Qəzzadaki hökumət, HƏMAS ilə İsrail arasında 10 oktyabrda əldə edilən atəşkəsdən bəri Qəzza zolağına humanitar yardım daşıyan cəmi 986 yük maşınının daxil olduğunu bildirib. Qəzza hökumətinin media ofisindən yayılan yazılı açıqlamada, İsrailin iki il boyunca blokada altında saxlayıb bombaladığı Qəzza zolağına atəşkəs və əsir mübadiləsi razılaşmasından sonra çatdırılan humanitar yardımla bağlı məlumat verilib. Açıqlamada qeyd olunub ki, atəşkəs qüvvəyə mindikdən sonra 14-ü məişət qazı balonu və 28-i yanacaq daşıyan olmaqla, ümumilikdə 986 yardım yük maşını Qəzza zolağına çata bilib.
Axtarış nəticələri "İsrail ordusu" (1847)
İsrail ordusunun atəşkəsə baxmayaraq son 24 saatda Qəzzada həyata keçirdiyi hücumlarda 45 nəfər həlak olub. Qəzzadaki Səhiyyə Nazirliyinin yaydığı yazılı açıqlamada, İsrailin hücumları nəticəsində baş verən insan tələfatı, yaralılar və dağıntılar altından çıxarılan cəsədlərlə bağlı məlumatlar paylaşılıb. Son 24 saat ərzində Qəzza zolağındakı xəstəxanalara, dağıntılar altından çıxarılan 12 nəfər də daxil olmaqla, ümumilikdə 57 meyit və 158 yaralı gətirilib.
Misir, İsrail və Həmasa Şarm əl-Şeyx şəhərində imzalanan Qəzzada atəşkəs sazişinə əməl etməyə çağırıb. Misir Xarici İşlər Nazirliyinin yaydığı yazılı açıqlamaya görə, nazir Bədr Əbdülati Fransa xarici işlər naziri Jan-Noel Barro və Danimarka xarici işlər naziri Lars Lökke Rasmussenlə telefonla danışıb. Əbdülati qeyd edib ki, Şarm əl-Şeyx şəhərində imzalanan Qəzzada atəşkəs razılaşmasına tərəflərin əməl etməsi son dərəcə vacibdir.
ABŞ Prezidenti Donald Trampın vasitəçiliyi ilə əldə edilən Qəzza atəşkəsi risk altındadır, İsrail ordusu bölgədə hücumlarını davam etdirərək razılaşmanı dəfələrlə pozub. Qəzza Hökumətinin Media Ofisinin bəyanatına əsasən, İsrail ordusu atəşkəs razılaşmasını 80 dəfə pozub.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp bazar günü bildirib ki, İsrail ilə “HƏMAS” hərəkatı arasında elan olunan atəşkəs hələ də qüvvədədir. O, bu bəyanatı İsrailin “HƏMAS” mövqelərinə qarşı onlarla hava hücumu həyata keçirməsindən sonra verib. Tramp prezident təyyarəsində jurnalistlərə açıqlamasında “Atəşkəs qüvvədədir” deyərək, “HƏMAS” rəhbərliyinin bu pozuntulara birbaşa aidiyyəti olmadığını vurğulayıb və məsuliyyəti “hərəkat daxilindəki bəzi üsyançı qrupların” üzərinə atıb.
Hakimiyyət orqanları məhkumun kimliyini, həbs tarixi və konkret ittiham detallarını açıqlamayıb. Lakin “AFP” agentliyinin bildirdiyinə görə, o, “müharibə aparmaq” və “yer üzündə fəsad törətmək” ittihamları ilə təqsirli bilinib. Bu iki maddə İran qanunvericiliyində ən ağır cinayətlər hesab olunur və ölüm cəzası ilə nəticələnir. Son aylarda İran hökuməti “Mossad üçün işləməkdə” ittiham olunan bir sıra şəxslərin həbsi və edamını elan edib. Ötən çərşənbə günü isə İsrail və ABŞ lehinə casusluqda ittiham edilən şəxslər üçün cəzaları sərtləşdirən yeni qanun qüvvəyə minib.
Hizbullahın nümayəndəsi Həsən Fədlullahın sözlərinə görə, “müqavimətin mövcudluğu bu günədək düşmənin torpaqları işğal etməsinin qarşısını alıb; əgər bu müqavimət olmasaydı, düşmən indi Suriya kimi bizim torpaqlarımızı da zəbt etmiş olardı.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp bildirib ki, əgər HƏMAS hərəkatı Qəzzada insanları öldürməyə davam etsə, “ştatların onları öldürməkdən başqa seçimimiz qalmayacaq”. Bu barədə “Reuters” agentliyi dövlət başçısının Truth Social platformasındakı paylaşımına istinadla məlumat yayıb. “Əgər HƏMAS Qəzzada insanları öldürməyə davam etsə - bu, razılaşmada nəzərdə tutulmamışdı - bizim başqa seçimimiz olmayacaq, ora gedib onları öldürəcəyik,” – deyə Tramp yazıb.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp, Həmasın Qəzzada bəzi dəstələrə qarşı həyata keçirdiyini iddia etdiyi hücumlarla bağlı sualları cavablandırıb. Ağ Evdə dərman qiymətləri ilə bağlı keçirdiyi mətbuat konfransında çıxış edən Tramp, həm Rusiya–Ukrayna, həm də Qəzza məsələləri barədə fikirlərini bölüşüb. Trampa, əvvəllər bu dəstələrin hədəfə alınmasına qarşı çıxmadığı, sonradan isə əks mövqe tutduğu xatırladılıb. “Orada baş verənləri izləyirəm, nələrin olacağını görəcəyik. Vəziyyət bir qədər sakitləşib. Bu, çox çətin bir bölgədir. HƏMAS-ın öhdəliklərini bilirik və onların bunlara əməl edəcəyini güman edirəm. Ümid edirəm elə də olar.” - deyə Tramp qeyd edib.
Bugün baş verən hadisələrin xronoloji xülasəsini təqdim edirik
Yəməndə İranın dəstəklədiyi Husi hərəkatının Baş Qərargah rəisi Məhəmməd Əbdülkərim əl-Qamari İsrail və ABŞ-nin təşkil etdiyi hava hücumu nəticəsində öldürülüb. Husilərin rəsmi mənbələri Qanari ilə yanaşı onun oğlu və bir neçə yüksək rütbəli zabitin də hücumda öldüyünü təsdiqləyiblər. İsrail Müdafiə naziri Yisrael Katz isə məsələ ilə bağlı verdiyi açıqlamada Qamariyə qarşı əməliyyatın avqust ayında İsrail ordusu tərəfindən həyata keçirildiyini bildirib.
Qəzza Səhiyyə Nazirliyi İsrail ordusunun atəşkəsin qüvvəyə minməsindən sonra da davam edən hücumları nəticəsində 23 fələstinlinin həlak olduğunu, 122 nəfərin isə yaralandığını açıqlayıb. Nazirliyin məlumatına görə, İsrail ordusunun atəşkəsə baxmayaraq həyata keçirdiyi hücumlarda 381 nəfər dağıntılar altından çıxarılıb. Qəzza zolağında hələ də minlərlə insanın dağıntılar altında qaldığı bildirilir.
Səhiyyə Nazirliyi bəyan edib ki, cəsədlərin üzərində zorakılıq, işgəncə və uzun müddət bağlı saxlanılmış əl və göz izlərinə dair əlamətlər aşkar olunub. Hazırda nəşlərin şəxsiyyətinin müəyyənləşdirilməsi istiqamətində tibbi ekspertiza işləri davam etdirilir. Nazirlik yalnız 4 nəfərin kimliyinin ailələri tərəfindən təsdiqləndiyini açıqlayıb.
İsrail Müdafiə naziri İsrael Katsın ofisindən yayılan açıqlamaya görə, Kats çərşənbə günü ordunun Qəzza zolağında “HƏMAS”ı məğlub etməyə yönəlmiş hərtərəfli plan hazırlamasını tapşırıb. AzerVoice xəbər verir ki, müdafiə nazirinin bu qərarı ABŞ prezidenti Donald Trampın bu gün verdiyi bəyanatla eyni vaxta təsadüf edib. Tramp bildirib ki, əgər “HƏMAS” atəşkəs razılaşmasına əməl etməsə, İsrail baş naziri Benyamin Netanyahunun Qəzzada hərbi əməliyyatları bərpa etməsinə icazə verməyi nəzərdən keçirəcək.
İsrail ordusunun Qəzza zolağında atəşkəs qüvvəyə minsə də, evlərinə qayıtmağa çalışan fələstinlilərə atəş açması nəticəsində 3 nəfər həlak olub. Fələstinin rəsmi WAFA xəbər agentliyinin məlumatına görə, İsrail əsgərləri Qəzzə şəhərinin şimalında, evlərinə dönmək istəyən mülki şəxsləri hədəf alıb. Məlumata əsasən, İsrail ordusu atəşkəs razılaşmasına baxmayaraq, şəhərin Əş-Şucaiyyə məhəlləsində evlərini görməyə gələn fələstinlilərə pilotsuz uçuş aparatlarından (PUA) atəş açıb. Hadisə nəticəsində 3 nəfər həyatını itirib.
2020-ci il sentyabrın 27-də Ermənistan silahlı qüvvələrinin cəbhəboyu genişmiqyaslı təxribat törətməsinə cavab olaraq Azərbaycan Ordusu sonradan "Dəmir yumruq" adlandırılan əks-hücum əməliyyatına başladı. 44 gün davam edən Vətən müharibəsi təxminən otuzillik işğala son qoyulması və ərazi bütövlüyümüzün bərpası ilə nəticələndi.
İsrail və Fələstin arasında Qətər, Misir və Türkiyənin vasitəçiliyi ilə aparılan danışıqlar nəticəsində Qəzzə zolağında iki ildir Qəssam briqadaları tərəfindən saxlanılan 20 israilli əsir azad edilib. Qəssam briqadaları tərəfindən saxlanılan israilli əsirlərin iki il ərzində tünellərdə qaldıqları bildirilir. Lakin görüntülərdə və ilkin tibbi hesabatlarda onların fiziki və psixoloji vəziyyətlərinin sabit olduğu qeyd olunur.
HƏMAS hərəkatı hərbi qanadı olan İzzəddin əl-Qəssam Briqadalarının atəşkəs razılaşmasının birinci mərhələsi çərçivəsində 20 israilli girovu azad edəcəyini açıqlayıb. Hərəkatın yazılı bəyanatında, vasitəçi ölkələrin İsraili atəşkəs razılaşmasına riayət etməyə məcbur etməsinin vacibliyinə diqqət çəkilərək, girovların azad olunması addımı təsdiqlənib. Bəyanata görə, Qəssam Briqadaları Qəzzədə atəşkəs və girov mübadiləsi razılaşmasının birinci mərhələsi çərçivəsində əlində saxladığı 20 israilli girovu azad edəcək.
“HƏMAS” hərəkatının danışıqlar heyətinə yaxın bir mənbə bildirib ki, təşkilat İsraillə müharibədən sonrakı keçid mərhələsində Qəzza zolağının idarə edilməsində iştirak etməyəcək. AzerVoice xəbər verir ki, bu açıqlama atəşkəsin qüvvəyə minməsindən bir neçə gün sonra verilib.
ABŞ-ın Yaxın Şərq üzrə xüsusi nümayəndəsi Stiv Vitkof şənbə günü Tel-Əvivdəki “Girovların meydanında” keçirilən izdihamlı tədbirdə çıxış edərək ABŞ Prezidenti Donald Trampın Qəzzada atəşkəsin təmin olunmasındakı səylərini yüksək qiymətləndirib. Tədbirdə yüz minlərlə insan iştirak edib.
İsrailin iki ilə yaxın davam edən hərbi əməliyyatlarından sonra minlərlə fələstinli öz evlərinə qayıtmağa başlayıb. Lakin BMT-nin Fələstinli Qaçqınlara Yardım və İş Agentliyi (UNRWA) bu gün açıqlayıb ki, Qəzza zolağında binaların 80 faizi ya tamamilə dağıdılıb, ya da ağır zərər görüb, əhalinin isə demək olar ki, hamısı məcburi köçkünə çevrilib. Agentliyin hesabatına görə, 2023-cü ilin oktyabrında başlayan müharibədən bəri səhiyyə müəssisələrinə və tibb işçilərinə qarşı 790-dan çox hücum qeydə alınıb.
İsrail, Qəzza razılaşmasının birinci mərhələsi çərçivəsində yüzlərlə fələstinli məhbusun azadlığa buraxılması üçün onların köçürülməsi prosesi başlayıb. Razılaşmaya ömürlük həbs cəzası alan 250 nəfər və Qəzza zolağından 1700 məhbus daxildir.
Tehran hazırda iki mühüm seçim qarşısındadır - ya yeni nüvə sazişi əldə etmək üçün danışıqlara qayıtmaq, ya da ballistik raket proqramına toxunan hər hansı razılaşmanı rədd edərək, ABŞ Prezidenti Donald Trampın “maksimum təzyiq” siyasətinin sona çatmasını gözləmək.
BMT-nin Uşaqlara Yardım Fondu (UNICEF) sözçüsü Rikardo Pires bildirib ki, İsrail ordusunun Qəzza zolağında həyata keçirdiyi hücumlar nəticəsində 64 mindən çox uşaq ya həyatını itirib, ya da yaralanıb. Cenevrədə BMT Ofisinin həftəlik brifinqində çıxış edən Pires, bu gün başlayan atəşkəsin, Qəzzadaki uşaqlar üçün ümid işığı olduğunu bildirib.