumat yayıb. Hadisə Ədən şəhərinin şimal-şərqində baş verib. Bir ticarət gəmisinə iki sürətli qayıq yaxınlaşıb. Qayıqlarda silahlı şəxslərin olduğu bildirilir. Gəminin təhlükəsizlik qrupu cavab atəşi açıb. Hücum edən qayıqlar daha sonra ərazini tərk edib. Ekipajın təhlükəsiz olduğu açıqlanıb. Hadisənin səbəbi hələlik müəyyən edilməyib.

Almaniya Yaxın Şərqdə sülh prosesinə dəstək verməyə hazır olduğunu açıqlayıb. Fridrix Merz mina-təmizləmə gəmilərinin artıq regiona göndərildiyini bildirib. Açıqlama G7 sammitində verilib. Məqsəd regional sabitliyin təmin edilməsinə töhfə verməkdir.

Donald Tramp İranla razılaşmanın tam imzalandığını açıqlayıb. O, bu bəyanatı Fransada Emmanuel Makronla birgə çıxışı zamanı verib. Trampın sözlərinə görə, Hörmüz boğazı artıq qismən açılıb və cümə gününə qədər tam istifadəyə veriləcək. ABŞ Prezidenti İranın nüvə silahına sahib olmayacağına dair öhdəlik götürdüyünü bildirib. Bu şərtin ciddi nəzarət mexanizmləri ilə icra olunacağı qeyd edilib. Tramp razılaşmanın mətninin yaxın zamanda açıqlanacağını deyib. Makron isə Hörmüz boğazının açılması prosesinə Fransa və Böyük Britaniyanın rəhbərlik edəcəyini bildirib. Razılaşma Yeddilər Qrupu sammitinin əsas gündəm mövzularından birinə çevrilib.

Fransa Prezidenti Emmanuel Makron Hörmüz boğazının yenidən açılması üzrə beynəlxalq missiyaya Fransa və Böyük Britaniyanın rəhbərlik edəcəyini açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, təşəbbüsə təxminən 20 ölkə qoşulacaq. Missiyanın məqsədi dəniz nəqliyyatının təhlükəsizliyini təmin etməkdir. Makron Fransanın prosesə dəstəyini davam etdirəcəyini bildirib. Hörmüz boğazı qlobal enerji və ticarət marşrutları baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır. Fransa və Böyük Britaniya daha əvvəl hərbi iştirakla bağlı müraciətləri qəbul etməmişdi. Hazırda isə onlar əlaqələndirmə missiyasında aparıcı rol oynayacaqlar. Bu təşəbbüs bölgədə sabitliyin bərpasına yönəlmiş addım kimi qiymətləndirilir.

ABŞ İran limanlarına tətbiq olunan blokadanın hələ də qüvvədə qaldığını açıqlayıb. Hərbi dairələrin məlumatına görə, məhdudiyyətlər razılaşma imzalanana qədər davam edəcək. İran limanlarına giriş və çıxış istiqamətində nəzarət saxlanılır. ABŞ tərəfi blokadanın vaxtından əvvəl ləğv edilməyəcəyini vurğulayıb. Dəniz nəqliyyatı iştirakçılarına xəbərdarlıq edilib. Onlardan xüsusi göstəriş olmadan məhdudlaşdırılmış marşrutlara daxil olmamaq tələb olunub. Vaşinqton bu addımı razılaşmanın icrasına nəzarət məqsədi ilə izah edir. Tərəflər arasında danışıqların davam etdiyi qeyd olunur.

Yəmən sahilləri yaxınlığında konteyner gəmisinə silahlı hücum cəhdi qeydə alınıb. Böyük Britaniyanın Dəniz Ticarəti Əməliyyatları Mərkəzi hadisə ilə bağlı məlumat yayıb. Məlumata görə, kiçik qayıq gəminin yaxınlığına gəlib. Qayıqdakı şəxslər konteyner gəmisinə atəş açıblar. Daha sonra gəminin göyərtəsinə çıxmağa cəhd göstərilib. Hadisənin nəticələri barədə əlavə məlumat açıqlanmayıb. Bölgədə təhlükəsizlik tədbirləri gücləndirilib. Hadisə dəniz nəqliyyatı ilə bağlı riskləri bir daha gündəmə gətirib.

Fransa Prezidenti Emmanuel Makron Hörmüz boğazında gəmi keçidlərinə görə ödəniş tətbiq edilməsinə qarşı çıxıb. O bildirib ki, Fransa bu cür addımların qarşısını almaq üçün bütün imkanlardan istifadə edəcək. Makron boğazın açıq qalmasının qlobal ticarət və enerji təhlükəsizliyi üçün vacib olduğunu vurğulayıb. Fransa və Böyük Britaniyanın birgə missiyası qısa müddətdə fəaliyyətə başlamağa hazırdır. Fransa lideri sərbəst gəmiçiliyin təmin edilməsinin əsas məqsəd olduğunu qeyd edib. O, "Şarl de Qoll" təyyarədaşıyan gəmisinin də hazır vəziyyətdə olduğunu açıqlayıb. Həmin gəminin bir neçə gün ərzində bölgəyə çata biləcəyi bildirilib. Makron beynəlxalq dəniz marşrutlarının açıq saxlanılmasının vacibliyini bir daha vurğulayıb.

Hörmüz boğazında mina təhlükəsinin aradan qaldırılması uzun müddət tələb edə bilər. Dəniz təhlükəsizliyi üzrə mənbələr əməliyyatların 40-50 gün davam edə biləcəyini bildirirlər. Mina axtarışı üçün xüsusi gəmilər və müasir sualtı vasitələrdən istifadə olunacaq. Təhlükəsizlik tam təmin olunmadan bir çox şirkət bölgəyə qayıtmağa ehtiyatla yanaşır. Mütəxəssislər bunun qlobal enerji daşımalarına təsir göstərə biləcəyini qeyd edirlər. On milyonlarla barel neftin daşınması gecikə bilər. Beynəlxalq Gəmiçilik Şirkətləri Assosiasiyası hazırkı vəziyyəti riskli hesab edir. Təhlükəsiz marşrutların yaradılması boğazda normal fəaliyyətin bərpası üçün əsas şərt kimi göstərilir.

Böyük Britaniyanın Baş naziri Kir Starmer ABŞ Prezidenti Donald Tramp ilə telefon danışığında İranla mümkün razılaşmaya dəstək ifadə edib. O, sazişin dayanıqlı sülh təmin etməsinin vacibliyini vurğulayıb. London tərəfi istənilən sülh sazişinin icrasına hazır olduğunu bildirib. Tərəflər dənizdə sərbəst hərəkətin bərpasının vacibliyini qeyd ediblər. Qlobal iqtisadi təsirlərin azaldılması məqsədi vurğulanıb. Böyük Britaniya və ABŞ arasında koordinasiyanın davam edəcəyi bildirilib. Diplomatik əməkdaşlığın gücləndiyi qeyd olunur. Proses beynəlxalq səviyyədə izlənilir.

ABŞ Dövlət katibi Marko Rubio Hindistanın xarici işlər naziri ilə telefon danışığında Hörmüz boğazında bütün ticarət gəmilərinin ABŞ qüvvələrinin əmrlərinə əməl etməli olduğunu bildirib. O, İran limanlarına qarşı məhdudiyyətlərin pozulmasının və İran neftinin daşınmasının yolverilməz olduğunu qeyd edib. Telefon danışığı Fars körfəzində baş verən tanker insidentindən sonra həyata keçirilib. Hadisə nəticəsində üç hindistanlı dənizçinin həlak olduğu bildirilir. Hindistan tərəfi hücuma sərt etiraz edib. Mülki ticarət gəmilərinə qarşı hücumların qəbulolunmaz olduğu vurğulanıb. Bölgədə dəniz təhlükəsizliyi ilə bağlı gərginlik artır. Vəziyyət beynəlxalq səviyyədə diqqətlə izlənilir.