#Dəniz təhlükəsizliyi

UKMTO Yəmən sahillərində yük gəmisinin naməlum mərmi ilə vurulduğunu açıqlayıb. Hadisə Qırmızı dənizin cənub hissəsində, Əl-Məxa limanı yaxınlığında baş verib. Qurum zərbə nəticəsində itkilərin olduğunu bildirib. Hadisə ilə bağlı araşdırma davam edir. UKMTO gəmilərə bölgədə ehtiyatlı hərəkət etməyi tövsiyə edib. Qırmızı dənizdə gəmiçilik təhlükəsizliyi son dövrlərdə artan hücumlar səbəbindən diqqət mərkəzindədir. Əl-Məxa bölgəsi Yəməndə strateji əhəmiyyət daşıyan ərazilərdən biridir.

UKMTO Oman körfəzində tanker və hərbi qüvvələrin iştirakı ilə insident barədə məlumat aldığını açıqlayıb. Qurum hadisənin təfərrüatlarını açıqlamayıb. Aidiyyəti orqanların vəziyyətdən xəbərdar olduğu və araşdırmaların davam etdiyi bildirilib. Oman körfəzi qlobal enerji daşımaları üçün strateji əhəmiyyət daşıyır. Bölgədə son dövrlərdə dəniz təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqlar artıb. Hadisənin səbəbi və iştirakçı tərəflər barədə rəsmi məlumat verilməyib. Araşdırmaların nəticələrinin gözlənildiyi qeyd olunub.

ABŞ vitse-prezidenti Cey Di Vens Hörmüz boğazında təhlükəsiz gəmi hərəkətinin bərpası üçün ərazinin minalardan təmizlənməli olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, İran və Körfəz ölkələri son bir həftə ərzində təhlükəsiz keçidin təmin edilməsi ilə bağlı danışıqlar aparırlar. Bu müzakirələrdə Omanın xüsusi rol oynadığı qeyd edilir. Vens İranın müharibənin əvvəlində Hörmüz boğazında çoxlu sayda mina yerləşdirdiyini iddia edib. Hazırda gəmilərin təhlükəsiz keçməsinə imkan verəcək yeni hərəkət qaydalarının yaradılması müzakirə olunur. ABŞ boğazın minalardan təmizlənməsini zəruri hesab edir. Vaşinqton, həmçinin İrandan ticarət gəmilərinə atəş açılmayacağına dair öhdəlik tələb edir. Bu tədbirlərin Hörmüz boğazında dəniz nəqliyyatının əvvəlki səviyyəyə qayıtması üçün vacib olduğu bildirilir.

Oman hökuməti Hörmüz boğazından keçən gəmilərə qarşı təkrarlanan hücumları pisləyib. Maskat bu hücumların beynəlxalq hüququ pozduğunu bildirib. Oman Xarici İşlər Nazirliyi belə hərəkətlərin ərazi sularının suverenliyinə də zidd olduğunu vurğulayıb. Nazirlik Hörmüz boğazında dəniz nəqliyyatının təşkili ilə bağlı aparılan danışıqlara da münasibət bildirib. Danışıqların müsbət istiqamətdə irəlilədiyi açıqlanıb. Oman bütün tərəfləri danışıqların uğuruna təhlükə yarada biləcək addımlardan çəkinməyə çağırıb. Maskat bölgədə gərginliyi artıracaq hərəkətlərdən uzaq durulmasının vacibliyini vurğulayıb. Oman hökuməti Hörmüz boğazında təhlükəsiz dəniz nəqliyyatının təmin edilməsinə çağırıb.

Omanın Xəsəb şəhəri sahilləri yaxınlığında gəmi naməlum mərmi ilə vurulub. Hadisə sahildən təxminən 33 kilometr məsafədə baş verib. Gəmiyə mənşəyi müəyyən edilməyən mərminin dəydiyi bildirilir. Zərbədən sonra gəmidə yanğın başlayıb. Yanğının daha sonra söndürüldüyü açıqlanıb. Gəminin hazırda təhlükəsiz vəziyyətdə olduğu bildirilir. Hadisə zamanı heyət üzvlərindən heç kimin xəsarət almadığı qeyd olunur. Mərminin haradan atıldığı və hadisənin arxasında kimin dayandığı hələlik məlum deyil

Yəmənin beynəlxalq səviyyədə tanınan hökumətinin hərbi dəniz qüvvələri Qırmızı dənizdə neft tankerinə qarşı partlayıcı qayıqla planlaşdırılan hücumun qarşısını aldıqlarını bildiriblər. Məlumata görə, Əl-Muxa yaxınlığında aşkarlanan qayıq hədəfə çatmamış partlayıb. Hökumət qüvvələri hücumun arxasında husilərin dayandığını iddia edir. Hadisə ilə bağlı itkilər barədə hələlik məlumat yoxdur.

Hörmüz boğazında beynəlxalq dəniz missiyası yaratmaq təşəbbüsü hələlik nəticə verməyib. ABŞ mart ayında müttəfiqlərini və Çini bu təşəbbüsə qoşulmağa çağırsa da, əksər ölkələr ehtiyatlı mövqe nümayiş etdiriblər. Böyük Britaniya və Fransa isə missiyaya rəhbərlik etməyə hazır olduqlarını bildiriblər. Vaşinqton İranla müharibə fonunda koalisiya ideyasını dəstəkləməyə davam edir.

İsrail Hərbi Dəniz Qüvvələri Aralıq və Qırmızı dənizdə genişmiqyaslı hərbi təlim keçirib. Təlimdə raket katerləri və sualtı qayıqlar da daxil olmaqla müxtəlif hərbi dəniz platformaları iştirak edib. İsrail ordusunun bildirdiyinə görə, məqsəd dənizdən mümkün sızmalar, çoxcəbhəli döyüşlər və hava hücumlarına qarşı hazırlıq səviyyəsini yoxlamaq olub. Təlim zamanı limanların və strateji infrastrukturun müdafiəsi üzrə müxtəlif ssenarilər sınaqdan keçirilib.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai bildirib ki, Omanla Hörmüz boğazında yeni gəmiçilik marşrutu üzrə əldə olunan razılaşma təhlükəsiz naviqasiyaya avtomatik zəmanət vermir. Onun sözlərinə görə, ABŞ-nin dəniz blokadası və İranın maraqlarına qarşı atılan addımlar bölgədə təhlükəsizlik risklərini qoruyub saxlayır. Tehran hesab edir ki, bu amillər aradan qaldırılmadan boğazda tam təhlükəsizlik təmin oluna bilməz.

Dəniz təhlükəsizliyi üzrə analitik Aaron Kennedi Hörmüz boğazında İranın gəmi hərəkətinə nəzarət etdiyini iddia edib. O bildirib ki, Tehran öz icazəsi olmadan hərəkət edən gəmiləri hədəfə alır. Analitikin sözlərinə görə, boğazda iki əsas gəmiçilik dəhlizi mövcuddur. Şimal marşrutunun ABŞ blokadası altında olduğu, cənub marşrutunda isə ABŞ-ın məhdud mühafizə təmin etdiyi qeyd olunub. Kennedi bu mühafizənin İranın mümkün hücumlarının qarşısını almaq üçün kifayət etmədiyini bildirib. Bu qiymətləndirmələr analitikə məxsusdur və müstəqil şəkildə təsdiqlənməyib.

Küveyt ordusunun Baş Qərargah rəisi Xalid Əl-Şurəyan Səudiyyə Ərəbistanında Bab əl-Məndəb boğazında gəmiçiliyin təhlükəsizliyi ilə bağlı görüş keçirib. Görüşdə yeni çoxtərəfli müdafiə dəniz alyansının yaradılması müzakirə olunub. Alyansın qərargahının Ər-Riyadda yerləşməsi planlaşdırılır. Təşəbbüsə 50-yə yaxın ölkənin qoşulmasının nəzərdə tutulduğu bildirilir. Yeni alyansın məqsədi Qırmızı dənizdə və strateji dəniz yollarında təhlükəsizliyi gücləndirməkdir. Bu addım husilərin son hücumları və dəniz blokadası elanından sonra gündəmə gəlib. ABŞ-ın alyansda iştirakı təşəbbüsün etibarlılığı baxımından mühüm hesab olunur.