ABŞ Prezidenti Donald Tramp ilə İsrail Baş naziri Benyamin Netanyahu arasında İran məsələsində fikir ayrılığı yaranıb. Axios-un mənbələri bildirir ki, Tramp Netanyahuya ABŞ və İranın imzalayacağı, savaşı rəsmi olaraq sona çatdıracaq və İranın nüvə proqramı ilə Hörmüz Boğazının açılması kimi məsələləri əhatə edən 30 günlük danışıqlar prosesini başlatmaq üçün “niyyət məktubu” üzərində işlədiklərini bildirib.
#İsrail
Sloveniya Qəzzaya yönələn “Global Sumud Flotilla” gəmisindəki fəallara İsrail tərəfindən göstərilən rəftarı sərt şəkildə pisləyib. Sloveniya Xarici İşlər naziri Tanya Fayon bildirib ki, heç bir ölkə insanları “işgəncə ilə qarşılamamalıdır”. O, həmçinin vurğulayıb ki, müharibədən ağır zərbə almış Qəzzadakı fələstinlilərin vəziyyətinə diqqət çəkməyə çalışan fəallara qarşı belə davranışın “demokratik cəmiyyətdə yeri yoxdur”.
ABŞ-ın İsraildəki səfiri Mayk Həkəbi ifrat sağçı milli təhlükəsizlik naziri İtamar Ben-Qvirin insan haqları fəallarının əlləri bağlı, alçaldılmış və pis rəftara məruz qaldığını göstərən videoları paylaşmasına görə sərt tənqid edib. Həkəbi Ben-Qvirin bu hərəkətini “öz ölkəsinin ləyaqətinə xəyanət” adlandırıb. Eyni zamanda ABŞ səfiri Qəzzaya doğru hərəkət edən flotiliyanı “axmaq şou” kimi qiymətləndirib. Həmin görüntülər beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən ciddi etirazlara səbəb olub.
İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahu Qəzzaya yönələn flotiliyanın iştirakçılarının mümkün qədər tez deportasiya edilməsi üçün göstəriş verdiyini açıqlayıb. Netanyahu flotilaları dayandırmaq üçün “tam hüquqa malik olduğunu” iddia etsə də, onun ifrat sağçı müttəfiqi İtamar Ben-Qvirin fəallarla rəftarı barədə “İsrailin dəyərlərinə və normalarına uyğun olmadığını” bildirib. Netanyahu qeyd edib: “Mən müvafiq qurumlara təxribatçıların mümkün qədər tez deportasiya olunması barədə göstəriş vermişəm.”
İsrailin milli təhlükəsizlik naziri İtamar Ben Qvir Qəzzaya gedən flotiliya ilə bağlı saxlanılan fəalların əl bağlanmış və diz çökdürülmüş vəziyyətdə görüntülərini yayıb. Yayımlanan görüntülərdə saxlanılan şəxslərin hərbi gəminin göyərtəsində diz çökdürüldüyü, əllərinin arxadan bağlı olduğu və başlarının yerə əyildiyi görünür. Video “İsrailə xoş gəlmisiniz” yazısı ilə təqdim olunub.
İtaliya hökuməti Qəzzaya gedən “Global Sumud Flotilla” iştirakçılarına qarşı İsrail tərəfindən göstərilən rəftarı qəbuledilməz hesab edir və məsələ ilə bağlı İsrail səfirindən izahat tələb edir. Baş nazir Ciorcia Meloni və xarici işlər naziri Antonio Tayaninin birgə bəyanatında qeyd olunub ki, İtaliya “fəallara göstərilən münasibətə görə üzr istənilməsini” tələb edir və hökumətinin müraciətlərinə “tam hörmətsizlik” nümayiş etdirildiyini vurğulayıb.
İranın ali rəhbəri Müctəba Xamenei ölkənin ABŞ və İsrailə qarşı nümayiş etdirdiyi tarixi müqaviməti “bənzərsiz” adlandıraraq dövlət rəsmilərinin üzərinə düşən məsuliyyəti vurğulayıb və xalqın birliyinə minnətdarlığını bildirib. “Fars” Xəbər Agentliyinin məlumatına görə, Xamenei helikopter qəzasında həlak olmuş keçmiş prezident İbrahim Rəisinin ölümünün ikinci ildönümü münasibətilə açıqlama verib. O bildirib ki, İran İsrail və ABŞ kimi “iki qlobal terrorçu orduya qarşı bənzərsiz tarixi müqavimət” nümayiş etdirir.
İtaliya Baş naziri Ciorcia Meloni İsrailin saxladığı Azadlıq Flotiliyası üzvlərinə qarşı pis rəftar iddiaları ilə bağlı sərt açıqlama verib. İtaliya hökuməti məsələ ilə bağlı rəsmi üzr tələb edib və izahat almaq məqsədilə İsrail səfirinin Xarici İşlər Nazirliyinə çağırılacağını açıqlayıb. Bildirilib ki, görüş zamanı fəallara münasibət və hadisənin detalları əsas müzakirə mövzuları olacaq.
Bəyanatda İranın dünyanın “ən bahalı ordularına” qarşı dayanıqlılıq nümayiş etdirdiyi vurğulanaraq bildirilib ki, ölkənin əvvəlki müdafiə addımları bütün hərbi imkanların tam istifadəsi anlamına gəlmirdi. Rəsmi açıqlamada qeyd olunub ki, Tehran indiyədək təmkinli mövqe nümayiş etdirsə də, ölkənin suverenliyinə qarşı yeni təhdidlər yaranacağı təqdirdə bu yanaşma dəyişə bilər.
İsrailin Livanın cənubuna endirdiyi hava zərbəsi nəticəsində 4 nəfər həlak olub, 10-dan çox şəxs yaralanıb; xilasedici qruplar dağıntılar altında qalanları xilas etmək üçün əməliyyatları davam etdirir.
İsrail qüvvələri Qlobal Sumud Flotiliyasında olan “Andros” gəmisini Qəzzadan 82 dəniz mili uzaqda ələ keçirib; indiyədək 61 gəmi saxlanılıb, doqquz gəmi isə Qəzzaya doğru hərəkət edir.
Fələstin Xarici İşlər Nazirliyi İsrailin Şərqi Qüdsdə UNRWA qərargahını ələ keçirmə planını pisləyib, bunu beynəlxalq hüquqa təhlükə və “təhlükəli presedent” adlandırıb. Layihə “muzey tikintisi” adı altında həyata keçirilir və İsrail agentliyin diplomatik toxunulmazlığını ləğv edib.