BAKI,VOA, Orxan Qədirzadə
Neft İxrac Edən Ölkələr Təşkilatının (OPEC) iyun ayı üzrə aylıq neft bazarı hesabatında bildirilib ki, Çin iqtisadiyyatı 2026-cı ilin birinci rübündə 5 faiz artım nümayiş etdirib. Bu göstərici ölkə rəhbərliyinin il üzrə müəyyən etdiyi 4,5–5 faiz iqtisadi artım hədəfinin yuxarı həddinə uyğun gəlir.
Hesabatda qeyd olunur ki, ilin ilk üç ayında iqtisadi artım əsasən emal sənayesində müşahidə olunan dayanıqlılıq və ixracın güclü nəticələri hesabına təmin edilib.
OPEC-in qiymətləndirməsinə görə, istehsal sektorundakı aktivlik və xarici ticarətdə əldə olunan müsbət göstəricilər daşınmaz əmlak bazarında davam edən zəifliyi və ev təsərrüfatlarının istehlakındakı nisbətən məhdud artımı kompensasiya edib.
Hesabatda vurğulanır ki, qlobal enerji və xammal bazarlarında yaranan pozuntular fonunda istehsal xərcləri üzərində təzyiqlər yüksək səviyyədə qalmaqda davam edir. Bununla belə, Çinin şaxələndirilmiş enerji sistemi, inzibati qiymət tənzimləmə mexanizmləri və hökumətin həyata keçirdiyi siyasətlər inflyasiya və daxili tələbat üzərində mənfi təsirləri indiyədək məhdudlaşdırmağa imkan verib.
Bununla yanaşı, təşkilat xəbərdarlıq edib ki, enerji və xammal qiymətlərinin yüksəlməsi daxili tələbatın zəif olduğu və rəqabətin yüksək səviyyədə qaldığı sahələrdə şirkətlərin gəlirliliyinə təzyiq göstərə bilər.
Hesabatda Çinin daşınmaz əmlak sektorunda davam edən problemlərə də xüsusi diqqət yetirilir. Məlumata görə, ilin ilk dörd ayında daşınmaz əmlaka yatırılan investisiyalar ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 13,7 faiz azalıb. Həmçinin kommersiya mənzillərinin həm dəyər, həm də sahə baxımından satışlarında azalma tendensiyası davam edib.
OPEC hesab edir ki, mənzil bazarında gedən düzəliş prosesi hələlik maliyyə sistemində genişmiqyaslı qeyri-sabitlik yaratmasa da, özəl investisiyalara, istehlakçı inamına və yerli idarəetmə qurumlarının fəaliyyəti ilə bağlı iqtisadi aktivliyə mənfi təsir göstərməkdə davam edir.
Təşkilatın məlumatına görə, Çin hakimiyyəti hazırda daşınmaz əmlak sektorunu sabitləşdirməyə və bu sahədəki risklərin iqtisadiyyatın digər seqmentlərinə yayılmasının qarşısını almağa üstünlük verir. Bunun əvəzinə, iqtisadi artımın yenidən daşınmaz əmlak sektoru üzərində qurulması siyasəti həyata keçirilmir.
Hesabatda qeyd edilir ki, enerji və xammal qiymətlərindəki bahalaşmanın yaratdığı əlavə yük indiyədək Çin iqtisadiyyatı tərəfindən əhəmiyyətli inflyasiya təzyiqi olmadan qarşılanıb. Bu vəziyyət hökumətin dəstəkləyici tədbirləri və ölkənin müxtəlif enerji mənbələrinə əsaslanan enerji strukturu ilə izah olunur.
OPEC-in qiymətləndirməsinə əsasən, xarici qiymət təzyiqlərinə baxmayaraq, Çində ümumi makroiqtisadi mühit nisbətən sabit olaraq qalır. Hökumətin diqqəti iqtisadiyyatın əsas sahələrində tarazlığın qorunmasına yönəlib.
Sənəddə bildirilir ki, ölkənin iqtisadi inkişaf prioritetləri əsasən emal sənayesi, texnologiya sektoru və dövlət tərəfindən dəstəklənən digər strateji istiqamətlər üzərində cəmləşib. Bununla yanaşı, daşınmaz əmlak bazarının sabitləşdirilməsi istiqamətində tədbirlər də davam etdirilir.
Çinin emal sənayesi ölkə iqtisadiyyatının əsas dayaqlarından biri hesab olunur. Sahə ümumi daxili məhsulun təxminən dörddəbirini formalaşdırır və qlobal sənaye istehsalında mühüm paya malikdir. Elektronika, maşınqayırma, avtomobil sənayesi, kimya və yüksək texnologiyalar avadanlıqları kimi geniş istiqamətləri əhatə edən sektor sahilyanı bölgələrdə formalaşmış iri sənaye klasterləri və inteqrasiya olunmuş təchizat zəncirləri ilə dəstəklənir.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, geniş istehsal imkanları, güclü təchizatçı şəbəkəsi və sənayenin davamlı modernləşdirilməsi emal sektoruna iqtisadiyyatın tədricən daha yüksək texnologiyalı istehsala keçidi şəraitində belə sabit artımı qorumağa imkan verir.
Bu baxımdan emal sənayesi həm ixrac göstəricilərinin, həm də daxili sənaye fəaliyyətinin əsas hərəkətverici qüvvəsi olaraq Çin iqtisadiyyatının ümumi artımında həlledici rol oynamaqda davam edir.