#İran-İsrail qarşıdurması

İran bazar ertəsi günü bəyanat yayaraq, ABŞ və İsrail tərəfindən sahillərinə və ya adalarına hər hansı hücum olacağı təqdirdə Körfəz sularına "dəniz minaları" yerləşdirəcəyi ilə hədələyib. Dövlət mediası tərəfindən yayılan Müdafiə Şurasının bəyanatında qeyd edilib. "Düşmən tərəfindən İran sahillərinə və ya adalarına edilən hər hansı hücum cəhdi, təbii olaraq və mövcud hərbi təcrübəyə uyğun olaraq, Körfəzdəki bütün giriş yollarının və rabitə xətlərinin, o cümlədən sahillərdən buraxıla bilən müxtəlif növ dəniz minaları ilə minalanmasına səbəb olacaq." - deyə bəyənatda qeyd edilib.

İran parlamentinin (Məclisinin) Hörmüz boğazından keçən gəmilərdən keçid haqqı alınmasını nəzərdə tutan qanun layihəsini təsdiqləməyə hazırlaşdığı bildirilib. Yarımrəsmi ISNA xəbər agentliyinə danışan Parlamentin İqtisadiyyat Komissiyasının üzvü Səid Rəhmətzadə Hörmüz boğazından keçən gəmilərdən rüsum alınması ilə bağlı hazırlanan qanun layihəsi barədə məlumat verib.

İsrailin müdafiə naziri İsrail Katz ordu komandanlığı ilə keçirdiyi təhlükəsizlik qiymətləndirmə iclasında İrana qarşı 22 gündür davam edən hərbi əməliyyatları müzakirə edib. Nazir bildirib ki, gələn həftə ABŞ ilə birlikdə həyata keçirilən hücumların intensivliyi "əhəmiyyətli dərəcədə" artırılacaq. Katz vurğulayıb ki, İranın hərbi komandanlıq heyəti və strateji nöqtələri hədəf alınmağa davam edəcək. O, İsrail və ABŞ-ın maraqlarına yönəlmiş hər hansı "təhlükəsizlik təhdidi" tamamilə aradan qaldırılana qədər bu hücumların davam edəcəyini qeyd edib.

ABŞ-ın maliyyə naziri Skott Bessent dənizdə gözləyən İran neftinin satışına imkan yaradan məhdud və qısamüddətli ümumi lisenziya yayımladıqlarını açıqlayıb. Bessent sosial media hesabında etdiyi paylaşımda İranı qlobal terrorizmin mərkəzi adlandırıb və ABŞ Prezidenti Donald Trampın "Dastani Qəzəb Əməliyyatı" sayəsində bu mübarizəni gözləniləndən daha sürətli qazandıqlarını qeyd edib. Nazir vurğulayıb ki, Tramp administrasiyası qlobal enerji axınını maksimuma çatdırmaq və bazar sabitliyini təmin etmək üçün Amerikanın iqtisadi və hərbi gücündən istifadə etməyə davam edəcək.

Türkiyənin daxili işlər naziri Mustafa Çiftçi ABŞ, İsrail və İran arasındakı müharibə fonunda Türkiyə-İran sərhəd xəttində bütün zəruri tədbirlərin görüldüyünü açıqlayıb. Nazir bütün sərhəd-keçid məntəqələrinin nəzarət altında olduğunu və hazırda hər hansı bir problemin yaşanmadığını vurğulayıb. Nazir Çiftçi Təhlükəsizlik və Fövqəladə Hallar Koordinasiya Mərkəzində (GAMER) media nümayəndələrinin suallarını cavablandırarkən bildirib ki, müharibə başlayandan bəri sərhədyanı vilayətlərin valiləri ilə daimi təmasdadırlar. O, qeyd edib ki, Türkiyə vətəndaşları İran tərəfindən Türkiyəyə rahatlıqla keçə bilirlər və bu istiqamətdə heç bir məhdudiyyət yoxdur.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahunun İranın hərbi gücünün "məhv edildiyini" bildirməsindən sonra cümə günü Tehrana yeni hava zərbələri endirilib. Fevralın 28-dən bəri demək olar ki, hər gün bombardman edilən paytaxtda bu dəfə "terror rejiminin infrastrukturu" hədəf alınıb. Netanyahu keçirdiyi mətbuat konfransında müharibənin dördüncü həftəsinə doğru irəlilədiyini və İranın uranı zənginləşdirmə və ya ballistik raket istehsal etmə imkanlarının sıradan çıxarıldığını vurğulayıb. "Biz qalib gəlirik, İran isə çökür", – deyə o əlavə edib. Lakin İran İsrailə və Körfəz ölkələrinə, xüsusən də neft-qaz obyektlərinə cavab zərbələrini davam etdirir ki, bu da qlobal enerji böhranı narahatlığını artırır.

Küveyt Dövlət Neft Şirkəti (KNPC) ölkənin strateji əhəmiyyətli obyektlərindən biri olan Mina əl-Əhmədi neft emalı zavodunun pilotsuz uçuş aparatları (PUA) tərəfindən hücuma məruz qaldığını elan edib. Hücum nəticəsində zavodun ərazisində yanğın baş verdiyi bildirilir. Şirkətin rəsmi bəyanatında qeyd olunur ki, hadisə zamanı hər hansı xəsarət alan olmayıb. Lakin təhlükəsizlik tədbirləri çərçivəsində və yanğının genişlənməsinin qarşısını almaq məqsədilə neft emalı zavodundakı bəzi istehsalat vahidlərinin fəaliyyəti müvəqqəti olaraq dayandırılıb.

İsrail cümə günü Tehrana intensiv hava zərbələri endirib. Bu müharibə qlobal iqtisadiyyatda ciddi sarsıntılara yol açıb və İranın ərəb qonşularını birbaşa münaqişəyə sürükləmək riski yaradıb. Fəallar paytaxt Tehran ətrafında partlayış səslərinin eşidildiyini bildirirlər. Bu hücumlar İsrailin İranın mühüm qaz yataqlarına zərbələri dayandırmaq vədinə baxmayaraq baş tutub. Digər tərəfdən isə İran Körfəz ətrafındakı neft və təbii qaz obyektlərinə hücumlarını intensivləşdirib.

İran Kəşfiyyat Nazirliyi "İsrail əsgərləri" olduqları iddiası ilə 97 nəfəri həbs edib. Dövlət mediasının cümə axşamı verdiyi məlumata görə, bu, müharibənin başlanğıcından bəri yüzlərlə insanın İsrail və ABŞ ilə əlaqəli olduqları iddiası ilə saxlanıldığı təhlükəsizlik əməliyyatlarının son mərhələsidir. Bundan əvvəl, cümə axşamı səhər saatlarında Alborz vilayətinin polis rəisi xaricdəki müxalif media kanallarına video göndərdikləri üçün 41 nəfərin həbs edildiyini bildirib.

Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri (BƏƏ) Müdafiə Nazirliyi İran mənbəli 7 ballistik raket və 15 pilotsuz uçuş aparatının (PUA) qarşısının alındığını elan edib.Nazirliyin yazılı bəyanatında bildirilir: "Müdafiə sistemlərimiz İrandan gələn 7 ballistik raket və 15 PUA-nı uğurla zərərsizləşdirib". Açıqlamada qeyd olunub ki, İranın başlatdığı hücumlar çərçivəsində indiyədək BƏƏ müdafiə sistemləri tərəfindən ümumilikdə 334 ballistik raket, 15 qanadlı raket və 1714 PUA məhv edilib.

Qətər İranın bölgə ölkələrinə qarşı hücumlarını "rəhmsiz" adlandırıb və Tehranın bütün qırmızı xətləri keçdiyini bildirib. Bu barədə Qətər Xarici İşlər Nazirliyi rəsmi bəyanat yayıb. "Qətər son iki gün ərzində Səudiyyə Ərəbistanı və Birləşmiş Ərəb Əmirliklərindəki (BƏƏ) enerji obyektlərinin İran tərəfindən hədəf alınmasını ən kəskin ifadələrlə pisləyir". - deyə bəyanatda qeyd edilir.

İran Tibb Birliyinin rəhbəri Məhəmməd Rəiszadə ABŞ və İsrailin hücumları nəticəsində 28 fevraldan bəri ölkədə azı 20 xəstəxana və sağlamlıq mərkəzinin zərər gördüyünü açıqlayıb. İran mətbuatının məlumatına görə, Rəiszadə ABŞ və İsrailin İrana qarşı hücumları zamanı zədələnən xəstəxanalarla bağlı bəyanatla çıxış edib. Rəiszadə qeyd edib ki, 28 fevraldan bu yana davam edən hücumlarda azı 20 xəstəxana və tibb məntəqəsi ciddi ziyan çəkib. O, xüsusilə "Qandi" xəstəxanasının tamamilə istifadəyə yararsız hala düşdüyünü və indiyədək 18 tibb işçisinin hücumlar nəticəsində həyatını itirdiyini bildirib.