ABŞ Dövlət Departamentinin rəsmisi İsrail və Livan arasında Romada keçirilən danışıqları məhsuldar adlandırıb. Görüşlər Livanın cənubundakı vəziyyət və əldə olunan razılaşmanın icrası məsələlərinə həsr olunub. İsrail daha əvvəl iki ərazidən qoşunların çıxarılması planına hazır olduğunu bildirib. İyunun 26-da Vaşinqtonda keçirilən görüşdə Livanda müharibənin dayandırılması və silahlı qrupların tərksilahı ilə bağlı razılaşma əldə olunmuşdu. Danışıqların sabah davam etdirilməsi planlaşdırılır. ABŞ prosesdə vasitəçi rolunu davam etdirir.
#ABŞ vasitəçiliyi
İsrail və Livan arasında Romada keçirilən danışıqların ilk günü başa çatıb. Görüşlər ABŞ vasitəçiliyi ilə əldə olunan çərçivə razılaşmasının icrasına həsr olunub. Tərəflər Livanın cənubundakı vəziyyəti və İsrail qüvvələrinin çıxarılması məsələsini müzakirə ediblər. İsrail daha əvvəl iki ərazidən qoşunlarını çıxarmaq planlarına hazır olduğunu açıqlayıb. Danışıqların ikinci gün davam etməsi gözlənilir. Razılaşmanın məqsədi bölgədə təhlükəsizliyi təmin etmək və gərginliyi azaltmaqdır.
İsrail və Livan arasında ABŞ vasitəçiliyi ilə yeni danışıqlar Romada başlayıb. Bu, iki ölkə arasında atəşkəsdən sonra keçirilən altıncı birbaşa görüşdür. Danışıqlarda əsas mövzulardan biri İsrail qüvvələrinin Livanın cənubundan çıxarılmasıdır. Livan tərəfi bu məsələdə irəliləyiş əldə etmək istəyir. Lakin sürətli nəticə gözləntiləri aşağı qiymətləndirilir. Ötən ay tərəflər qüvvələrin geri çəkilməsi və Hizbullahın tərksilahını nəzərdə tutan çərçivə razılaşması elan etmişdi. Razılaşmanın icrası isə hələlik dayanmış vəziyyətdədir.
İsrail hökuməti Cənubi Livandan ordunun mərhələli şəkildə çıxarılması planını müzakirə edir. Proses ABŞ-nin vasitəçiliyi ilə Livanla əldə olunmuş çərçivə razılaşması əsasında həyata keçiriləcək və Vaşinqtonun yekun razılığı gözlənilir. Məlumata görə, İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu bazar günü axşam təhlükəsizlik müşavirəsi keçirərək ordunun Cənubi Livandakı iki ərazidən çıxarılması planını və onun təsdiqlənməsi məsələsini müzakirə edib. İclasda təhlükəsizlik və hərbi qurumların yüksəkvəzifəli nümayəndələri iştirak ediblər.
İsrailin ABŞ-dakı səfiri Yehiel Leyter Livanla bağlı ABŞ vasitəçiliyi ilə aparılan atəşkəs danışıqlarını “fəlakət” adlandırıb. O, danışıqların Hizbullahı zəiflətmək əvəzinə gücləndirə biləcəyini iddia edib. Leyter “deeskalasiya” yanaşmasının yanlış olduğunu və əsas hədəfin Hizbullah olmalı olduğunu deyib. O, İranla bağlı maliyyə vəsaitlərinin bu qrupa yönələ biləcəyindən narahatlıq ifadə edib. Açıqlama regionda gərginliyin davam etdiyi bir vaxtda verilib.
İsrail ordusu Livanda qüvvədə olan atəşkəs rejiminə və ABŞ ilə İran arasında əldə olunduğu bildirilən son razılaşmalara baxmayaraq, ölkənin cənub bölgələrinə hücumlarını davam etdirib. Livanın dövlət informasiya agentliyinin yaydığı məlumata görə, İsrail artilleriyası Cəzzin bölgəsində yerləşən Reyhan yaşayış məntəqəsinin ətraf ərazilərini atəşə tutub.
Həmasın üzvü Husam Badran Qahirədə ABŞ vasitəçiliyi ilə keçirilən danışıqların müsbət və konstruktiv istiqamətdə getdiyini bildirib. Danışıqlar Qəzza atəşkəsi sazişinin tətbiqi ilə bağlıdır. Görüşlər məsuliyyətli ruhda keçirilir. Məqsəd danışıqların uğurla tamamlanmasıdır. Fələstin xalqının müdafiəsi və işğalçıların planlarının qarşısının alınması prioritetdir. Qəzza Səhiyyə Nazirliyi məlumat verib ki, oktyabr ortasından bəri 981 fələstinli həlak olub. Həmas tərəfi dialoqun qorunmasını vurğulayır. Danışıqların konstruktiv ruhu ərazi bütövlüyünün qorunmasına xidmət edir.
Livan Parlamentinin spikeri Nəbih Berri ABŞ vasitəçiliyi ilə hazırlanan İsrail-Livan atəşkəs razılaşmasını rədd edib. Berri razılaşmanın Həzbollahın tam atəşkəsini və Litani çayının cənubundan çıxarılmasını şərtləndirdiyini əsas gətirib. O, yalnız quru, dəniz və hava üzrə heç bir məhdudiyyət olmadan tam atəşkəsin və İsrailin işğal etdiyi ərazilərdən geri çəkilməsinə paralel Həzbollahın geri çəkilməsini qəbul edə biləcəyini bildirib. Berri həmçinin mövcud infrastrukturun dağıdılmamasının vacibliyini vurğulayıb. Bu mövqe Livan-İsrail sərhədində sülh prosesinin gedişatını bir daha mürəkkəbləşdirir və regional stabillik üçün ciddi çağırış yaradır.
ABŞ Dövlət Departamentinin sözçüsü Tommi Piqott bildirib ki, İsrail-Livan atəşkəsi daha 45 gün uzadılıb. Qərar ABŞ vasitəçiliyi ilə aparılan danışıqlardan sonra qəbul edilib və yaxın günlərdə siyasi və hərbi təhlükəsizlik müzakirələrinin davam etdirilməsi planlaşdırılır.
2 martdan bəri İsrailin Livana endirdiyi zərbələr nəticəsində 2,951 nəfər həlak olub, 8,988 nəfər yaralanıb. ABŞ vasitəçiliyi ilə elan edilən atəşkəsdən sonra da hücumlar davam edib, əlavə 657 nəfər ölüb, 1,444 nəfər yaralanıb və humanitar vəziyyət daha da ağırlaşıb.
ABŞ-ın paytaxtı Vaşinqtonda bu gün Livan və İsrail arasında yeni danışıqlar raundu keçirilir. ABŞ vasitəçiliyi ilə baş tutan görüşlər İsrailin Livana qarşı həyata keçirdiyi genişmiqyaslı hücumlardan cəmi bir gün sonraya təsadüf edir. Son hücumlar nəticəsində azı 22 nəfər, o cümlədən 8 uşaq həyatını itirib. İsrail ordusunun endirdiyi zərbələr Livanın cənubundakı yaşayış məntəqələrini, avtomobilləri və Beyrutla ölkənin cənubunu birləşdirən sahil yolunu hədəfə alıb. Gərginliyin artması ötən ilin aprel ayında ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə əldə olunmuş atəşkəs razılaşmasına baxmayaraq baş verir. İsrail ordusu bildirib ki, əməliyyatlar zamanı “Hizbullaha məxsus silah anbarları, raket qurğuları və hərbi infrastruktur” vurulub. Buna cavab olaraq Hizbullah İsrail qüvvələrinin Həddəta yaşayış məntəqəsi istiqamətində irəliləməsinin qarşısını aldıqlarını, həmçinin İsrail hərbi mövqelərinə raket və pilotsuz uçuş aparatları ilə zərbələr endirdiklərini açıqlayıb.
ABŞ-da səfir səviyyəsində keçirilən iki raund görüşdə İsrail və Livanın Vaşinqtondakı səfirləri, eləcə də amerikalı siyasətçilər iştirak edib. Görüşlərin məqsədi gələcəkdə birbaşa danışıqlara zəmin yaratmaq kimi qiymətləndirilir.