BAKI, VOA

1975-ci il iyulun 17-də ABŞ-ın Apollo 18 və Sovet İttifaqının Soyuz 19 kosmik gəmiləri orbitdə ilk dəfə bir-biri ilə birləşərək (dok edərək) Soyuq müharibə dövrünün iki rəqibi arasında kosmosda tarixi əməkdaşlığa imza atıblar.

ABŞ Milli Aeronavtika və Kosmos Administrasiyasının (NASA) kosmosda xilasetmə imkanlarını inkişaf etdirmək məqsədi daşıyan Apollo-Soyuz Sınaq Layihəsi çərçivəsində həyata keçirilən missiya zamanı iki kosmik gəmi uğurla görüşərək birləşdirilib.

Birləşmədən sonra lyuk açılıb və ABŞ missiyasının komandiri Tomas P. Stafford ilə sovet kosmonavtı Aleksey Leonov əl sıxaraq hədiyyələr mübadilə ediblər. Bu hadisə ABŞ və SSRİ arasında kosmosda baş tutan ilk rəsmi görüş kimi tarixə düşüb.

Yer üzündə isə həmin dövrün BMT-nin Baş katibi Kurt Valdxaym Apollo-Soyuz missiyasını yüksək qiymətləndirərək iki supergücün əməkdaşlıq və sülh ruhunda həyata keçirdiyi bu təşəbbüsü alqışlayıb.

44 saat davam edən birgə missiya ərzində amerikalı astronavtlar və sovet kosmonavtları müxtəlif elmi təcrübələr aparıb, birlikdə yemək yeyib və ortaq mətbuat konfransı keçiriblər.

Apollo-Soyuz missiyası ABŞ-ın Aya son enişindən təxminən üç il sonra həyata keçirilib və NASA-nın Apollo proqramı çərçivəsində reallaşdırdığı son uçuş olub.

NASA qeyd edir ki, ilk Ay missiyalarında istifadə edilən "Biz bütün bəşəriyyət naminə sülhlə gəldik" mesajı ilə tanınan Apollo proqramının beynəlxalq əməkdaşlıq və sülh simvoluna çevrilən bu missiya ilə başa çatması proqramın tarixi baxımdan simvolik sonluğu hesab olunur.